I CSK 1073/25

I CSK 1073/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Monika Koba 17 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 17 lipca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A.T. i K.T. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie ewentualnie o ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej A.T. i K.T. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 17 października 2024 r., I ACa 1545/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża powódki, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. UZASADNIENIE Wyrokiem z 17 października 2024 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację powódek A.T. i K.T. od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z 22 maja 2023 r., którym oddalone zostało ich powództwo skierowane przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie ewentualnie o ustalenie. Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez powódki A.T. i K.T. I CSK 1073/25 2 Skarżące we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powołały się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Ich zdaniem skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z uwagi na naruszenie przez Sąd art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny błędnie bowiem nie zastosował orzecznictwa ukształtowanego na tle umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty obcej i nie wziął pod uwagę, że abuzywność klauzuli kursowej skutkuje nieważnością umowy błędnie oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Brak jest bowiem dowodów i prawidłowych ustaleń faktycznych stwierdzających, że kredytobiorcy negocjowali kursy wymiany walut w sytuacji, gdy spłacali swoje zobowiązania kredytowe względem Banku z rachunku prowadzonego w złotych. W tym przypadku to Bank dokonywał tych przeliczeń samodzielnie bez żadnych obiektywnych kryteriów jakie mogłyby wynikać z umowy. Ta okoliczność nakazuje przyjąć, że umowa jest nieważna bowiem druga strona stosunku zobowiązaniowego nie może samodzielnie decydować o zobowiązaniu drugiej strony. Pozwany w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze I CSK 1073/25 3 publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy rozumieć sytuację, w której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące i poważne uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia bez konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Jedynie w takim wypadku możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym – a tym samym, że może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia (tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniach z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 67/13, niepubl. i z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, niepubl. i przywołane tam orzecznictwo). Bliższa analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala przyjąć, by była ona – w powyższym rozumieniu – oczywiście uzasadniona. Motywacja wniosku powielającego zarzuty przytoczone w podstawach kasacyjnych bez wykazania ich kwalifikowanego charakteru wskazuje, że powódki traktują skargę kasacyjną nie jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, a jako instrument pozwalający im na kwestionowanie niesatysfakcjonującego je rozstrzygnięcia w trzeciej instancji, któremu to celowi postępowanie kasacyjne nie służy. Sąd odwoławczy sporządził szczegółowe uzasadnienie, rozważył wszelkie, niezbędne okoliczności sprawy. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w konfrontacji z treścią uzasadnienia sądu drugiej instancji i przyjętego przez niego kierunku I CSK 1073/25 4 rozstrzygnięcia sprawy, świadczą o polemicznym charakterze stanowiska, zaprezentowanego przez skarżące. Z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że spór dotyczy umowy kredytu walutowego a nie denominowanego ( indeksowanego) do CHF, których dotyczą orzeczenia przytaczane we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Z podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia wynika także, że na podstawie umowy doszło do przelania kwoty kredytu w CHF na rachunek walutowy, a spłata miała odbywać się z rachunku walutowego co miało miejsce w okresie od daty zawarcia umowy ( 7 lutego 2007 r.) do 10 grudnia 2012 r. Po zawarciu na wniosek kredytobiorców aneksu do umowy spłata w okresie od 10 grudnia 2012 r. do 10 stycznia 2018 r. miała miejsce w PLN po kursie indywidualnie uzgodnionym (negocjowanym), a od 12 lutego 2018 r. kredytobiorcy powrócili do spłat w CHF. Ustalono także, że kredytobiorcy byli świadomi ryzyka kursowego. Kwestionując przeprowadzoną przez Sądy meriti ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na tej podstawie formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego skarżące pominęły, że skarga kasacyjna jest instrumentem prawidłowości stosowania prawa przez sądy, a nie służy do kontroli ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia. W postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany podstawą faktyczną zaskarżonego orzeczenia, a kwestionowanie przeprowadzonej przez sąd oceny zgromadzonego w sprawie postępowania dowodowego jest niedopuszczalne ( art. 3983 § 3 i 39813 § 2 k.p.c.). Nie można zatem przenosić do postępowania kasacyjnego sporów dotyczących stanu faktycznego, gdyż jego ustalenie należy do sądów meriti, a Sąd Najwyższy nie ma w tym zakresie żadnych, ustrojowych ani procesowych kompetencji (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2000 r., I CKN 1169/99, OSNC 1169/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 139 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca 2014 r., IV CSK 671/13, niepubl.). Podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogą być zatem kwestie dotyczące błędnej - w ocenie skarżących - oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Są to bowiem zagadnienia usuwające się od kontroli sądu kasacyjnego. Skarżące zasad tych nie respektują odwołując się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i w zarzutach skargi wprost do art. 233 § 1 k.p.c. I CSK 1073/25 5 W konsekwencji argumentacja przytoczona we wniosku nie wykazuje tezy, że zaskarżone orzeczenie stanowi konsekwencję kardynalnych błędów w zakresie stosowania prawa procesowego i materialnego, których efektem jest orzeczenie oczywiście wadliwe. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 39821 k.p.c. obciążając nimi powódki zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu i pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu. (M.M.) [SOP]