I NO 35/25

I NO 35/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 kwietnia 2026 r. SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Karska SSN Grzegorz Żmij w sprawie z wniosku J.T. o wznowienie postępowania ze skargi na przewlekłość zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. II S 102/22 na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 15 kwietnia 2026 r., na podstawie art. 540 § 1 k.p.k. a contrario oraz art. 638 k.p.k. postanowił: 1. stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt II S 102/22; 2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa. Elżbieta Karska Tomasz Przesławski Grzegorz Żmij UZASADNIENIE Postanowieniem z 22 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił skargę J.T. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie, sygn. akt II K (…)/21. I NO 35/25 2 Pismem z 1 sierpnia 2025 r. J. T. wystąpił do Sądu Apelacyjnego w Warszawie z pismem zatytułowanym „Wniosek”. Zarządzeniem z 5 sierpnia 2025 r. Przewodniczący II Wydziału karnego Sądu Apelacyjnego w Warszawie zakwalifikowała pismo, z uwagi na jego treść, jako sygnalizację możliwości wznowienia postępowania z urzędu wobec wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i przekazała pismo do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepisów o wznowieniu postępowania nie stosuje się do postępowania w sprawie skargi na przewlekłość postępowania w sprawie karnej, z uwagi na odrębne i całościowe uregulowanie jej zasad i trybu wnoszenia i rozpoznawania zawarte w ustawie o z dnia 17 czerwca 2004 r. o tej skardze i nieprzewidujące wznawiania tego postępowania postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 maja 2007 r., V KZ 24/07, OSNKW z 2007 r., z. 6, poz. 53; 9 lipca 2013 r., II KZ 23/13). Taki sam pogląd wyrażono zresztą także w odniesieniu do skargi na przewlekłość postępowania cywilnego (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2005 r., III SPZP 1/05, OSNP z 2005 r. z. 19, poz. 321). Sąd Najwyższy wskazuje, że niemożność wznowienia postępowania implikuje charakter orzeczenia wydawanego w przedmiocie skargi na przewlekłość. Nie kończy ono postępowania „w sprawie”, ale rozstrzyga jedynie kwestie uboczną; tymczasem bezsporne jest, że możliwość wznowienia postępowania (w ujęciu procedury karnej) aktualizuje się dopiero wobec definitywnego i ostatecznego (tj.: prawomocnego i wykonalnego) rozstrzygnięcia sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 września 2016 r., KSP 4/16). Dlatego też na tej podstawie stwierdzono niedopuszczalność postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt II S 102/22. Na marginesie rozważań wskazać należy, że wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w związku I NO 35/25 3 z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony (zob. np. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2005 r. sygn. I KZP 5/05). Pismo pochodzące od uczestnika postępowania w tym przedmiocie powinno zatem zostać potraktowane jako sygnalizacja potrzeby wznowienia postępowania z urzędu i w takim trybie ocenione. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że brak jest możliwości postąpienia z pismem sygnalizacyjnym tak, jakby stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2021 r., sygn. V KZ 39/21). Okoliczności w nim podniesione mogą jedynie zostać zweryfikowane z urzędu. Na zakończenie Sąd Najwyższy wskazuje, że w realiach niniejszej sprawy można byłoby poprzestać jedynie na pisemnym poinformowaniu sygnalizującego, jednakże za celowe uznano decyzję o niedopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie dotyczącej przewlekłości postępowania podjąć w formie niezaskarżalnego postanowienia. Z powyższych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. Elżbieta Karska Tomasz Przesławski Grzegorz Żmij MR [r.g.]