I CSK 3072/25

I CSK 3072/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 29 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.J. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 23 maja 2025 r., I ACa 2789/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. obciąża pozwaną kosztami postępowania kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu. UZASADNIENIE I CSK 3072/25 2 1. Wyrokiem z 09 maja 2023 r. Sąd Okręgowego w Płocku ustalił nieważność dwóch umów o kredyt mieszkaniowy zawartych w dniu 24 czerwca 2009 r. i 10 maja 2010r. między powódką M.J. i T.K. a poprzednikiem prawnym pozwanego Bank1 Spółka Akcyjna z siedzibą w W., oraz zasądził na rzecz powódki kwoty 43 393,85 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 14 grudnia 2022 r., 50 586,86 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 14 grudnia 2022 r., 31 475,27 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 14 grudnia 2022 r., 113 447,50 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 14 grudnia 2022 r., oddalając powództwo w pozostałym zakresie i orzekając o kosztach procesu. 2. Na skutek apelacji strony pozwanej Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z 23 maja 2025 r. oddalił apelację i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego. 3. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona pozwana. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. 4. Strona powodowa wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie I CSK 3072/25 3 zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas usprawiedliwione. 6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca przyjęcie skargi do rozpoznania. 7. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz przeprowadzenia wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada 2012 r., III SK 16/12). 8. Skarżący nie uczynił zadość powyższym wymaganiom. Legitymacja czynna powódki w sprawie wynika z okoliczności, że była stroną umów kredytu, zaś drugi kredytobiorca został zwolniony z długu w drodze aneksu do obu umów kredytu zawartego w dniu 11 grudnia 2019 r. Na podstawie tego aneksu to powódka stała się jedynym kredytobiorcą. Kwestia spłaty poszczególnych rat została potwierdzona przez pozwanego w zaświadczeniach znajdujących się w aktach sprawy. Powyższe stwarza domniemanie faktyczne, że to powódka wpłacała poszczególne raty I CSK 3072/25 4 kredytowe. Ta okoliczność nie została zakwestionowana przez pozwanego, zaś jej weryfikacja na etapie postępowania kasacyjnego naruszałaby art. 3983 § 3 k.p.c., zgodnie z którym podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. 9. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). 10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). 11. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. (Ł.W.) [SOP]