I CSK 3440/25

I CSK 3440/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 30 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku B. w N. z udziałem M.R. o wpis w dziale IV księgi wieczystej nr X/3 w przedmiocie zmiany wierzyciela wierzytelności zabezpieczonej hipoteką łączną zwykłą w kwocie 40 000 CHF, na skutek skargi kasacyjnej B. w N. od postanowienia Sądu Okręgowego w Sieradzu z 27 lutego 2025 r., I Ca 593/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. ustala, że uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. I CSK 3440/25 2 UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Łasku na skutek skargi uczestnika postępowania M.R. uchylił w całości zaskarżony wpis zmiany wierzyciela wierzytelności zabezpieczonej hipoteką łączną zwykła w kwocie 40 000 CHF dokonany z wniosku B. LTD z siedzibą w N. (C.) i orzekł o kosztach postępowania. 2. Na skutek apelacji wnioskodawcy Sąd Okręgowy w Sieradzu postanowieniem z 27 lutego 2025 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego. 3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wniósł wnioskodawca. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. 4. Uczestnik wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach I CSK 3440/25 3 której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione. 6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania. 7. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) powinno zostać sformułowane w sposób spełniający wymagania stawiane zagadnieniu prawnemu przedstawianemu Sądowi Najwyższemu przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości, w formie pytania sformułowanego w taki sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c. – zob. postanowienia SN z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13 oraz z 14 września 2012 r., I UK 218/12; z 17 grudnia 2025 r., III USK 205/24). Ponadto istotne zagadnienie prawne winno stanowić problem prawny nowy, nierozwiązany dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Tymczasem sformułowane przez skarżącego zagadnienia nie ma przymiotu nowości. Dopuszczalność szerokiego stosowania art. 108 k.c. była wielokrotnie rozważana w orzecznictwie, co zresztą udokumentował sam skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Jak trafnie podkreślił Sąd Okręgowy, w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie utrzymywany jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji zawarcia umowy przelewu wierzytelności między dwiema spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli jedną z nich reprezentuje pełnomocnik ustanowiony przez członka jednoosobowego zarządu pierwszej spółki, będącego jednocześnie prokurentem drugiej spółki, znajduje zastosowanie zasada zakazu dokonywania czynności z samym sobą. 8. Powyższej oceny prawnej nie zmienia kwestia ewentualnego zastosowania prawa obcego, skoro zgodnie z ustaleniami sądów, umowa wprost przewidywała, iż wszelkie spory związane z jej interpretacją, zawarciem lub wykonaniem podlegają prawu polskiemu. I CSK 3440/25 4 9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). 10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). 11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 k.p.c. (Ł.W.) [a.ł]