Wróć do: Orzeczenia Sądu Najwyższego

Sygnatura

I CSK 1169/26

Postanowienie SN z 8 lipca 2026 r., I CSK 1169/26

Data orzeczenia
8 lipca 2026

Treść rozstrzygnięcia

I CSK 1169/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak 8 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 8 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa B.G. i Z.G. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. (poprzednio Bank1. spółka akcyjna w W.) o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. (poprzednio Bank1. spółka akcyjna w W.) od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 9 października 2025 r., I ACa 650/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu odpisu niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwem wniesionym 22 lutego 2021 r. i skierowanym przeciwko Bank1. S.A. z siedzibą w W. (obecnie Bank S.A. w W. – KRS nr […]), powodowie – Z.G. i B.G. domagali się zasądzenia od pozwanego łącznie na ich rzecz kwoty 99.478,61 zł z tytułu nienależnie uiszczonych rat kapitałowo- odsetkowych; kwoty 31.770,71 CHF z tytułu nienależnie uiszczonych rat kapitałowo- odsetkowych wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty. I CSK 1169/26 2 Powodowie sformułowali również żądanie ewentualne wnosząc o zasądzenie od pozwanego łącznie na ich rzecz kwoty 87.417,49 zł z tytułu zwrotu części nienależnie nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty, a to wobec przyjęcia, że wiążąca strony umowa o dewizowy kredyt mieszkaniowy/inwestorski nr […] z 20 października 2008 r. jest, w ich ocenie, umową kredytu złotowego udzielonego w kwocie 136.271,90 zł, oprocentowaną zgodnie z postanowieniami tej umowy, względnie, że umowa ta podlega rozliczeniu po uzgodnieniu w dniu jej zawarcia i zastosowaniu do wypłaty kredytu o stałym kursie CHF w wysokości 2,2792 PLN/CHF, z zachowaniem pozostałych warunków umownych, co w konsekwencji skutkowało nieważnością lub bezskutecznością wyszczególnionych postanowień umownych. Powodowie w uzasadnieniu pozwu wskazali, że 2 stycznia 2019 r. nastąpiła całkowita spłata kredytu przewidzianego sporną umową nr […] z 20 października 2008 r., z tym, że w okresie od 5 listopada 2008 r. do 2 stycznia 2019 r. powodowie spłacili na rzecz pozwanego kwotę łącznie kwoty 124.424,87 zł oraz 31.770,71 CHF. W ramach roszczenia głównego pozwu powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego zwrotu nienależnych świadczeń za okres od 22 lutego 2011 r. do 11 sierpnia 2020 r., w wysokości 99.478,61 zł oraz 31.770,71 CHF. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o: oddalenie powództwa w całości, podnosząc również zarzut przedawnienia w zakresie obejmującym: odsetkową część rat kapitałowo - odsetkowych w części dotyczącej roszczeń powstałych ponad 3 lata przed wniesieniem pozwu oraz rat kapitałowo - odsetkowych w części dotyczącej roszczeń powstałych ponad 10 lat przed wniesieniem pozwu. Odnośnie do okoliczności stanu faktycznego sprawy powodowie chcieli sfinansować zakup nieruchomości gruntowej na rynku wtórnym, za cenę w złotych polskich, w zamiarze poprawy swoich oraz córki warunków mieszkaniowych, w konsekwencji mając zamiar budowy na nabywanej działce domu mieszkalnego. Powód jest (i był wówczas instalatorem), prowadził własną działalność gospodarczą, ale nabywana nieruchomość nie miała być przeznaczona na prowadzenie tej działalności, kredyt miał służyć wyłącznie celom mieszkaniowym. Dnia 20 października 2008 r. powodowie zawarli z Bank1 S.A. w W. (poprzednikiem I CSK 1169/26 3 prawnym pozwanego) umowę o dewizowy kredyt mieszkaniowy/inwestorski nr […], którą Bank udzielił im kredytu w wysokości 59.789,36 CHF. Kredytobiorcy zobowiązali się do wykorzystania środków z kredytu na finansowanie zakupu działki budowlanej nr […] w miejscowości Ś. Dnia 2 stycznia 2019 r. nastąpiła całkowita spłata kredytu z tytułu spornej umowy nr […] z 20 października 2008 r., przy czym ostatnia wpłata końcowa nastąpiła w walucie CHF (31.770,71 zł) a wcześniejsze planowe raty do grudnia 2018 r. następowały w PLN po przeliczeniu według tabel kursowych Banku. W okresie od 5 listopada 2008 r. do 2 stycznia 2019 r. powodowie spłacili na rzecz pozwanego kwotę łącznie 124.424,87 zł oraz 31.770,71 CHF. W wyniku rozpoznania sprawy, wyrokiem z 18 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu, w szczególności: zasądził od pozwanego łącznie na rzecz powodów kwotę 99 478,61 zł oraz kwotę 31 770,71 CHF - obie kwoty z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 lutego 2021 roku do dnia zapłaty (pkt 1). Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu wniósł pozwany, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 69 ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 3581 § 2 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz art. 58 § 1 k.c.; art. 69 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 3531 k.c. w zw. z art. 3581 § 2 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. art. 3852 § 1 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 56 k.c. w zw. z art. 354 § 1 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 65 § 1 i 1 k.c. i art. 358 § 2 i 3 k.c. i art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o NBP oraz art. L ustawy z dnia 23 kwietnia 1954 r. przepisy wprowadzające k.c. i art. 69 ust. 3 ustawy - Prawo bankowe; art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c.; art. 455 k.c.; art. 3851 § 1 i § 3 k.c.; art. 411 pkt 2 i pkt 4 k.c. oraz naruszenie przepisów postępowania, tzn.: art. 233 § 1 k.p.c.; art. 2352 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c. We wnioskach apelacji skarżący domagał się zmiany zaskarżonego wyroku I CSK 1169/26 4 poprzez oddalenie powództwa w całości; następczo podniósł zarzut potrącenia wierzytelności powodów dochodzonej w sprawie z wzajemną wierzytelnością Banku o zwrot kwoty udzielonego powodom kredytu w kwocie 136.271,91 zł oraz z tytułu korzystania z udostępnionego kapitału w kwocie 32.063,65 zł. W ocenie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zarzuty apelacji nie zasługiwały co do zasady na uwzględnienie, przy czym ostateczna zmiana zaskarżonego wyroku w części wynikała z uwzględnienia przez Sąd II instancji podniesionego przez pozwanego zarzutu potrącenia. W ocenie tego Sądu trafne, ale niemające znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego wyroku, były argumenty zwalczające nieważność umowy na podstawie art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 ustawy - Prawo bankowe. O nieważności umowy zadecydowała, bowiem, ocena zawartych w umowie klauzul w świetle art. 3851 k.c. W konsekwencji za główne świadczenia stron uznać należało zapisy umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej zawartej przez powodów, określające sposób oznaczenia kursu miarodajnego dla dokonywania przeliczeń walutowych. W dalszej kolejności Sąd odwoławczy stwierdził, że prawidłowo Sąd Okręgowy przyjął, że w umowie stron postanowienia dotyczące waloryzacji, a zatem i zobowiązania powodów, zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny. Postanowienia umowne, uzależniające warunki waloryzacji (indeksacji) świadczenia pieniężnego wyłącznie od woli banku należało uznać za nieuczciwe (niedozwolone, abuzywne) w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., jako kształtujące prawa i obowiązki konsumenta - kredytobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przede wszystkim przez wykorzystywanie pozycji dominującej przedsiębiorcy i naruszanie równowagi kontraktowej. Dotyczyło to, w szczególności, odwołania się, w klauzuli umownej do kursów walut zawartych w tabeli Banku, ogłaszanej w jego siedzibie, bez wskazania ograniczeń umownych w postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walutowych. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom apelacji, dokonanie oceny postanowień umowy przyznających Bankowi swobodę w kształtowaniu kursu waluty obcej przez pryzmat treści art. 3851 k.c. prowadziło do wniosku, że klauzule te kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. Z tych to przyczyn postanowienia umowy dotyczące waloryzacji kredytu do waluty obcej w postaci franka szwajcarskiego stanowiły klauzulę I CSK 1169/26 5 niedozwoloną (abuzywną), a więc niewiążącą powodów z uwagi na treść przepisu art. 3851 § 1 k.c. Zarówno w świetle treści art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13, jak i art. 3851 § 1 k.c., klauzule walutowe podlegały wyeliminowaniu z umowy kredytowej jako bezskuteczne ex lege i niewiążące powodów, a w