I CSK 3654/25

I CSK 3654/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski 1 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 1 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.S. przeciwko T. spółce akcyjnej w W. o odszkodowanie, na skutek skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 16 czerwca 2025 r., I AGa 57/25, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. I CSK 3654/25 2 UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z 19 grudnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Łodzi oddalił powództwo M.S. w sprawie przeciwko T. Spółka Akcyjnej z siedzibą w W., o zapłatę i orzekł o kosztach procesu. 2. Na skutek apelacji strony powodowej Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z 16 czerwca 2025 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego. 3. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiódł powód. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. 4. Strona pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania I CSK 3654/25 3 przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione. 6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna powoda nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania. 7. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz przeprowadzenia wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12). 8. W sprawie kluczowe okazało się naruszenie §11 i §12 o.w.u.u. łączącego strony umowy ubezpieczenia, zgodnie z którymi ubezpieczający lub ubezpieczony w chwili powstania szkody zobowiązany jest umożliwić zakładowi ubezpieczeń ustalenie okoliczności zdarzenia i rozmiaru szkody, a zgodnie z § 12 ust. 7 o.w.u.u. w razie niedopełnienia tego obowiązku, zakład może odmówić wypłaty odszkodowania. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powód podał nieprawdziwe okoliczności dotyczące wypadku oraz nie przedstawił żadnej dokumentacji dotyczącej wynajęcia samochodu przedsiębiorcy z Francji. Co więcej, nie uzupełnił tego braku również w toku postępowania sądowego. W tej sytuacji trudno jest przyjąć stwierdzenia zawarte w skardze, że w ramach wskazanego wyłączenia powinny się mieścić jedynie naruszenia obowiązków, które miało wpływ na ustalenie I CSK 3654/25 4 odpowiedzialności za szkodę, okoliczności zdarzenia bądź ustalenie lub zwiększenie rozmiaru szkody. Wydaje się bowiem, że podanie nieprawdziwych okoliczności zdarzenia czy brak przedstawienia istotnej dokumentacji – co do zasady - może mieć wpływ na ustalenie odpowiedzialności. W tej sytuacji nie można przyjąć, że ocena prawna dokonana przez Sąd Apelacyjny stanowi kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego. 9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). 10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). 11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. (Ł.W.) [SOP]