I CSK 3707/25

I CSK 3707/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski 1 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 1 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku M.R. z udziałem M.A. i L.B. o zniesienie współwłasności, na skutek skargi kasacyjnej M.R. od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 30 kwietnia 2025 r., XV Ca 257/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. ustala, że uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. I CSK 3707/25 2 UZASADNIENIE 1. Postanowieniem częściowym z 20 sierpnia 2024 r. Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu dokonał zniesienia współużytkowania wieczystego gruntu położonego w miejscowości L. przy ulicy […], działka nr […] oraz zniesienia współwłasności budynku - pawilonu handlowego stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności, w sprawie z wniosku M.R., przy udziale M.A. i L.B., o zniesienie współużytkowania wieczystego i o zniesienie współwłasności oraz orzekł o kosztach postępowania. 2. Na skutek apelacji wnioskodawcy Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego. 3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wniósł wnioskodawca. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. 4. Uczestnik L.B. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie I CSK 3707/25 3 sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione. 6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania. 7. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno zostać sformułowane w sposób spełniający wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości, w formie pytania sformułowanego w taki sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob. postanowienia SN z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13 oraz z 14 września 2012 r., I UK 218/12; z 17 grudnia 2025 r., III USK 205/24). Ponadto istotne zagadnienie prawne winno stanowić problem prawny nowy, nierozwiązany dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. 8. Tymczasem sformułowane przez skarżącego zagadnienia nie mają przymiotu nowości. Jak trafnie wskazał Sąd Okręgowy, te zagadnienia były już omawiane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przykładowo w postanowieniu z 21 stycznia 2015 r. (IV CSK 177/14, OSNC-ZD 2016, nr 2, poz. 21) Sąd Najwyższy przyjął, że uregulowana w art. 95 ust. 4 przesłanka wyłączająca obowiązek zgodności z ustaleniami planu miejscowego w odniesieniu do realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw, obejmuje również żądanie zniesienia współwłasności, które jest realizacją roszczenia współwłaściciela o przyznanie mu - zgodnie z art. 211 k.c. - prawa do części nieruchomości, które przysługuje mu dotąd do całej nieruchomości, ale tylko w określonym udziale. I CSK 3707/25 4 9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). 10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). 11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. (Ł.W.) [SOP]