I NSP 335/26

I NSP 335/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 sierpnia 2026 r. SSN Janusz Niczyporuk w sprawie ze skargi M.W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. II CSKP 778/25 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 sierpnia 2026 r. 1. odrzuca skargę; 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego na rzecz M.W. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem opłaty od skargi. (E.C.) UZASADNIENIE Pismem z 23 czerwca 2026 r. powódka M.W. (dalej: „skarżąca”), zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Sądu Najwyższego skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki dotyczącą sprawy o sygn. II CSKP 778/25, która zakończyła się wyrokiem tego Sądu z 14 stycznia 2026 r. Skarżąca w skardze żądała: 1. stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. II CSKP 778/25 nastąpiła przewlekłość postępowania wskutek rażącej I NSP 335/26 2 i nieuzasadnionej zwłoki w sporządzeniu pisemnego uzasadnienia wyroku z 14 stycznia 2026 r.; 2. wydania Sądowi Najwyższemu zalecenia niezwłocznego sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku z 14 stycznia 2026 r. i doręczenia go skarżącej oraz niezwłocznego przekazania akt sprawy wraz z wyrokiem i uzasadnieniem do Sądu Okręgowego w Nowym Sączu w celu ponownego rozpoznania sprawy; 3. przyznania od Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego na rzecz skarżącej kwoty w wysokości 15 000 zł, tytułem sumy pieniężnej za naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki; 4. zasądzenia od uczestnika postępowania na rzecz skarżącej kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Sąd Najwyższy 14 stycznia 2026 r. w sprawie o sygn. akt II CSKP 778/25 wydał wyrok, którym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Skarżąca wskazała, że upłynął miesięczny termin przewidziany w k.p.c. na sporządzenie uzasadnienia. Od wydania wyroku minęło już ponad 5 miesięcy, a pisemne uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone ani doręczone skarżącej. Akta sprawy nadal spoczywają w Sądzie Najwyższym, co stanowi przeszkodę nadaniu sprawie dalszego biegu i przekazanie tych akt Sądowi Okręgowemu, który ma ją ponownie rozpoznać. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem postępowania wywołanego skargą na przewlekłość jest badanie, czy doszło do naruszenia przysługującego stronie skarżącej prawa do sądu przez przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie od chwili jego wszczęcia, aż do prawomocnego zakończenia. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r., o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 75; dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) I NSP 335/26 3 została wprowadzona w celu zapewnienia przestrzegania prawa każdego obywatela do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, które zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu (art. 1 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania). Realizacją tego celu jest przysługujące obywatelowi prawo do wniesienia skargi o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Chodzi zatem o etap postępowania przed sądem, przed którym postępowanie to nadal się toczy, czyli nie zostało jeszcze zakończone (zamknięte) w wyniku wydania stosownych orzeczeń. Warunkiem skutecznego złożenia skargi, która będzie mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu jest zatem jej złożenie w czasie trwania postępowania. Sformułowanie to należy odnosić do tego etapu postępowania, którego skarga dotyczy, a późniejsze jej złożenie jest bezskuteczne. Nie budzi wątpliwości, że termin tak oznaczony ma charakter materialno-prawny (prekluzyjny), co oznacza, że jest on nieprzywracalny. Skarga wniesiona po zakończeniu postępowania, nie może być zatem rozpoznawana. W niniejszej sprawie objęte skargą postępowanie zostało jednak już zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego 14 stycznia 2026 r. Natomiast skargę na przewlekłość postępowania w tej sprawie skarżąca złożyła w 26 czerwca 2026 r. (data nadania przesyłki pocztowej zawierającej skargę widniejąca na kopercie). Nie ma zatem żadnych wątpliwości, że skarga została złożona po upływie wskazanego terminu, co powoduje, że na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 8 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania podlega ona odrzuceniu. Wobec tego, że skarga na przewlekłość postępowania stronie nie przysługiwała, brak było podstaw – mimo sporządzenia już przez Sąd Najwyższy wnioskowanego uzasadnienia wyroku – do wydawania zaleceń dotyczących podejmowania dalszych czynności w sprawie. I NSP 335/26 4 Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy odrzucił skargę. O zwrocie skarżącej opłaty od skargi w wysokości 200 zł orzeczono stosownie do art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. (E.C.) [a.ł]