Sygnatura
I KA 4/25
postanowienie SN I KA 4/25
- Izba
- Izba Karna
- Data orzeczenia
- 19 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I KA 4/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 19 sierpnia 2026 r. SSN Michał Laskowski w sprawie M.J. o odszkodowanie i zadośćuczynienie po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 sierpnia 2026 r., na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku pełnomocnika o wyłączenie sędziego SN od udziału w sprawie apelacyjnej oznaczonej sygn. akt I KA 4/25 p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. wyłączyć sędziów SN A.B., S.S. i P.K. od udziału w sprawie. UZASADNIENIE Do rozpoznania sprawy zainicjowanej dwoma apelacjami pełnomocnika oraz prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie wniesionymi od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z 9 grudnia 2024 r., zarządzeniem z 15 kwietnia 2026 r., został wyznaczony trzyosobowy skład orzekający Sądu Najwyższego, w którym znaleźli się sędziowie: sprawozdawca A.B., S.S. i P.K. We wniosku z 8 czerwca 2026 (data prezentaty k. 62) r. pełnomocnik zażądał wyłączenia całego składu od przydzielonej im sprawy, wskazując, że w związku z tym, że wszyscy trzej sędziowie zostali powołani na swoje stanowiska na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej w trybie określonym w ustawie z 8 grudnia 2017 r., nie spełniają wymogów niezawisłości i bezstronności. I KA 4/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek okazał się zasadny. Jest bezsporne, że wszyscy trzej sędziowie wyznaczeni do rozpoznania niniejszej sprawy poddali się wadliwej procedurze awansu: pan S.S. został powołany na stanowisko sędziego Izby Karnej Sądu Najwyższego na podstawie postanowienia Prezydenta RP z 14 czerwca 2024 r. w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w dniu 6 maja 2023 r. w składzie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r.; pan A.B. zanim decyzją pierwszej Prezes Sądu Najwyższego z 1 października 2020 r. został przeniesiony do Izby Karnej, był powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na podstawie postanowienia Prezydenta RP z 10 października 2018 r. w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w dniu 23 sierpnia 2018 r. w składzie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r.; pan P.K. został powołany na stanowisko sędziego Izby Karnej Sądu Najwyższego na podstawie postanowienia Prezydenta RP z 7 marca 2022 r. w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w dniu 25 czerwca 2021 r. w składzie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r. Wadliwość tej procedury omówiona została w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, wynika też z normatywnej treści art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Rolą powołanych przepisów jest zagwarantowanie stronie prawa do bezstronnego, niezależnego i niezawisłego sądu, a takim może być wyłącznie sąd ustanowiony ustawą. W omawianej sprawie złożenie przedmiotowego wniosku o wyłączenie wskazuje w sposób oczywisty, że strona dostrzegła wady w procedurze powołania na stanowisko sędziów SN S.S., A.B. i P.K., które będą prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gdyby zasiadali oni w składzie rozstrzygającym sprawę. Badanie zasadności wniosku należało poprzedzić dywagacją, że każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC (zob. post. SN: z 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z 22 marca 2022 r., I KZP 13/21; z 15 września 2022 r., I KO 75/21), a to skutkuje przyjęciem, że rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu I KA 4/25 3 Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, ale także standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Takie stanowisko miało miejsce w wyrokach EKPC przeciwko Polsce: z 22 lipca 2021 r., nr 43447/19 w sprawie Reczkowicz, z 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i nr 57511/19 w sprawie Dolińskiej-Ficek oraz Ozimka oraz z 3 lutego 2022 r., nr 1469/20 w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. a punkt widzenia Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 16 września 2022 r., III KK 339/22 głoszący, że wejście w życie przepisów art. 29 § 4 – 25 ustawy o Sądzie Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu dopuszczalności badania bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków ich braku, wypracowanego w orzecznictwie TSUE i ETPCz” – ostatecznie dopełniło zasadności twierdzenia, że realizacja standardów wynikających z przepisów art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych wymagało wyłączenia od rozpoznania sprawy I KA 4/25 osób wskazanych we wniosku pełnomocnika. Z tych powodów, kierując się zagwarantowaniem stronie prawa do bezstronnego i niezależnego sądu zapewnionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC), a także biorąc pod uwagę konieczność wyeliminowania niepożądanych skutków prawnych w postaci żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 3 k.p.k. oraz w celu ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [r.g.]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Karna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Michał Laskowski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy