II KK 307/26

II KK 307/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek Dnia 21 lipca 2026 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 lipca 2026 r., w sprawie M. W. w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II AKa 175/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt V Ko 77/23, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć wnioskodawcę kosztami postępowania kasacyjnego. [J.J.] UZASADNIENIE II KK 307/26 2 Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt V Ko 77/23, orzekając w przedmiocie odszkodowania za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z wykonaniem wobec M.W. kary orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 20 listopada 2020 r., sygn. akt IV K 260/16, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz M.W. 1250 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem odszkodowania oraz 7000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Apelację od powyższego wyroku złożył pełnomocnik wnioskodawcy, zaskarżając go w zakresie w jakim Sąd nie uwzględnił żądania wniosku. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na jego treść poprzez: 1. uznanie, że 7 000 zł zamiast 300 000 zł tytułem zadośćuczynienia stanowi kwotę odpowiednią do rozmiaru krzywdy wnioskodawcy; 2. niesłuszne niezaliczenie utraconego wynagrodzenia za miesiące czerwiec i lipiec, kosztów zaopatrzenia w Areszcie Śledczym W. i kosztów podróży z Zakładu Karnego w O. do Warszawy oraz kosztów pomocy prawnej szczegółowo wykazanych fakturami nie stanowiło szkody wywołanej wykonaniem wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 20 listopada 2019 r., zmienionego następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt IX Ka 168/20, wskutek którego to błędu Sąd Okręgowy Warszawa-Praga zasądził na rzecz Wnioskodawcy jedynie 1250 zł tytułem odszkodowania, gdy pełna kwota odszkodowania wynosi 13 257,78 zł. Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Wnioskodawcy 12 002,78 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem odszkodowania oraz 293 000 zł, wraz ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia, a także zasądzenie kosztów pomocy prawnej. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II AKa 175/24, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, kosztami postępowania apelacyjnego obciążając Skarb Państwa. Wyrok Sądu odwoławczego został zaskarżony w całości kasacją pełnomocnika wnioskodawcy. Skarżący zarzucił orzeczeniu: II KK 307/26 3 1. rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego w postaci art. 440 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy rażąco niesprawiedliwego orzeczenia Sądu pierwszej instancji, w którym nie rozstrzygnięto w przedmiocie zadośćuczynienia i odszkodowania za bezpodstawne pozbawienie wolności wynikające z odbywania kary pozbawienia wolności od 24 października 2021 r. do 25 listopada 2021 r. oraz odmówiono przyznania zadośćuczynienia i odszkodowania za pozbawienie wolności w okresie od 7 czerwca 2021 r. do 5 lipca 2021 r.; 2. rażące naruszenie art. 552 k.p.k. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za bezpodstawne pozbawienie wolności polegające na odbywaniu kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym od 24 października 2021 r. do 25 listopada 2021 r. oraz odmowę przyznania zadośćuczynienia i odszkodowania za pozbawienie wolności w okresie od 7 czerwca 2021 r. do 5 lipca 2021 r.; 3. rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa procesowego i prawa materialnego przez naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak prawidłowej kontroli odwoławczej zarzutów podniesionych w apelacji pełnomocnika M.W., Mając na względzie powyższe wniósł o uchylenie orzeczenia Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Kasację uznać należało za oczywiście bezzasadną, a to pozwoliło oddalić ją na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu ujętego w pkt 3 kasacji, co wynika z ogólnego charakteru tego zarzutu, w którym generalnie kwestionuje się prawidłowość przeprowadzonej kontroli odwoławczej. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku każe stwierdzić, że wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd Apelacyjny wywiązał się ze swoich obowiązków i należycie rozważył zarzut apelacji dając temu wyraz w części motywacyjnej swojego rozstrzygnięcia. Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy zawierała dwa zarzuty. Pierwszy dotyczył wadliwego miarkowania rozmiaru krzywdy wnioskodawcy. Drugi odnosił się do wadliwego miarkowania szkody. Obie kwestie były przedmiotem rozważań prowadzonych przez Sąd odwoławczy w trakcie kontroli instancyjnej i znalazły odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wyroku. W obszernym wywodzie Sąd odwoławczy wskazał powody, dla których nie podzielił zarzutów oraz wniosku apelacji i uznał za trafne stanowisko Sądu pierwszej instancji. Wywód Sądu odwoławczego jest logiczny, został przedstawiony w sposób zrozumiały i nie nosi cech dowolności. II KK 307/26 4 Jedynie ma marginesie wskazać należy, że Sąd odwoławczy nie odniósł się szerzej do kwestii wpływu niezasadnego postawienia wnioskodawcy w stan oskarżenia i wynikającej stąd konieczności udziału w procesie karnym w roli oskarżonego na rozmiar zaistniałej krzywdy, bo argumenty takie nie zostały podniesione w apelacji pełnomocnika. Co więcej, szkoda i krzywda wynikłe z zaistnienia wymienionych okoliczności nie są objęte roszczeniem z art. 552 § 1 k.p.k. W trybie tego przepisu rekompensowane są wyłącznie następstwa wykonania kary pozbawienia wolności, której wnioskodawca nie powinien odbyć. Pierwszy i drugi zarzut dotyczą w istocie tej samej kwestii, z tego powodu zostaną omówione łącznie. Podnosząc je, skarżący dążył do wykazania, że Sąd odwoławczy wadliwie utrzymał w mocy rażąco niesprawiedliwego orzeczenie Sądu pierwszej instancji, które zdaniem skarżącego nie rozstrzygało w przedmiocie zadośćuczynienia i odszkodowania za bezpodstawne pozbawienie wolności wynikające z odbywania kary pozbawienia wolności od 24 października 2021 r. do 25 listopada 2021 r. oraz odmawiało przyznania zadośćuczynienia i odszkodowania za pozbawienie wolności w okresie od 7 czerwca 2021 r. do 5 lipca 2021 r. W ten sposób miało dojść do rażącego naruszenia art. 440 k.p.k. oraz art. 552 k.p.k. Sąd Najwyższy nie podziela powyższego zapatrywania. Zauważyć na wstępie trzeba, iż błędnym jest formułowanie w realiach niniejszej sprawy obrazy art. 440 k.p.k. O naruszeniu tego przepisu można byłby mówić jedynie wówczas, gdyby Sąd odwoławczy nie dostrzegł uchybień, których nie podniesiono w apelacji, a które były tak istotne, że czyniły utrzymanie w mocy skarżonego orzeczenia rażąco niesprawiedliwym. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Rozpoznanie sprawy wnioskodawcy nie dawało Sądowi odwoławczemu podstaw do wychodzenia poza granice zaskarżenia i podniesione zarzuty w takim zakresie, jak oczekiwałby tego skarżący. Kwestia, której dotyczy kasacja, była podnoszona w apelacji i była też przedmiotem rozważań i rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego. Również dalsza argumentacja skarżącego dotycząca niezastosowania art. 440 k.p.k. zasadza się na błędnej wykładni tego przepisu. To, że pozwala on uchylić lub zmienić zaskarżone orzeczenie niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów ze względu na jego rażącą niesprawiedliwość nie oznacza, iż daje on sądowi uprawnienia do modyfikowania granic rozpoznawanej sprawy i orzekania o roszczeniu, które nie stanowiło przedmiotu postępowania. Co zaś się tyczy wskazywanego w kasacji sposobu obrazy przepisów art. 440 k.p.k. i art. 552 k.p.k., to nie do końca zrozumiałym wydaje się twierdzenie o nierozstrzygnięciu w przedmiocie zadośćuczynienia i odszkodowania za bezpodstawne pozbawienie wolności wynikające z odbywania kary pozbawienia wolności od 24 października 2021 r. do 25 listopada 2021 r. Wbrew stanowisku skarżącego, fakt odbywania kary pozbawienia wolności w okresie od 24 października 2021 r. do 25 listopada 2021 r. był objęty II KK 307/26 5 rozstrzygnięciem Sądów obu instancji. Wynika do z istoty orzeczenia Sądu pierwszej instancji, w którym zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy odpowiednie kwoty, w pozostałym zakresie jego wniosek oddalono, a także z uzasadnienia wyroków sądów obu instancji. To, że zasądzone kwoty nie odpowiadają oczekiwaniom wnioskodawcy nie może być traktowane jako brak rozstrzygnięcia. Nieskuteczną musi być również próba kwestionowania orzeczenia Sądu odwoławczego w odniesieniu do odmowy przyznania wnioskodawcy zadośćuczynienia i odszkodowania za pozbawienie wolności w okresie od 7 czerwca 2021 r. do 5 lipca 2021 r. Powody oddalenia wniosku w tym zakresie zostały jasno przedstawione zarówno w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji, jak i wyroku Sądu odwoławczego. Wydają się one być na tyle oczywiste, że trudno w tym zakresie o szerszą argumentację, niż ta, która została zaprezentowana przez orzekające w sprawie wnioskodawcy sądy. Jeszcze raz trzeba zatem powtórzyć, że w okresie od 7 czerwca 2021 r. do 5 lipca 2021 r. wnioskodawca nie odbywał kary orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy- Żoliborza w Warszawie z dnia 20 listopada 2019 r. sygn. akt IV K 260/16. W ramach postępowania zainicjowanego wnioskiem dotyczącym szkody i krzywdy wynikłych z niesłusznego wykonania wykonanie kary orzeczonej na mocy wymienionego wyroku wydanego w sprawie IV K 260/16 nie jest możliwym orzekanie w przedmiocie roszczeń mających wyniknąć z wykonania kar pozbawienia wolności orzeczonych w innych sprawach, nawet jeżeli ich wykonanie było konsekwencją błędnych decyzji procesowych. Zauważyć przy tym trzeba, że przewidziane w art 552 k.p.k. roszczenia dotyczą tylko tych kar pozbawienia wolności, których wykonanie stało się niesłuszne wobec uniewinnienia lub skazania na karę łagodniejszą w wyniku kasacji, wznowienia postępowania lub skargi nadzwyczajnej, albo umorzenia postępowania wskutek okoliczności, których nie uwzględniono we wcześniejszym postępowaniu. Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [WB] [a.ł]