I NSP 313/26

I NSP 313/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik Dnia 9 lipca 2026 r. w sprawie ze skargi A. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. V ACa […], na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 lipca 2026 r.: 1. odrzuca skargę; 2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi. UZASADNIENIE I. I.1. 18 czerwca 2026 r. (data stempla pocztowego) A. P. (dalej także: Skarżący) wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie V ACa […] toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach. W skardze tej Skarżący sformułował żądanie stwierdzenia przewlekłości w ww. postępowaniu. Domagał się również zasądzenia 20 000 zł „słusznego odszkodowania” oraz zwolnienia z opłaty od skargi. I.2. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że z pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 17 lutego 2026 r. (sygn. OADM.[…]) wynika, iż sąd ten ma systemowy problem i przez 9 miesięcy pozostawia bez rozpoznania sprawy I NSP 313/26 2 klientów ze względu na dużą liczbę spraw apelacyjnych i trudną sytuację kadrową. W ocenie Skarżącego pismo to świadczy o wadliwej organizacji tego sądu i stanowi o przyznaniu się do pozbawienia go prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. I.3 Jak wynika z akt sprawy V Aca […] – 26 marca 2026 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach wydał wyrok w tej sprawie. II. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: II.1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2004, nr 179, poz.1843 ze zm. dalej jako: „u.s.p.”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, wniesienie skargi na przewlekłości postępowania jest dopuszczalne w toku postępowania w sprawie, którego skarga dotyczy. II.2. Treść przywołanych przepisów wskazuje na to, że prawomocne zakończenie postępowania czyni niedopuszczalną skargę na przewlekłość postępowania. Ustawa dopuszcza, co prawda, rozpoznanie skargi na przewlekłość postępowania, które zostało prawomocnie zakończone, jednakże pod warunkiem, że skarżący wniósł ją na etapie, gdy postępowanie, którego skarga dotyczyła, nadal było w toku. Wynika to z celu ustawy o skardze na przewlekłość, który wyraża się w dążeniu I NSP 313/26 3 ustawodawcy do zapewnienia odpowiedniej dynamiki postępowania poprzez wyposażenie sądu rozpoznającego skargę w ustawowo określone kompetencje mające przeciwdziałać przewlekłości postępowania. Cel ten nie może zostać zrealizowany, gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone. II.3. Powyższe zapatrywanie znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym przesądzono, że czynności podejmowane po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie nie mogą być objęte zakresem skargi na przewlekłość postępowania (tak też postanowienia Sądu Najwyższego z: 20 stycznia 2015 r., III SPP 234/14; 15 grudnia 2015 r.; III SPP 28/15; 27 października 2015 r., III SPP 24/15; 24 września 2014 r., III SPP 205/14, OSNP 2016 Nr 7, poz. 96). II.4. Przenosząc powyższe na kanwę przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że postępowanie, którego dotyczyła rozpatrywana skarga uległo prawomocnemu zakończeniu na skutek wydania przez Sąd Apelacyjny w Katowicach wyroku z 26 marca 2026 r. oddalającego apelację. Uwzględniając, że skarga na przewlekłość postępowania w sprawie I ACa […] została wniesiona przez Skarżącego po prawomocnym zakończeniu ww. sprawy (18 czerwca 2026 r.), to należało uznać ją za niedopuszczalną. II.5. Zważywszy na powyższe, wniesienie przez Skarżącego skargi na przewlekłość poza tokiem postępowania, którego ona dotyczy, tj. po prawomocnym zakończeniu postępowania o sygn. I ACa […], uprawnia Sąd Najwyższy do jej odrzucenia na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłośćw związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 3986 § 3 k.p.c. II.6. Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie go od opłaty od skargi. Postępowanie w tym zakresie należy umorzyć na podstawie art. 355 I NSP 313/26 4 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. [a.ł] sk