I CSK 3307/25

I CSK 3307/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 30 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku M.S. z udziałem G.D., B.D. i Gminy T. o rozgraniczenie, na skutek skargi kasacyjnej M.S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnowie z 24 kwietnia 2025 r., I Ca 766/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. ustala, że uczestnicy ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. I CSK 3307/25 2 UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 24 października 2024 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie dokonał rozgraniczenia w sposób wskazany w postanowieniu, w sprawie z wniosku M.S., z udziałem Gminy T., B.D., G.D. i orzekł o kosztach postępowania. 2. Na skutek apelacji wnioskodawczyni M.S. Sąd Okręgowy w Tarnowie postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego. 3. Od postanowienia Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiodła wnioskodawczyni M.S.. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. 4. Uczestnik G.D. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania I CSK 3307/25 3 przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione. 6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania. 7. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz przeprowadzenia wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12). 8. Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 153 k.c. wskazując, że kryteria, według których następuje ustalenie granicy pomiędzy nieruchomościami, są ułożone w ścisłej hierarchii i jeśli możliwe jest rozgraniczenie według stanu prawnego, to wykluczone jest zastosowanie kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania. Sąd meriti szczegółowo przeanalizował kwestię zasiedzenia podkreślając, że pas gruntu, co do którego skarżąca podnosi twierdzenia o zasiedzeniu, stanowi działkę drogową, z której przez cały czas korzystali i korzystają w dalszym ciągu, w celu dojazdu do swoich działek również uczestnicy B.D. i G.D.. Fakt korzystania wymienionych, jak i ich poprzedników prawnych, z szlaku drożnego nie został przez M.S. skutecznie zakwestionowany, a z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak i w innych postępowaniach pomiędzy wnioskodawczynią i właścicielami nieruchomości przyległych do drogi, wynika, że wnioskodawczyni nie była I CSK 3307/25 4 posiadaczem samoistnym spornego pasa gruntu. W konsekwencji, brak jest podstaw do przyjęcia, że stanowisko Sądu meriti stanowi kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego. 9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). 10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). 11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. (Ł.W.) [SOP]