I ZB 8/25

I ZB 8/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak Dnia 12 maja 2026 r. w sprawie z wniosku obrońcy sędzi Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. - sędziego Sądu Najwyższego X1. Y1. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Marka Siwka w sprawie o sygn. akt II ZO 1/25 po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 12 maja 2026 r. odrzuca wniosek UZASADNIENIE Pismem oznaczonym datą 5 sierpnia 2024 r. obrońca sędzi Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y. złożył wniosek o zbadanie, na podstawie art. 29 § 5, § 6 pkt 2, § 7, § 8 u.SN, spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marię Szczepaniec wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jej powołaniu w sprawie o sygn. I ZSK 14/23. Sąd Najwyższy postanowieniem z 27 listopada 2024 r., sygn. I ZB 62/24, na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. (per analogiam) w zw. art. 29 § 24 u.SN zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prawnych zadanych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 października 2023 r., sygn. III CB 40/23 oraz w postanowieniach z 11 stycznia 2024 r., sygn.: I ZB 73/22, I ZB 81/23 i I ZB 91/23. Zażalenie na zawieszenie postępowania w sprawie o sygn. I ZB 62/24, złożył Nadzwyczajny Rzecznik Dyscyplinarny – SSA Piotr Schab. Sprawa ta została I ZB 8/25 2 zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. II ZO 1/25 i przydzielona do referatu SSN Markowi Siwkowi. Wnioskiem z dnia 21 stycznia 2025 r. obrońca sędzi Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X. Y., wniósł o stwierdzenie, na podstawie art. 29 § 5, § 6 pkt 2, § 7, § 8 u.SN, niespełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka, wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. I ZB 8/25, zaś do jej rozpoznania został wyznaczony następujący skład: SSN Joanna Misztal-Konecka (przewodnicząca), SSN Jerzy Grubba, SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk, SSN Paweł Księżak (sprawozdawca) oraz Dariusz Zawistowski. Postanowieniem z dnia 26 marca 2025 r., sygn. I ZO 38/25, SSN Dariusz Zawistowski, na wniosek SSN Marka Siwka, został wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. I ZB 8/25. Do składu został wyznaczony SSN Mirosław Sadowski. W piśmie oznaczonym datą 26 lutego 2025 r. SSN Marek Siwek wniósł, w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., o wyłączenie od rozpoznania sprawy sygn. I ZB 8/25 także SSN Jerzego Grubby. Sąd Najwyższy postanowieniem z 11 kwietnia 2025 r., sygn. I ZO 39/25 postanowił wniosek o wyłączenie SSN Jerzego Grubby od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. I ZB 8/25 pozostawić bez rozpoznania, jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sędzia Marek Siwek został wyznaczony do rozpoznania zażalenia na zawieszenie postępowania w sprawie o sygn. I ZB 62/24, które złożył Nadzwyczajny Rzecznik Dyscyplinarny – SSA Piotr Schab. O ile zawieszenie postępowania w sprawie testowej o sygn. I ZB 62/24 jest proceduralnie dopuszczalne, o tyle zażalenie na takie postanowienie winno zostać pozostawione bez rozpoznania jako niedopuszczalne. Przepis art. 426 § 1 k.p.k. jednoznacznie wskazuje, że od orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy nie przysługuje środek odwoławczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ustawa dopuszcza zażalenie, do równorzędnego składu Sądu Najwyższego, na postanowienie o zastosowaniu I ZB 8/25 3 tymczasowego aresztowania z chwilą uchylenia orzeczenia (art. 538 § 2 k.p.k.) oraz do składu trzech sędziów w przypadku odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania (art. 545 § 3 k.p.k.). Na postanowienia wydane przez Sąd Najwyższy w innym przedmiocie, zażalenia nie przysługują. Przepis art. 426 § 2 k.p.k. dotyczy postępowań odwoławczych prowadzonych przez sąd odwoławczy, a nie przez Sąd Najwyższy. W związku z tym niedopuszczalny jest wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności w tej sprawie. O niedopuszczalności takiego wniosku przesądził już Sąd Najwyższy w postanowieniu z 11 kwietnia 2025 r., sygn. I ZO 39/25. Jak trafnie tam wskazano, nieprawidłowe było zarówno przyjęcie zażalenia na zawieszenie postępowania w sprawie o sygn. I ZB 62/24 do rozpoznania (sygn. II ZO 1/25), jak i przyjęcie w sprawie o sygn. II ZO 1/25 wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Marka Siwka. W konsekwencji wniosek taki jako złożony w sprawie, która nie może się toczyć (tzn. w przedmiocie niedopuszczalnego zażalenia), należało odrzucić. [M. T.] [r.g.] Paweł Księżak