I CSK 3619/25

I CSK 3619/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 29 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A.M. przeciwko Gminie O. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 10 czerwca 2025 r., I ACa 1462/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża powódkę, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. I CSK 3619/25 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z 10 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu sprawy w następstwie apelacji pozwanego, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 14 czerwca 2022 r. - zasądzający na rzecz powódki od pozwanego kwotę 876.494,10 zł z bliżej oznaczonymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie - m.in. w punkcie I w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki 142.591,24 zł zł z bliżej oznaczonymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, powódka wskazała przyczyny kasacyjne określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał przyczynę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien odpowiednio sformułować zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą możliwość I CSK 3619/25 3 rozbieżnych ocen prawnych oraz świadczącą o istotności tego zagadnienia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia sprawy, w której zagadnienie powstało (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 września 2012 r., II CSK 180/12, niepubl. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.), wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.). Powołanie się zaś na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego wywodu, na czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz rzeczywisty charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (por.m.in. postanowienia z 15 października 2002 r., II CZ 102/02, niepubl.; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08, niepubl.; z 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, niepubl.; z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, niepubl.; z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK 85/17, niepubl.; z 7 grudnia 2017 r., I CSK 499/17, niepubl.; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, niepubl.). Nie zachodzą w sprawie powołane przez skarżącą przyczyny kasacyjne w odniesieniu do formułowanej przez nią wątpliwości dotyczącej wymagalności zgłoszonego roszczenia o zapłatę niewypłaconej dotacji na podstawie art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty czy też roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty w zw. z 471 k.c. per analogiam. Nawet bowiem podzielenie stanowiska skarżącej, że wymagalność jej roszczenia za 2009 r. I CSK 3619/25 4 należałoby wiązać, tak jak wskazuje skarżąca, z 1 stycznia 2010 r. a nie 31 grudnia 2009 r., uwzględnić należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono problematykę przedawnienia roszczeń w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych ustaw (Dz. U. poz. 1104) i stosowania art. 118 zd. 2 k.c. do dotychczasowego dziesięcioletniego terminu przedawnienia, który rozpoczął się przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. W szczególności zaś wyjaśniono, że w przypadku dziesięcioletniego terminu przedawnienia przewidzianego przepisami sprzed nowelizacji i skróconego nowelizacją do terminu sześcioletniego, w przypadku, gdy przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienie nastąpiłoby wcześniej niż z upływem terminu sześcioletniego, liczonego od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, zastosowanie znajdują dotychczasowe przepisy, a termin przedawnienia nie podlega w tym przypadku przedłużeniu do końca roku (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., III CZP 27/23, niepubl.). Wbrew zatem zapatrywaniu skarżącej w świetle powyższego stanowiska i powołanych w podstawach kasacyjnych przepisów, termin przedawnienia w przedmiotowej sprawie nie upływał z końcem roku kalendarzowego. Wystąpienia w sprawie przyczyn kasacyjnych nie uzasadniają również formułowane przez skarżącą wątpliwości dotyczące prawidłowości wydanego w sprawie zarządzenia o zwrocie pozwu. Zarządzenie w tym przedmiocie nie zostało zaskarżone i - jak słusznie zauważył Sąd Apelacyjny - uprawomocniło się. Ewentualna nieprawidłowość tego zarządzenia na etapie rozpoznawania apelacji skarżącej jak również obecnie, pozostaje bez wpływu na ocenę, że zgodnie z art. 130 § 2 k.p.c. zwrócony pozew nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z jego wniesieniem, co oznacza, że wniesienie pozwu przez skarżącą w grudniu 2019 r., który został prawomocnie zwrócony, nie może być traktowane jako czynność przerywająca bieg przedawnienia. Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. (K.L.) I CSK 3619/25 5 [SOP]