IV KK 288/24

IV KK 288/24 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 czerwca 2026 r. SSN Paweł Wiliński w sprawie M.P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2026 r. wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN S.S. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć SSN R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN S.S. w sprawie o sygn. akt IV KK 288/24. UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 kwietnia 2026 r. (data wpływu) obrońca oskarżonego M.P. wniósł o wyłączenie SSN R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN S.S. Dostrzec trzeba, że jest to kolejny z wniosków składanych od 2024 r. w tej sprawie przez obronę z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy lub wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziego. Wskazując na treść art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. autor wniosku podniósł, że jego podstawą są uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego SSN R.W. łączące się z wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz sądów międzynarodowych obrońca wskazał, że ww. IV KK 288/24 2 sędzia nominowany został na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. 2018.3 z dn. 2018.01.02), a w konsekwencji nie spełnia wymogów sędziego niezależnego i bezstronnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stwierdzić należy, że Sąd Najwyższy wielokrotnie z podobnym wynikiem rozpoznawał już wnioski o wyłączenie SSN R.W., oparte na zarzutach braku bezstronności i niezawisłości wynikającej z wadliwości jego powołania, w tym co istotne pierwotnie do Izby Dyscyplinarnej, albo uchylał wydane z jego udziałem orzeczenia. W toku niniejszego postępowania w sprawie IV KK 288/24 na tej samej podstawie wyłączono wielu innych sędziów od orzekania w sprawie. Te same przesłanki do wyłączenia w/w sędziego, jak te wskazane w powyższych orzeczeniach, zachodzą również w niniejszym przypadku. Stwierdzić należy, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). W konsekwencji postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanego Sędziego byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co uzasadnia konieczność uwzględnienia wniosku. Co przy tym istotne, sprawa IV KK 288/24 jest skutkiem wznowienia postępowania kasacyjnego wobec stwierdzenia wadliwości składu orzekającego SN, a ponadto IV KK 288/24 3 zarzuty kasacyjne w tej sprawie dotyczą również kwestii należytej obsady Sądu II instancji, co prowadziłoby w istocie do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua. Dostrzec trzeba, że w niniejszej sprawie obrona domaga się zapewnienia oskarżonemu dostępu do niezależnego i bezstronnego sądu, tj. jednej z podstawowych gwarancji praw jednostki, zapisanej w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Wielokrotnie składane w toku tego postępowania wnioski o wyłączenie od rozpoznania tej sprawy sędziów Sądu Najwyższego, którzy na urząd sędziego w Sądzie Najwyższym powołani zostali w wadliwej procedurze (szerzej BSA I-4110- 1/20), są uwzględniane w tym postępowaniu, a jednak losowy wybór kolejno wyznaczanych sędziów prowadzi do powielenia tej wadliwości i uniemożliwia utworzenie prawidłowego składu orzekającego od dwóch lat. Wskazywane już wielokrotnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowisko o potrzebie zmiany systemu przydziału spraw na taki, który nie będzie powielał stwierdzonej wadliwości należy zatem powtórzyć. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [r.g.]