I CSK 2270/26

I CSK 2270/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak 23 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 23 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Gminy C. przeciwko P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 10 marca 2026 r., I AGa 439/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia stronie pozwanej niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE I CSK 2270/26 2 Pozwem z 30 listopada 2023 r. strona powodowa - Gmina C. domagała się zasądzenia od pozwanego – P. Spółki z o.o. w B. kwoty 256.659,13 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu Gmina wskazała, że na podstawie dwóch umów zawartych w 16 września 2021 r., pozwany zobowiązał się wykonać roboty budowlane obejmujące swoim zakresem remont dróg znajdujących się na częściach terytorium Gminy C. określanych jako Zachód oraz Wschód. Powódka zakupiła materiał w postaci destruktu asfaltowego w profesjonalnym przedsiębiorstwie. Po zgłoszeniu przez pozwaną wątpliwości co do jakości części materiału na jedną drogę w K., strony zatwierdziły inny sposób wykonania tej nawierzchni. Z tego tytułu pozwana otrzymała dodatkowe wynagrodzenie. Pozwana nie wnosiła uwag do jakości materiału na pozostałe drogi. Pozwana wykonała zobowiązanie, a prace zostały odebrane i rozliczone. Powódka wskazała, że już po 1,5 miesiąca użytkowania jezdni, na części dróg pojawiły się istotne wady i ubytki. Według nadzoru inwestorskiego, przyczyną takiego stanu rzeczy było niezachowanie przez pozwaną należytej staranności w mechanicznym wykonywaniu prac oraz nadmierne oszczędności materiałowe. Powódka wskazała w pozwie, że wezwała stronę pozwaną do podjęcia stosownych prac naprawczych, jednak ta odmówiła, powołując się na brak odpowiedzialności ze względu na niską jakość dostarczonego przez Gminę materiału budowlanego. W rezultacie Gmina zleciła wykonanie prac naprawczych innemu podmiotowi, przy czym naprawy dotyczyły niemal wszystkich dróg wyremontowanych przez pozwaną. Ostatecznie Gmina wezwała pozwaną do zapłaty kwoty odpowiadającej wartości poniesionych kosztów naprawy, jednak pozwana nie spełniła świadczenia, co spowodowało konieczność wytoczenia przedmiotowego powództwa. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z 29 stycznia 2024 r. orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu. W sprzeciwie od tego nakazu pozwany domagał się oddalenia powództwa w całości. W jego ocenie nie odpowiadał on za wady powstałe w nawierzchniach dróg wykonanych na podstawie umów z 16 września 2021 r. Podniósł, że wyłączną winę za powstanie usterek ponosi powódka, gdyż dostarczyła materiały budowalne o niedostatecznej jakości (destrukt asfaltowy). W ocenie pozwanej Spółki wielokrotnie zgłaszała wadliwość dostarczonej przez I CSK 2270/26 3 stronę powodową frezowiny. Po stwierdzeniu wadliwości materiału, w porozumieniu z inspektorem nadzoru, pozwana zleciła jego badanie wyspecjalizowanej jednostce, która potwierdziła jego złą jakość. Pozwany zakwestionował zasadność obciążania go kosztami nadzoru inwestorskiego przy pracach naprawczych, podnosząc, że zapewnienie nadzoru pozostawało obowiązkiem Gminy i to ona miała ponosić z tego tytułu koszty. Zaznaczył, że nie zachodziły podstawy do zlecenia przez powódkę wykonania zastępczego. Pozwany zakwestionował również wysokość roszczenia. W odpowiedzi na sprzeciw od nakazu zapłaty powódka podtrzymała stanowisko wyrażone w pozwie. Odnośnie do okoliczności faktycznych, powódka - Gmina C. dochodziła od pozwanego – P. Sp. z o.o. w B. zapłaty kwoty 256.659,13 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia zapłaty. Powódka domagała się zapłaty tytułem naprawienia szkody w związku z nienależytym wykonaniem przez pozwaną zobowiązań gwarancyjnych wynikających z zawartych 16 września 2021 r. umów nr […] oraz nr […] dotyczących inwestycji pod nazwą „[…]”. Na ich podstawie pozwana miała wykonać nawierzchnię z destruktu asfaltowego na drogach w K., C., C.1 i G. oraz na drogach w D., N., N.1 i K., znajdujących się na terytorium Gminy i określanych odpowiednio jako Wschód i Zachód. Pozwany wykonał przedmiot umów zawartych z Gminą, a prace zostały