I NSP 260/26

I NSP 260/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 17 czerwca 2026 r. SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi P.G. na naruszenie prawa stron do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi o sygn. II AKz 830/25, na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2026 r., pozostawia skargę bez rozpoznania. UZASADNIENIE P. G. (dalej: „skarżący”) pismem datowanym na 17 lutego 2026 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi wskazując, że od 31 października 2025 r. nie otrzymał żadnej odpowiedzi z Sądu Apelacyjnego w Łodzi. W piśmie z 17 lutego 2026 r. wskazano sygnaturę akt IV K 91/21. Pismem z 7 kwietnia 2026 r. skarżący wskazał, że skarga dotyczy postępowania o zwrot mienia, ponownie podnosząc, że nie otrzymał odpowiedzi od Sądu Apelacyjnego, do którego skarga została przekazana. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę P. G. wniesioną w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu I NSP 260/26 2 przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725 ze zm., dalej także jako: „u.s.p.p.”) pozostawiono bez rozpoznania. Po pierwsze, zwrócić należy uwagę, że skarga na przewlekłość nie przysługuje w każdym postępowaniu, lecz dotyczy tylko postępowań wymienionych w art. 3 u.s.p.p. Katalog ten ma charakter zamknięty (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 1 czerwca 2022 r., I NSP 177/22; 11 maja 2022 r., I NSP 134/22; 11 maja 2022 r.; I NSP 101/22; 20 kwietnia 2022 r., I NSP 98/22; 12 września 2019 r.; I NSP 97/19; 8 maja 2020 r., I NSP 47/20). Postępowanie w przedmiocie dowodów rzeczowych, a takim postępowaniem jest postępowanie, którego stwierdzenia przewlekłości domaga się skarżący, nie znajduje się w tym katalogu. Dlatego przyjąć należy, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Niezależenie od tego wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.p.p. skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przepis ten określa zatem okres, w którym można skutecznie wystąpić ze skargą na przewlekłość. Z przywołanego przepisu wynika, że nie jest to możliwe po zakończeniu postępowania. Postępowanie II AKz 830/25 zostało zakończone 26 listopada 2025 r. wydaniem przez Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi. Skarga datowana jest na 17 lutego 2026 r., a zatem wniesiona została po zakończeniu postępowania. Na marginesie należy zauważyć, że rozpoznanie skargi na przewlekłość postępowania po jego prawomocnym zakończeniu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy skarga została wywiedziona jeszcze w jego toku (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 października 2024 r., I NSP 364/24). W niniejszej sprawie taka okoliczność nie wystąpiła. Po trzecie z kolei, zauważyć należy, że w art. 6 ust. 1 i 2 u.s.p.p. określono wymagania formalne skargi na przewlekłość. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.s.p.p, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 2 u.s.p.p., skarga powinna zawierać: I NSP 260/26 3 1. żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy; 2. przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Istotnym elementem skargi jest precyzyjne określenie postępowania, którego stwierdzenia przewlekłości domaga się skarżący. Następuje to poprzez wskazanie sygnatury sprawy, aby sąd rozpoznający sprawę nie miał wątpliwości ani nie musiał domyślać się, które postępowanie powinno zostać objęte badaniem. Ponadto, w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że skarga spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.s.p.p., o ile skarżący w uzasadnieniu skargi wskaże, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07; 19 stycznia 2022 r., I NSP 264/21; 1 marca 2022 r., I NSP 31/22). Oznacza to, że wskazanie powyższych okoliczności jest warunkiem niezbędnym dla merytorycznej oceny skargi. Sąd rozpoznający skargę musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle) i czym została spowodowana. Bez wskazania powyższych okoliczności sąd rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2022 r., I NSP 29/22; 20 kwietnia 2022, I NSP 52/22; 13 kwietnia 2022 r., I NSP 53/22). Ze względu na przywołane powyżej okoliczności, Sąd Najwyższy, na podstawie 430 § 1 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p., orzekł jak w sentencji. MR [a.ł] I NSP 260/26 4