I NP 1/26

I NP 1/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko Dnia 25 sierpnia 2026 r. w sprawie ze skargi S. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Przemyślu z 25 sierpnia 2025 r., sygn. I C 714/24, wydanego w sprawie z powództwa B. D. przeciwko S. W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 sierpnia 2026 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Pismem z 31 marca 2026 r. (data prezentaty Sądu Rejonowego w Przemyślu) adwokat G. J., działając w imieniu S. W. (dalej: „skarżący”), na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c., wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Przemyślu z 25 sierpnia 2025 r., sygn. I C 714/24, zaskarżając go w całości. Jednocześnie wniósł o stwierdzenie nieważności całości ww. wyroku z uwagi na naruszenie art 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, a także o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego wyroku do zakończenia postępowania o stwierdzenie I NP 1/26 2 jego niezgodności z prawem, gdyż – jak zaznaczył – jego wykonanie doprowadzi do powstania niepowetowanej szkody po stronie skarżącego. Skarżący wskazał, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia na drodze innych środków prawnych nie jest możliwe, brak jest ustawowej podstawy do złożenia skargi o wznowienie postępowania, nadto zaskarżony wyrok nie podlega zaskarżeniu w drodze skargi kasacyjnej. W piśmie z 13 maja 2026 r. (data prezentaty Sądu Rejonowego w Przemyślu) stanowiącym odpowiedź na skargę, pełnomocnik B. D. (dalej: „powód”), wniósł o oddalenie skargi w całości jako całkowicie bezzasadnej oraz o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonalności wyroku. Jednocześnie wniósł o zasądzenie od skarżącego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu wywołanego skargą, według norm przepisanych. Z uwagi na brak dołączenia do skargi skarżącego pełnomocnictwa dla ww. adwokata, Sąd Rejonowy w Przemyślu, pismem z 1 lipca 2026 r., wezwał adwokata do złożenia oryginału bądź prawidłowo uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego do występowania w jego imieniu przed Sądem Najwyższym w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie pouczył go, że doręczenie wywołuje skutki procesowe wg k.p.c., a także, że datą doręczenia jest data zapoznania się z pismem umieszczonym w Portalu Informacyjnym. Wskazał przy tym, że w przypadku braku zapoznania się z pismem zostanie ono uznane za doręczone po upływie 14 dni od dnia jego umieszczenia w Portalu Informacyjnym. Powyższe pismo zostało umieszczone w Portalu Informacyjnym Sądu dla adresata G. J. 1 lipca 2026 r. Pisma tego jak dotąd nie podjęto w terminie, wobec czego uznano je za skutecznie doręczone z dniem 15 lipca 2026 r. Pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił ww. braku formalnego skargi w zakreślonym terminie, tj. do 22 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy I NP 1/26 3 także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 871 § 2 k.p.c., który stanowi, że przepisu § 1 nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. W przypadku środków zaskarżenia, do których rozpoznania uprawniony jest Sąd Najwyższy, oznacza to, że każdy tego rodzaju środek musi sporządzić adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności intelektualnej może sporządzić go także rzecznik patentowy. Zasada ta dotyczy również skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, będącej nadzwyczajnym środkiem prawnym powierzonym wyłącznej kompetencji Sądu Najwyższego, inicjującym pierwszy etap dochodzenia od Skarbu Państwa odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu wydania niezgodnego z prawem orzeczenia sądu (art. 4241 i n. k.p.c.). Przymus ten obejmuje nie tylko sporządzenie skargi w imieniu strony, lecz także wszelkie inne czynności podejmowane w postępowaniu skargowym przed Sądem Najwyższym. Stosownie do art. 4246 § 3 k.p.c., Sąd odrzuca skargę wniesioną z naruszeniem art. 871 § 1, spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. Natomiast zgodnie z art. 4248 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzuca skargę, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd niższej instancji, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 4245 § 1, jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną. W rozpatrywanej sprawie skargę w imieniu skarżącego wniósł adwokat, jednak do skargi nie zostało załączone pełnomocnictwo potwierdzające jego umocowanie do działania w imieniu strony. W związku z tym Sąd Rejonowy wezwał pełnomocnika do uzupełnienia wskazanego braku formalnego w wyznaczonym terminie. Pomimo wezwania brak ten nie został usunięty. W konsekwencji skarga, jako dotknięta nieuzupełnionym w terminie brakiem formalnym, podlega odrzuceniu. I NP 1/26 4 Z uwagi na odrzucenie skargi, bezprzedmiotowe staje się rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. orzeka, jak w sentencji. Sąd Najwyższy nie rozstrzygał o kosztach postępowania skargowego, gdyż w odpowiedzi na skargę wniosek o zasądzenie takich kosztów nie został powiązany z wnioskiem o jej odrzucenie. [D.Z.] [r.g.]