II KK 217/26

II KK 217/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski Dnia 7 lipca 2026 r. w sprawie M. W. (W.) skazanego z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2026 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z 21 października 2025 r. sygn. akt XI Ka 869/25 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z 20 czerwca 2025 r. sygn. akt IX K 187/25, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi kasacyjnego. postępowania [J.J.] UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wyrokiem z 20 czerwca 2025 r. sygn. akt IX K 187/25 uznał oskarżonego M.W. za winnego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., za które na mocy art. 286 § 1 k.k. skazał go na karę 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności, zaś na mocy art. 46 § 1 k.k. nałożył na oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz M.Ż. kwoty 76 000 (siedemdziesiąt sześć tysięcy) złotych. II KK 217/26 2 Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z 21 października 2025 r. sygn. akt XI Ka 869/25 na skutek apelacji obrońcy zmienił zaskarżony wyrok, w ten sposób, że (pkt I wyroku): zmienił opis czynu przypisanego oskarżonemu na zgodny z opisem przedstawionym w akcie oskarżenia (ppkt 1); orzeczoną karę pozbawienia wolności obniżył do lat 3 (ppkt 2). W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt II wyroku). Kasację od wyroku Sądu Okręgowego wywiódł obrońca skazanego, który zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu rażące naruszenie prawa procesowego, mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia: 1. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. przez niewystarczające i pobieżne rozważanie zarzutów sformułowanych w apelacji obrońcy M.W. i w konsekwencji brak wskazania lub niedostateczne wskazanie powodów, dla których została ona uznana za niezasadną w części, a także bezpodstawne zaakceptowanie wadliwej oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd I instancji, a mianowicie: 2. błędne rozważanie zarzutu z pkt. 1 apelacji dotyczącego poczynienia przez Sąd 1 instancji błędnej oceny wyjaśnień M.W. w zakresie jego świadomości dotyczącej przyjazdu do pokrzywdzonej w dniu 11 listopada 2024 r. w celu odebrania pieniędzy oraz zorientowania się, że paczka, jaką miał odebrać od M. Ż., jest paczką z pieniędzmi dopiero w czasie, gdy był on już w mieszkaniu pokrzywdzonej; 3. niedostateczne rozważenie zarzutu zawartego w pkt. 3 apelacji tj. w zakresie rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec skazanego przez sąd I instancji, podczas gdy okoliczności podniesione w treści apelacji w zakresie okoliczności popełnienia przestępstwa, właściwości i warunków osobistych M.W., świadomości swojego zawinienia oraz jego krytycznego stosunku do popełnionego przestępstwa. Podnosząc powyższy zarzut, obrońca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód II KK 217/26 3 w Lublinie w całości i przekazanie sprawy właściwemu sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania; ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie w całości i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego jej rozpoznania. W odpowiedzi prokurator wniósł o oddalenie kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Podniesione w kasacji obrońcy zarzuty okazały się oczywiście bezzasadne, co skutkowało jej rozpoznaniem i oddaleniem przez Sąd Najwyższy w trybie wskazanym w przepisie art. 535 § 3 k.p.k. Oczywista bezzasadność kasacji ma bowiem miejsce, gdy już pobieżna analiza podniesionych w niej zarzutów wskazuje, że są one nietrafne i nie mogą doprowadzić do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu w postaci wzruszenia zaskarżonego orzeczenia [postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z 1 lipca 2021 r. sygn. akt II KK 184/21], a także, gdy skarżący kwestionuje jedynie ustalenia faktyczne, jednak nie pod zarzutem błędu w ich ustaleniu, a pod pozornym zarzutem rażącego naruszenia prawa procesowego (bądź materialnego), sprowadzającym się do polemiki z zebranym i prawidłowo ocenionym sąd materiałem dowodowym, a w sprawie nie wystąpiły uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. Z uwagi na konstrukcję i treść sformułowanych przez skarżącą kasacyjnie zarzutów, Sąd Najwyższy przypomina, iż nie jest wystarczające samo stwierdzenie, że sąd odwoławczy określonego zarzutu nie rozpoznał, naruszając art. 433 § 2 k.p.k. lub nie rozważył go należycie, czym dopuścił się obrazy art. 457 § 3 k.p.k. Konieczne jest natomiast wykazanie, iż przy dokonywaniu kontroli odwoławczej uchybienie w rzeczywistości zaistniało, a przy tym także opisanie, na czym ono polegało oraz wskazanie, dlaczego stanowi tak rażące naruszenie, że można w swych skutkach przyrównywać je do uchybienia wagi bezwzględnej podstawy odwoławczej. II KK 217/26 4 Jedynie literalne przywołanie w formułowanych zarzutach norm art. 433 § 2 k.p.k., (i art. 457 § 3 k.p.k.) sugerujące, iż kasacja dotyczy błędów popełnionych przez sąd odwoławczy, podczas gdy w istocie kwestionowane jest rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu sądu I instancji nie może zostać potraktowane jako skutecznie podniesiony zarzut kasacyjny. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w toku postępowania odwoławczego doszło do tzw. efektu przeniesienia, czyli zaabsorbowania do orzeczenia sądu ad quem uchybień popełnionych przez sąd pierwszej instancji, w wyniku nierozpoznania lub nienależytego rozpoznania środka odwoławczego. W kasacji winny wówczas zostać podniesione i opatrzone pogłębioną argumentacją zarzuty wskazujące na wadliwe procedowanie tego sądu, w następstwie czego doszło do przeniknięcia uchybienia, którego dopuścił się sąd a quo do orzeczenia sądu drugiej instancji (postanowienie SN z 18 lipca 2024 r. sygn. akt V KK 119/24) Analizując podniesione w kasacji zarzuty i wspierającą je argumentację w kontekście przebiegu postępowania karnego w niniejszej sprawie oraz treści uzasadnienia wyroku nie sposób uznać, iż sąd II instancji, dokonując kontroli zaskarżonego apelacją obrońcy orzeczenia, dopuścił się naruszeń art. 433 § 2 k.p.k. Autorka kasacji, choć powierzchownie formułuje zarzuty w stosunku do orzeczenia sądu II instancji, w istocie powiela te uprzednio podniesione w zwyczajnym środku odwoławczym, które zostały szeroko i rzetelnie rozważone w toku postępowania odwoławczego, doprowadzając ów Sąd do zaaprobowania sposobu procedowania w tym oceny poszczególnych dowodów, a ostatecznie także ustaleń faktycznych i prawnokarnej oceny zachowania oskarżonego, dokonanej przez sąd a quo, pomimo częściowej zmiany opisu z uwagi na zaistnienie błędu redakcyjnego, stanowiącego naruszenie art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. (s. 4 formularza uzasadnienia wyroku). Wbrew twierdzeniom skarżącej rozważenie zarzutu dotyczącego oceny wyjaśnień M.W. w zakresie świadomości udziału w inkryminowanym procederze zostało przeprowadzone w sposób czyniący zadość standardom prowadzenia kontroli odwoławczej. Sąd odwoławczy odniósł się do twierdzeń zawartych w apelacji, w kontekście oceny przeprowadzonej przez sąd I instancji i ocenił ją jako prawidłową, wskazując przy tym, na obdarzone walorem II KK 217/26 5 wiarygodności depozycje pokrzywdzonej, która konsekwentnie zeznawała, iż kiedy oskarżony był już w mieszkaniu, przełączyła rozmowę na tryb głośnomówiący i słyszała, jak był on instruowany w zakresie czynności, które ma podjąć, w tym pytanie, czy oskarżony jest już w posiadaniu pieniędzy. Sąd II instancji zaznaczył także, iż ocena zeznań pokrzywdzonej nie budzi żadnych zastrzeżeń (s. 4 formularza uzasadnienia). Tak przeprowadzona kontrola, w świetle przebiegu postępowania sądowego i zarzutów podniesionych przez skarżącego, nie narusza art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Brak jest również podstaw do skutecznego zakwestionowania procedowania sądu odwoławczego w zakresie rozpoznania zarzutu rażącej niewspółmierności kary. Przedstawione w uzasadnieniu wyroku rozważania sądu II instancji są wyrazem rzetelnego rozpoznania twierdzeń i wniosków skarżącego. Sąd ad quem wskazał za sądem a quo, iż przypisane skazanemu przestępstwo stanowi typ oszustwa, tj. wymierzone przeciwko osobom starszym i pozbawiające je często dorobku życia, stanowi plagę i zasługuje na eliminację poprzez orzekanie surowych kar. Pomimo takiego zapatrywania, sąd odwoławczy uznał, iż