związku z tym powinny być traktowane jako nigdy nieistniejące. Zważywszy, że artykuł 3851 § 2 k.c. wyłącza stosowanie przepisu art. 58 § 3 k.c., omawiane nieuczciwe postanowienia waloryzacyjne nie powinny być - wbrew żądaniu apelacji - zastępowane innym mechanizmem przeliczeniowym, opartym na przepisach kodeksu cywilnego, czy ustaw szczególnych, jak np. prawa wekslowego. W efekcie nie można było kwestionowanych postanowień zastąpić regulacją z art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 69 ust. 3 ustawy - Prawo bankowe. Nie budziła też wątpliwości prawidłowość zastosowania w sprawie przepisów art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. przy ocenie charakteru świadczenia spełnionego przez powodów tytułem spłaty raty kredytu. Sąd Apelacyjny w Poznaniu uwzględnił podniesiony przez pozwanego zarzut potrącenia jedynie w zakresie kwoty wypłaconego kapitału, tj. 136.063,65 zł. W rezultacie wierzytelności obu stron z tytułu wypłaconego powodom kapitału kredytu i z tytułu uiszczonych przez powodów spłat rat kredytu wyrażone we franku szwajcarskim umorzyły się do wysokości niższej wierzytelności pozwanego i w wyniku tego potrącenia pozostała do spłaty wierzytelność powodów w kwocie 23.080,75 CHF. Ostatecznie wyrokiem z 9 października 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w szczególności, zmienił punkt 1 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 23 080,75 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24 lutego 2021 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie (I) i oddalił apelację w pozostałym zakresie (II). Pozwany skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 9 października 2025 r. w całości. Skargę tę oparł na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 69 ust. 1 Prawa Bankowego w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 i § 3 k.c. w zw. z art. 3852 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich; art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 56 k.c., art. 354 §1 k.c. i w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. I CSK 1169/26 6 w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz art. 358 § 2 i 3 k.c. oraz art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o Narodowym Banku Polskim oraz art. L ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - przepisy wprowadzające kodeks cywilny oraz art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Prawo bankowe; art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ze względu na wyszczególnione następujące zagadnienia prawne: „Czy można mówić o rażącym naruszeniu interesów konsumenta, a co za tym idzie o abuzywności postanowień umowy kredytu, w przypadku, gdy przeliczenie kwoty wypłaconego kredytu według kursu waluty zastosowanego przez Bank ma charakter jednorazowy, odbywa się po kursie nieodbiegającym od kursów rynkowych, a wypłacona kwota i zastosowany sposób przeliczenia nie są kwestionowane przez Kredytobiorcę na długo po zawarciu umowy kredytu i wypłacie kapitału?” (1); „Czy w przypadku umowy kredytu, która: 1) wyraża kwotę kredytu w walucie obcej, 2) od samego początku zawiera postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają wypłatę kredytu w walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w oparciu o kursy pochodzące z Tabeli Kursów, 3) od samego początku zawiera postanowienia, które dają kredytobiorcy wybór i umożliwiają spłatę kredytu w walucie obcej albo w walucie polskiej przy zastosowaniu przeliczenia w sytuacji uznania, że umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia umowne odsyłające do Tabeli Kursów, możliwe jest utrzymanie umowy w mocy i jej wykonywanie w oparciu o istniejące postanowienia umożliwiające wypłatę i Spłatę kredytu bezpośrednio w walucie obcej, skoro nie uległy one eliminacji (gdyż w tej części postanowienia nie mogą być uznane za abuzywne)?” (2); „Czy w przypadku orzeczenia bezskuteczności umowy kredytu powiązanego z walutą obcą w oparciu o przepisy o postanowieniach abuzywnych (art. 3851 k.c. i n.) Bank pozostaje w opóźnieniu wobec Kredytobiorcy co do zwrotu kwot uiszczonych w wykonaniu umowy w okresie przed złożeniem przez Kredytobiorcę, po pouczeniu przez sąd, oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania w mocy umowy wobec abuzywności I CSK 1169/26 7 postanowień umownych a w konsekwencji czy dopuszczalne jest naliczanie odsetek za opóźnienie (art. 481 § 1 k.c.) za okres do chwili złożenia przez prawidłowo poinformowanego o skutkach bezskuteczności umowy Kredytobiorcę oświadczenia w przedmiocie woli utrzymania umowy w mocy?” (3). