I CSK 528/26

I CSK 528/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Wesołowski 13 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 13 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku M.F. z udziałem W.M. o zasiedzenie udziału w nieruchomości na skutek skargi kasacyjnej M.F. od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 9 października 2025 r., I Ca 310/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki tytułem kosztów postępowania kasacyjnego 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia pozwanemu do dnia zapłaty. M.L. UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawczyni M.F. od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 9 października 2025 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje I CSK 528/26 2 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona. Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej zobowiązuje go do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, tj. podlegającą uwzględnieniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/0; z 3 lutego 2010 r., II PK 304/09; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi bowiem wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny I CSK 528/26 3 albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. Skarżąca zaś wskazała, że oczywista zasadność jej skargi wynika z przyjęcia przez Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, „że nie odmawia wnioskodawczyni przymiotu posiadania nieruchomości, lecz zarzucił że brak było wystarczającego zamanifestowania posiadania, co do udziałów uczestniczki W.M. Ponadto w ocenie Sądu II instancji początek biegu terminu zasiedzenia na rzecz wnioskodawczyni M.F. można przyjąć 2014 r., bowiem z twierdzeń uczestniczki W.M. wynika, że od tego czasu nie miała dostępu do kluczy do nieruchomości. Powyższe w ocenie Sądu powoduje, że nie zostały spełnione przesłanki do zasiedzenia przedmiotowych nieruchomości. Powyższe rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego narusza przepisy prawa materialnego oraz prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik postępowania.” Oceniając wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej zasadności skargi kasacyjnej należy dostrzec, że skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, poczynionych przez Sąd drugiej instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że niniejsza skarga kasacyjna nie spełnia określonych wyżej kryteriów. Przedstawiona, przez skarżącą argumentacja, stanowi bowiem jedynie polemikę z treścią wydanych w przedmiotowej sprawie orzeczeń Sądów obu instancji, której podstawą jest niedopuszczalne na tym etapie postępowania, kwestionowanie przeprowadzonej przez Sądy oceny dowodów jak również zarzuty dotyczące ustalenia faktów. Przypomnieć zatem należy, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą dotyczyć dokonanej przez sąd drugiej instancji oceny dowodów i dokonanych na ich podstawie ustaleń faktycznych (art. art. 3983 § 3 k.p.c). Sąd Najwyższy jest nimi I CSK 528/26 4 związany (art. art. 398¹³§ 2 k.p.c). Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się na temat tego ograniczenia swojej kognicji, wskazując że nie jest ona zależna od sposobu ujęcia zarzutów przez samego skarżącego, jako zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, jeżeli w istocie zmierzają one do polemiki z ustaleniami faktycznymi lub oceną dowodów (zob. przykładowo postanowienia z 6 sierpnia 2012 r., II CSK 108/12; z 8 listopada 2013 r., II CSK 224/13; 11 kwietnia 2018 r. I CSK 701/17; z 28 lutego 2019 r., V CSK 394/18). Odniesienie wywodów do ustaleń faktycznych poczynionych przez sądy powszechne oraz dokonanej przez nie oceny dowodów w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej jest zatem niedopuszczalne z mocy art. 3983 § 3 k.p.c., bowiem Sąd Najwyższy jako sąd prawa, a nie sąd faktu, jest związany ustaleniami i oceną dowodów dokonaną przez sądy meriti. Ponadto należy przypomnieć, że przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. obejmuje uchybienia przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym, które polegają w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Tymczasem skarżąca w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w ogóle nie precyzuje, które przepisy jej zdaniem zostały naruszone przez Sąd drugiej instancji. Zaś Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Z tych wszystkich względów uznać należy, że wskazana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej przyczyna nie uzasadnia jej przyjęcia do rozpoznania. Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. M.L. I CSK 528/26 5 [SOP]