I CSK 3467/25

I CSK 3467/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 30 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku Gminy Miasto R. z udziałem M.W. o wpis prawa własności, na skutek skargi kasacyjnej M.W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 26 czerwca 2025 r., V Ca 877/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. I CSK 3467/25 2 UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowe w Rzeszowie utrzymał w mocy wpis dokonany przez referendarza sądowego w dniu 16 stycznia 2024 r. na podstawie którego ujawniono w dziale II księgi wieczystej jako właściciela Gminę Miasto R.. 2. Na skutek apelacji uczestniczki M.W. Sąd Okręgowy w Rzeszowie postanowieniem z 26 czerwca 2025 r. oddalił apelację. 3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiodła uczestniczka M.W.. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej I CSK 3467/25 3 ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione. 5. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania. 6. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz przeprowadzenia wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12). 7. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, iż w przypadku powołania się na przyczynę kasacyjną, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinny zostać wskazane konkretne przepisy, które miały zdaniem skarżącego zostać naruszone w sposób kwalifikowany oraz zawarty wywód zawierający argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia SN: z 24 października 2024 r. I CSK 2370/24; z 3 kwietnia 2025 r., I CSK 3077/24; z 18 września 2025 r., I CSK 1704/24, i z 3 lutego 2026 r., I CSK 3008/25). 8. Skarżąca nie uczyniła zadość powyższym wymaganiom. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że podstawę wpisu do księgi wieczystej może stanowić ostateczna decyzja administracyjna nawet wtedy, gdy została zaskarżona do sądu administracyjnego. Ostatecznymi są decyzje, od których I CSK 3467/25 4 nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznania sprawy (zob. postanowienie SN z 26 marca 2019 r., IV CSK 9/18). Tym samym trafnie Sąd Okręgowy przyjął, że podstawą wniosku o wpis może być decyzja Wojewody […] z 29 grudnia 2005 r. Wnioskodawca załączył do wniosku również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2022 r. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 stycznia 2021 r, zgodnie z którymi została uchylona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 marca 2017r. oraz decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 8 grudnia 2016 r. stwierdzające nieważność decyzji z 29 grudnia 2005 r. W konsekwencji trafne jest przyjęcie, że w obrocie prawnym pozostaje jedynie decyzja Wojewody […] z 29 grudnia 2005 r w oparciu o którą nieruchomość, będąca przedmiotem postępowania, stanowi własność Gminy Miasto R.. Wnioskodawca zatem wykazał przysługujące mu prawo własności nieruchomości objętej księga wieczysta. 9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). 10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). (Ł.W.) [SOP]