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na I CSK 1169/26 8 przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, nie publ.). Jeżeli chodzi o problematykę wymagalności roszczeń restytucyjnych wynikających z nieważności umowy kredytowej zawartej pomiędzy konsumentem a przedsiębiorcą, to Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej już wyjaśnił, że w razie stwierdzenia nieważności umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem, konsument jest uprawniony do domagania się od przedsiębiorcy zwrotu świadczeń spełnionych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy oraz odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania tego zobowiązania, po tym jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu tego świadczenia (zob. wyrok z 14 grudnia 2023 r., C- 28/22). Powstanie stanu wymagalności roszczenia o zwrot świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy oraz stanu opóźnienia w realizacji tego roszczenia przez zobowiązanego, nie jest uzależnione od stanowiska konsumenta co do braku jego zgody na dalsze obowiązywanie umowy zawierającej klauzule abuzywne (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 7 grudnia 2023 r., C-140/22). Ponadto w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej również i przedsiębiorcy – w przypadku nieważności umowy kredytowej – przysługuje roszczenie o zwrot kapitału wypłaconego konsumentowi w wykonaniu tej umowy, z odsetkami za opóźnienie od dnia wezwania konsumenta do zapłaty (zob. wyrok z 15 czerwca 2023 r., C-520/21 oraz postanowienie z 11 grudnia 2023 r., C-756/22). Istotnych wskazówek interpretacyjnych w kwestii wymagalności roszczeń kondykcyjnych konsumenta i przedsiębiorcy, a tym samym i wzajemnych roszczeń odsetkowych z perspektywy zarzutu potrącenia dostarcza wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 22 stycznia 2026 r, C-902/24. I CSK 1169/26 9 Tym samym także zagadnienia związane z pouczeniem powodów jako konsumentów o skutkach nieważności umowy, w kontekście ewentualnej ich zgody na abuzywne postanowienia umowne, mają po ostatnich orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej drugorzędne znaczenie. Otóż w wyrokach z 15 czerwca 2023 r., C - 520/21, z 7 grudnia 2023 r., C-140/22 oraz w postanowieniu z 11 grudnia 2023 r., C-756/22 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście nieważności umowy kredytowej zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem, stoją one na przeszkodzie takiej wykładni prawa krajowego, że instytucja bankowa może domagać się od konsumenta rekompensaty przekraczającej zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania umowy oraz ustawowe odsetki za zwłokę liczone od dnia wezwania do zapłaty, a ponadto w wyroku z 7 grudnia 2023 r., C-140/22 wyjaśnił, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście nieważności umowy kredytowej ze względu na przewidziane w niej abuzywne postanowienia, stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy, jest uzależniona od złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia, w którym twierdzi on, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego abuzywnego warunku oraz że jest świadomy konsekwencji tego uznania nieważności umowy oraz wyraża on zgodę na uznanie umowy za nieważną. W obrocie prawnym, w zakresie kredytów powiązanych z walutą obcą, występują zasadniczo kredyty walutowe, kredyty denominowane w walucie obcej i kredyty indeksowane do waluty obcej. W przypadku modelowego kredytu walutowego kwota kredytu jest wyrażona w umowie w walucie obcej i w takiej walucie jest wypłacana kredytobiorcy, który dokonuje spłaty kredytu też w tej walucie. W odniesieniu do kredytu denominowanego w walucie obcej kwota kapitału jest wyrażona w takiej walucie obcej, ale zostaje wypłacona w walucie krajowej według klauzuli umownej opartej na kursie kupna waluty obcej, określonym przez bank-kredytodawcę, obowiązującym w dniu