orzeczona wobec oskarżonego kara była rażąco surowa, to powołując się na szereg okoliczności procesowych i postawę skazanego wobec pokrzywdzonej, wymierzył mu karę niższą. Uzasadniając swoje stanowisko, sąd ad quem wskazał, iż jego ocenie, obniżona do 3 lat kara pozbawienia wolności odpowiada stopniowi społecznej szkodliwości czynu, uwzględnia okoliczności łagodzące i spełnia swój cel w odbiorze społecznym, zaś kara proponowana przez obronę byłaby pobłażliwa, co z uwagi na charakter przestępstwa byłoby nieuzasadnione (s. 4 formularza uzasadnienia). Podniesione przez skarżącą w kasacji zarzuty naruszenia wskazanych przepisów postępowania w ramach prowadzonej przez sąd II instancji kontroli odwoławczej, choć odwołują się do zaistnienia tzw. błędu przeniesienia, to w istocie go nie wykazują, co więcej zmierzają do zakwestionowania przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych i podważenia wysokości orzeczonej kary, co do zasady jest wyłączone spod kognicji kasacyjnej. W świetle przywołanych poglądów dot. realizacji obowiązków związanych z kontrolą instancyjną oraz przebiegu II KK 217/26 6 postępowania odwoławczego i uzasadnienia sporządzonego przez sąd ad quem nie sposób uznać, iż którykolwiek z zarzutów skarżącej kasacyjnie mógłby zostać uznany za zasadny. Dopełnieniem powyższych rozważań jest utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, dotyczący wykonania obowiązku z art. 457 § 3 k.p.k. w odniesieniu do zarzutów i wniosków apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.). Z jednej strony sposób realizacji tegoż obowiązku jest pochodną jakości i kompletności wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji, z drugiej zaś treści zarzutów apelacji oraz argumentacji, która ma wspierać te zarzuty. Jeżeli bowiem sąd I instancji w swoim uzasadnieniu dokonał wszechstronnej i kompleksowej oceny wszystkich istotnych okoliczności, tak w zakresie ustaleń faktycznych, będących konsekwencją szczegółowo wykazanej oceny materiału dowodowego, jak i w sposób pełny przedstawił argumentację prawną, to oparcie zarzutów apelacji na tych elementach, które były już wszechstronnie i kompleksowo rozważone przez sąd pierwszej instancji, uprawnia sąd odwoławczy do ograniczenia swojego uzasadnienia w znacznym zakresie oraz odesłania do argumentacji przedstawionej przez sąd I instancji, a która dotyczyła kwestii stanowiącej podstawę zarzutu apelacji (postanowienie SN z 11 października 2022 r. sygn. akt V KK 332/22). Zestawiając więc uzasadnienia sporządzone przez sądy obu instancji - traktowanych w zaistniałej sytuacji procesowej jako integralną całość - z zarzutami odwoławczymi w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy nie dopatrzył się braku rzetelności w przeprowadzonej kontroli apelacyjnej. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego w pełni zaś odpowiada wymogom określonym w art. 457 § 3 k.p.k. Konkludując, przypomnieć także należy, iż do niniejszego postępowania nie znajdują odpowiedniego zastosowania przepisy o podstawach odwoławczych, wskazanych w art. 438 pkt 1 - 4 k.p.k. Podstawy kasacyjne zostały ukształtowane w sposób autonomiczny i o wiele bardziej rygorystyczny. Postępowanie kasacyjne obejmuje bowiem orzeczenie prawomocne, z reguły już podlegające wykonaniu (art. 9 § 1 i 2 k.k.w.). Postępowanie kasacyjne nie jest miejscem do podejmowania polemiki z poczynionymi w sprawie ustaleniami i prezentowania odmiennego oglądu na materiał dowodowy. Kognicja sądu kasacyjnego nie obejmuje ustaleń II KK 217/26 7 faktycznych. Na tym etapie postępowania karnego orzeczenie mogą wzruszyć wyłącznie takie wady prawne, które pozostają w sprzeczności z ideą rzetelnego i sprawiedliwego procesu. Do takowych wad ustawodawca zaliczył bezwzględne przyczyny odwoławcze lub inne naruszenia prawa o zbliżonej do nich wadze, co zostało uregulowane w art. 523 § 1 k.p.k. (postanowienie SN z 11 stycznia 2021 r. sygn. akt II KK 151/20), a które to natomiast w niniejszej sprawie nie zaistniały. Mając na uwadze powyższe rozważania, orzeczono o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, rozstrzygając o kosztach w myśl art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. [WB] [a.ł]