I CSK 2844/25

I CSK 2844/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Pawłyszcze 21 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 21 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M. M. przeciwko Bank S.A. w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 12 czerwca 2025 r., I ACa 1342/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Bank S.A. w W. na rzecz M. M. 5400 (pięć tysięcy czterysta złotych) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia zobowiązanemu. (G.G.) UZASADNIENIE Wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r., I C 308/22 , Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim zasądził od pozwanego banku na rzecz powódki 155 617,56 zł z odsetkami tytułem zwrotu spłaconych rat kapitałowo-odsetkowych w wykonaniu umowy kredytu i ustalił, że nie istnieje pomiędzy powódką, a pozwanym bankiem stosunek prawny wynikający z umowy kredytu. I CSK 2844/25 2 Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Szczecinie zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo o zapłatę, oraz oddalił apelację pozwanego banku w pozostałym zakresie. Sąd drugiej instancji ustalił, że 21 października 2008 r. powódka zawarła z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę kredytu w wysokości 220 000 zł denominowanego do franka szwajcarskiego. W umowie określono, że wysokość kredytu w CHF zostanie określona według kursu kupna CHF, zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu wypłaty. O wysokości wykorzystanego kredytu w CHF, wysokości odsetek w okresie karencji oraz wysokości rat kapitałowo - odsetkowych w wyżej wymienionej walucie bank miał informować kredytobiorców w terminie 7 dni od dnia całkowitego wykorzystania kredytu na zasadach określonych w umowie. Kredyt został wypłacony w złotych w dwóch transzach, przy jednoczesnym przeliczeniu na CHF według kursu kupna obowiązującego w banku. Wysokość rat kapitałowo-odsetkowych określona została w CHF, a ich spłata następować miała w złotych po uprzednim przeliczeniu rat i należnych odsetek według kursu sprzedaży dewiz dla CHF zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu spłaty. Do 29 września 2020 r. kredytobiorca uiścił na rzecz banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych 155 617,56 zł. Sąd drugiej instancji uznał, że postanowienia umowy nie były indywidualnie uzgodnione, gdyż swoboda kredytobiorcy sprowadzała się do określenia sumy potrzebnego kredytu i jego przeznaczenia. Treść umowy została przygotowana jednostronnie przez bank, co stwarza domniemanie, iż nie było indywidualnych negocjacji. Umowa zawiera postanowienia wprowadzające mechanizm indeksacji i wyznaczające kursy walut, które określają główne świadczenia stron, jednak te postanowienia nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Instytucje finansowe muszą zapewnić kredytobiorcom informacje wystarczające do podjęcia przez nich świadomych i rozważnych decyzji, tymczasem bank nie udowodnił, że zrealizował ciążący na nim obowiązek informacyjny. Sąd Apelacyjny ocenił, że postanowienia umowy odwołujące się w zakresie ustalania kursu waluty CHF do wewnętrznych tabel kursów banku są niedozwolone. Usunięcie abuzywnych postanowień z umowy skutkuje brakiem możliwości ustalenia kursu wymiany i oprocentowania, a w konsekwencji brakiem możliwości wykonywania umowy w obowiązującym dotychczas kształcie. Łącząca strony I CSK 2844/25 3 umowa, po wyeliminowaniu z niej postanowień niedozwolonych, które określają główne świadczenia stron i są elementami przedmiotowo istotnymi umowy kredytowej, nie może być w dalszym ciągu wykonywana, zaś w polskim systemie prawnym nie ma przepisu, który nadawałby się do uzupełnienia luki powstałej wskutek eliminacji abuzywnego postanowienia wprowadzającego do umowy klauzulę indeksacyjną. W ocenie Sądu drugiej instancji w sprawie doszło do skutecznego złożenia oświadczenia o potrąceniu najpóźniej w momencie doręczenia stronie powodowej odpisu pisma z 20 maja 2022 r. (w którego treści ponowiono wolę potrącenia). Zważywszy, że objęta oświadczeniem o potrąceniu suma wypłaconego kredytobiorcy kapitału kredytu w wysokości 220 000 zł znacznie przekracza dochodzoną kwotę żądania zapłaty wraz z odsetkami, powództwo o zapłatę oddalono w całości. Pozwany bank zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną i wniósł o jej przyjęcie do rozpoznania ze względu na potrzebę wykładni art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zakresie, w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Bank nie objął wnioskiem o przyjęcie skargi do rozpoznania zagadnienia abuzywności postanowień umowy przewidujących dokonywanie przeliczeń złotych na CHF i odwrotnie kursami ustalanymi jednostronnie przez bank. Natomiast uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do rangi zasady prawnej podniesiono tezy, iż: 1) w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów; 2) w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. I CSK 2844/25 4 Powyższe tezy, wiążąc w niniejszej sprawie (art. 88 u.s.n.), uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej, gdyż wykluczają trwanie stosunku prawnego po usunięciu z treści umowy źródła kursu walutowego. W celu uwzględnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący musiałby zakwestionować tezę Sądu drugiej instancji o nieuczciwym charakterze przeliczników walutowych ustanowionych w umowie lub zakwalifikowaniu umowy jako umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Na podstawie art. 98 k.p.c. powodowi przysługuje od skarżącego zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (G.G.) [R.G.]