uruchomienia kredytu, zaś kredytobiorca jest zobowiązany spłacać raty w walucie krajowej na podstawie klauzuli przeliczeniowej zgodnie z bieżącym kursem sprzedaży waluty I CSK 1169/26 10 obcej określonym przez bank-kredytodawcę. Natomiast przy kredycie indeksowanym do waluty obcej, kwota kredytu jest podana w walucie krajowej, ale zostaje przeliczona na walutę obcą według klauzuli umownej opartej również na kursie kupna tej waluty, określonym przez bank-kredytodawcę, obowiązującym w dniu uruchomienia kredytu, a kredytobiorca jest zobowiązany spłacać raty w walucie krajowej na podstawie klauzuli przeliczeniowej zgodnie z bieżącym kursem sprzedaży waluty obcej określonym przez bank-kredytodawcę. Zdarzają się też umowy kredytowe hybrydowe (mieszane) zawierające elementy walutowo-denominacyjne albo denominacyjno-walutowe, w ramach których strony postanawiają, że udzielenie i wypłata kredytu następuje w walucie obcej, zaś spłata rat kapitałowo-odsetkowych w walucie krajowej po zastosowaniu klauzuli przeliczeniowej wyrażonych w walucie obcej na walutę krajową, względnie postanawiają, że kwota kredytu jest wyrażona w walucie obcej, ale wypłata kapitału kredytu następuje w walucie krajowej po przeliczeniu kwoty wyrażonej w walucie obcej na walutę krajową, zaś spłata rat kapitałowo - odsetkowych następuje w walucie obcej, tj. w tej, w której została wyrażona kwota kredytu. Należy zauważyć, że różnica pomiędzy kredytami walutowymi a kredytami denominowanymi w walucie obcej i indeksowanymi do waluty obcej wynika także z art. 69 ust. 2 pkt 4 pr. bank. (wprowadzonego nowelą z 29 lipca 2011 r.), który stanowi, że umowa o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, powinna zawierać szczegółowe zasady określenia sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo - odsetkowych oraz zasady przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu (art. 69 ust. 2 pkt 4a pr. bank.). Treść spornej umowy kredytowej nie pozwala na zakwalifikowanie jej jako umowy kredytu walutowego w przedstawionym wyżej rozumieniu. Była to natomiast umowa mieszana, zawierające elementy kredytu walutowego i kredytu denominowanego w walucie obcej (CHF), co oznacza, że zawierała postanowienia dotyczące klauzul przeliczeniowych, które podlegały ocenie przez pryzmat przepisów dyrektywy 93/13 i ugruntowanej już w tej materii ich wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W stanie faktycznym sprawy I CSK 1169/26 11 kredyt został wypłacony powodom w PLN i w PLN był przez nich w znacznej części spłacany. Poza tym abuzywność klauzul przeliczeniowych nie wyczerpuje całości problematyki związanej z tego rodzaju kredytami. Istotniejsze znaczenie ma kwestia dochowania przez kredytodawcę w stosunku do kredytobiorców - konsumentów przedkontraktowych obowiązków informacyjnych w odniesieniu do ryzyka walutowego. Wszak powodowie uzyskiwali dochody w walucie krajowej, a w takiej sytuacji problem ryzyka walutowego występowałby, także w przypadku, gdyby zaciągnięty przez powodów kredyt miał charakter kredytu walutowego w czystej postaci, skoro wzrost kursu CHF w relacji do waluty krajowej, w której powodowie uzyskiwali dochody, miał bezpośrednie przełożenie na wzrost ich zobowiązań z tego tytułu (chodzi o wzrost ogólnej kwoty kredytu po przeliczeniu jej na walutę krajową i co oczywiste wzrost wysokości rat kredytowych) (zob. też m.in. postanowienia Sądu Najwyższego w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP 690/23, II CSKP 1996/22, II CSKP 2231/22 i II CSKP 278/23, II CSKP 380/23, II CSKP 617/23). Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz. 118). Do kosztów celowej obrony nie można zaliczyć opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego w postępowaniu kasacyjnym (k. 818-819), gdyż dołączone do pozwu pełnomocnictwo obejmowało już umocowanie przed Sądem Najwyższym (k. 53- 54). Orzeczenie o odsetkach od zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy I CSK 1169/26 12 uwzględnieniu § 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności. [PG] [SOP]

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Informacje o sprawie

Typ dokumentu
postanowienie SN
Jednostka
Izba Cywilna Wydział I
Sędziowie
SSN Władysław Pawlak

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy