I USK 394/26

I USK 394/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 12 sierpnia 2026 r. SSN Renata Żywicka w sprawie z odwołania D.L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy z udziałem A.L. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 sierpnia 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 7 stycznia 2025 r., sygn. akt III AUa 238/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. [it] UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 12 grudnia 2022 r., V U 319/22 zmienił decyzję z dnia 30 maja 2022 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy w ten sposób, że stwierdził, iż ubezpieczona D.L. jako pracownik u płatnika składek „A.” podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 21 kwietnia 2020 r. do 28 kwietnia 2022 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 stycznia 2025 r., III AUa 238/23 oddalił apelację organu rentowego. I USK 394/26 2 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 22 k.p. oraz art. 365 § 1 k.p.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący podniósł konieczność rozstrzygnięcia czy przy rozpoznawaniu odwołania od kolejnej decyzji o niepodleganiu pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu w innych okresach wykluczone jest związanie wcześniejszym prawomocnym wyrokiem oraz ustaleniami na podstawie innych dowodów osobowych w ramach poprzedniego postępowania; w sytuacji gdy schemat działania stron oraz sposób wykonywania umowy nie uległ zmianie w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w obu postępowaniach odwoławczych; czy też sąd powinien uwzględnić wyłącznie wcześniejsze ustalenia prawomocnie zakończonej sprawy. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości do ponownego rozpoznania, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W pierwszej kolejności należy przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna (podobnie jak uprzednio kasacja) nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej, jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, I USK 394/26 3 wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W konsekwencji tego w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek złożenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się z tzw. przedsądem, polegającym m.in. na możliwości odmowy przez Sąd Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego spełnienie powinno przybrać postać wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek. Ustawodawca nieprzypadkowo, konstruując wymagania skargi kasacyjnej, wyodrębnił w oddzielnych przepisach art. 3984 k.p.c. obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia (§ 2). Chodzi zatem o dwa odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego, na różnych etapach postępowania kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione, a dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, bo choć dla obu tych przesłanek argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana, aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi ani tym bardziej się ich domyślać. Skarga kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem zaskarżenia, realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju prawa, zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w sprawie zachodzą (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, LEX nr 449007, z dnia 10 marca 2008 r., III UK I USK 394/26 4 4/08, LEX nr 459291, z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134 i z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, LEX nr 496392). Formułując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący w istocie nie przedstawił ani nie sformułował żadnej z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., w formule wymaganej przez utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sposób ujęcia wskazywanych kwestii w szczególności nie odpowiada konstrukcji zagadnienia prawnego. Istotne zagadnienie prawne musi zostać ujęte w postaci precyzyjnego pytania, osadzonego w konkretnym przepisie prawa, zawierającego możliwe alternatywne odpowiedzi oraz wskazującego na rzeczywiste wątpliwości interpretacyjne. Skarżący nie spełnił żadnego z tych wymogów. Nie przedstawił również żadnej argumentacji prawnej, która wykazywałaby istotność wskazanych kwestii, ich nowość, abstrakcyjny charakter lub istnienie rozbieżności w orzecznictwie. Co istotne skarżący nie wskazał przy tym żadnego przepisu prawa, na tle którego mogłyby powstać podnoszone przez niego wątpliwości interpretacyjne. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy w oparciu o art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. [it] [SOP]