odebrane i rozliczone, jednakże już po upływie około 1,5 miesiąca użytkowania jezdni, na części dróg pojawiły się istotne usterki. Powódka wskazała, że skierowane do pozwanego wezwania o dokonanie napraw gwarancyjnych pozostały bezskuteczne, wobec czego zmuszona została do powierzenia prac naprawczych innym podmiotom (S. […] oraz Spółka S.). Według powódki, poniesione przez nią koszty napraw oraz nadzoru inwestorskiego w tym zakresie, stanowiły szkodę, do naprawienia której, w ocenie powodowej Gminy, zobowiązany pozostaje pozwany – P. Spółki z o.o. w B. W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z 30 października 2024 r., w szczególności, zasądził od pozwanego – P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz powódki Gminy C. kwotę 252.737,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 26 lipca 2022 r. do dnia zapłaty (pkt I); w pozostałym zakresie oddalił powództwo (pkt II). Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 30 października 2024 r. wniosła strona pozwana zaskarżając go w części tj. w zakresie I CSK 2270/26 4 pkt.: I oraz III sentencji rozstrzygnięcia, podnosząc wyszczególnione w jej treści zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 471 k.c., jak też zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności, art. 233 § 1 k.p.c. W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów apelacji, Sąd II instancji, w szczególności stwierdził, że w realiach przedmiotowej sprawy istotne było na kim spoczywał ciężar udowodnienia poszczególnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, przy czym zgodnie z art. 471 k.c., dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Wbrew apelacji, zdaniem Sądu odwoławczego, strony spornej umowy nie zmieniły zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej, a jedyne co strony zmodyfikowały to sposób naprawienia szkody ustawowo opisany w art. 363 § 1 k.c.; wprowadzono upoważnienie dla Gminy, zgodnie z którym, w przypadku nienależytego wykonania zobowiązania lub jego niewykonania, Gmina miała prawo zlecić realizację tego zobowiązania podmiotom trzecim, a kosztem tej usługi miała być obciążona strona pozwana. W konsekwencji, jak zważył Sąd II instancji jedynie mechanizm ustawowy naprawienia szkody został zmodyfikowany między stronami, a pozostałe przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej - zdarzenie, związek przyczynowy oraz szkoda poddane zostały regulacji ustawowej. W konsekwencji stosunek prawny pomiędzy stronami regulował nadal art. 471 k.c., który to przepis wprowadza odwrotny ciężar dowodu oraz domniemanie, że szkoda została wyrządzona z winy dłużnika, chyba, że dłużnik nie ponosi winy. Zatem, jak zauważył Sąd II instancji, to strona pozwana powinna była wykazać w przedmiotowej sprawie, że to co zaistniało jest następstwem okoliczności, za które dłużnik winy nie ponosi. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie żaden dowód na tę okoliczność nie został przeprowadzony. Pozostałe okoliczności również wskazywały na to, że strona pozwana poza jednym zdarzeniem co do zgłoszenia jakości dostarczonego przez stronę powodową materiału, nie informowała później o kolejnych przypadkach nieprawidłowej jakości asfaltu. Sąd II instancji podkreślił, że w prawie zobowiązań istnieje zasada współdziałania w wykonywaniu zobowiązania i konfrontując tę regułę z realiami sprawy należało zauważyć, że jeżeli nie dało się wykonać zobowiązania z powodu wadliwości materiałów dostarczonych przez zamawiającego to bezwzględnie wykonawca - który jest profesjonalistą w tym I CSK 2270/26 5 zakresie – zobligowany był do poinformowania drugiej strony, a jeżeli tego nie uczynił to wyłącznie na własną odpowiedzialność. W rezultacie, w ocenie Sądu odwoławczego, strona pozwana nie obaliła domniemania winy w nienależytym wykonaniu zobowiązania, w rezultacie powódka zasadnie domagała się od pozwanej Spółki zwrotu kosztów wykonania zastępczego. Ostatecznie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z 10 marca 2026 r. oddalił apelację strony pozwanej. Pozwana skargą kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w Wrocławiu z 10 marca 2026 r. w całości. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia pozwana oparła na podstawie naruszenia przepisów postępowania tj.: art. 378 § 1 k.p.c., art. 387 § 21 pkt. 2 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.; art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c.; art. 381 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 2352 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tzn.: art. 471 k.c. We wnioskach skargi, pozwana Spółka, na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c., w szczególności, wniosła o jej przyjęcie do rozpoznania, wskazując na jej oczywistą zasadność. Tytułem uzasadnienia tej przesłanki „przedsądu” skarżąca zaprezentowała wywód prawny, którym stwierdziła, w szczególności, że Sąd Apelacyjny we Wrocławiu dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania, gdyż zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa zakreślającymi kognicję i obowiązki sądu drugiej instancji zawartymi w przepisach art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. i art. 387 § 2 pkt 2 k.p.c., których wykładnia jest jednolita i ugruntowana w orzecznictwie i nauce prawa; w rezultacie Sąd Apelacyjny wyrokując w sprawie naruszył podstawowe powinności sądu drugiej instancji w wymiarze sprawiedliwości. W dalszej kolejności strona skarżąca stwierdziła, że Sąd II instancji nie rozpoznał zarzutów apelacyjnych podniesionych przez pozwaną w apelacji, ignorując je w całości, czym w istocie rzeczy pozbawił stronę pozwaną prawa do kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji. Lakoniczne i wewnętrznie sprzeczne, w sferze podstawy prawnej, uzasadnienie wyroku sporządzone przez Sąd Apelacyjny nie pozwalało, zdaniem pozwanej, na prześledzenie motywów zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, które ponadto są niejasne. Następnie skarżąca zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu, że ten wadliwie sporządził uzasadnienie zaskarżonego wyroku, gdyż zostało ono pozbawione obligatoryjnego I CSK 2270/26 6 elementu tj. wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa obejmującego ocenę poszczególnych zarzutów apelacyjnych. Ponadto skarżący wyszczególnił, że zaskarżone orzeczenie Sądu II instancji naruszało także przepisy art. 381 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 2352 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 471 k.c. W rezultacie, zdaniem pozwanej, powyższe okoliczności wskazywały na oczywistą zasadność jej skargi kasacyjnej. We wnioskach skargi skarżący, P. Spółka z o.o. w B., domagał się, w szczególności, uchylenia w całości zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 10 marca 2026 r. i przekazania temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania, W odpowiedzi na skargę strony pozwanej, powódka domagała się wydania postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; oddalenia skargi kasacyjnej - w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądzenia od strony pozwanej na rzecz Gminy C. obowiązku zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów I CSK 2270/26 7 Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo). Przedstawione przez Sąd drugiej instancji motywy zaskarżonego wyroku tak co do podstawy faktycznej, jak i prawnej rozstrzygnięcia nie pozwalają na podzielenie tezy skarżącej, iż jej skarga kasacyjna jest oczywiście zasadna w przedstawionym wyżej rozumieniu przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania. Wbrew stanowisku skarżącej Sąd drugiej instancji, stosując dopuszczalne reguły procesowe, a w szczególności zawarte w art. 387 § 21 pkt 1 k.p.c., wypełnił funkcję judykacyjną sądu odwoławczego określoną w art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c., mając na uwadze zasadę rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.), w kontekście reguł odpowiedzialności odszkodowawczej kontraktowej (art. 471 k.c.), przy uwzględnieniu art. 651 k.c. Skarżący w podstawach kasacyjnych w ogóle nie odwoływał się do unormowań art. 651 k.c. i nie zarzucał jego naruszenia. I CSK 2270/26 8 Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz.118). Orzeczenie o odsetkach od zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności. [PG] [a.ł]