I NSP 207/26

I NSP 207/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk Dnia 26 maja 2026 r. w sprawie ze skargi P. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o syn. akt I Sk 6/26 (I ACa 964/22) na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 maja 2026 r., 1. odrzuca skargę; 2. zwraca ze Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na rzecz skarżącego P. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonej opłaty od skargi. UZASADNIENIE Skargą na przewlekłość postępowania oraz na rażącą bezczynność referendarza Sądu Apelacyjnego datowaną na dzień 26 stycznia 2026 r. (data wpływu do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku 2-go lutego 2026 r.) P. K. (dalej: skarżący), wniósł o: 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w Sądzie Apelacyjnym; 2. natychmiastowe zobowiązanie referendarza sądowego do wykonania wyroku Sądu Najwyższego poprzez rozliczenie kosztów postępowania; I NSP 207/26 2 3. podjęcie czynności nadzorczych i służbowych wobec referendarza sądowego; 4. pisemne poinformowanie skarżącego o sposobie rozpoznania niniejszej skargi. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że prawomocnym wyrokiem z dnia 21 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy jednoznacznie zobowiązał referendarza sądowego do rozliczenia kosztów postępowania, gdy akta sprawy zostały zwrócone do Sądu Apelacyjnego w dniu 26 listopada 2025 r. i pomimo upływu ponad dwóch miesięcy, referendarz sądowy nie wydał postanowienia o kosztach oraz nie wykonał prawomocnego wyroku Sądu Najwyższego. Powyższe zdaniem skarżącego stanowi o rażącej przewlekłości postepowania, rażącej i niesprawiedliwej bezczynności referendarza, naruszeniu konstytucyjnego prawa strony do zakończenia postępowania bez nieuzasadnionej zwłoki i naruszeniu powagi i skuteczności orzeczenia Sądu Najwyższego. Skarżący wskazał również na okoliczności sprawy przedstawiając je w kolejności chronologicznej: wydanie wyroku przez Sąd Najwyższy (20 listopada 2025r.), przekazanie akt Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku (26 listopada 2025 r.), przesłanie odpisu postanowienia stronom (8 grudnia 2025 r.) wraz z poleceniem zwrotu ¾ opłaty od skargi kasacyjnej stronie pozwanej oraz kontaktami skarżącego z Biurem Obsługi Interesanta Sądu Apelacyjnego w Gdańsku (23 grudnia 2025 r.) oraz z Biurem Obsługi Interesanta Sądu Okręgowego we Włocławku (12 stycznia 2026 r.), jak również z sekretariatem Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego we Włocławku (19 i 26 stycznia 2026 r.). Pismem z dnia 16 marca 2026 r. skarżący uzupełnił braki formalne oraz rozszerzył wniosek wnosząc o: stwierdzenie przewlekłości postępowania, zobowiązanie do niezwłocznego wykonania czynności polegającej na rozliczeniu kosztów postępowania oraz przyznaniu na rzecz skarżącego kwoty 5 000 zł tytułem rekompensaty za naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, I Wydział Cywilny przedstawił skargę P. K. wraz z aktami sprawy Sądowi Najwyższemu w Warszawie, Izbie Kontroli nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (data wpływu pisma 5 maja 2026 r.). I NSP 207/26 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga P. K. o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75 ze zm.; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania skarga powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków. W ocenie Sądu Najwyższego wniesiona w niniejszym postępowaniu skarga na przewlekłość postępowania nie spełnia wymagań formalnych. Jak wskazano powyżej, skarga winna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie. I NSP 207/26 4 Za spełnienie tego wymogu nie sposób uznać, wniosku skarżącego o „stwierdzenie przewlekłość postępowania w Sądzie Apelacyjnym”, skoro nie wskazuje ono precyzyjnie postępowania, które skarżący uważa za przewlekłe. Uzasadnienie skargi w zasadzie streszcza przebieg czynności podejmowanych przez skarżącego celem pozyskania informacji w przedmiocie rozliczenia kosztów. Skarga zdaniem Sądu Najwyższego nie przytacza także okoliczności uzasadniających żądanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że skarga spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość, o ile skarżący w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskaże, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; z 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07). Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania, przed jakim organem, doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez dany sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle) i czym została spowodowana. Bez wskazania powyższych okoliczności sąd rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość (zob. postanowienie Sądu Najwyższego 4 marca 2026 r., I NSP 76/26, LEX nr 4083855). Poza tym, sąd rozpoznający skargę na przewlekłość nie ma obowiązku badania z urzędu sprawności postępowania w sprawie, a powinien ograniczyć się jedynie do okoliczności wskazanych przez stronę. Wobec tego "przytoczenie okoliczności I NSP 207/26 5 uzasadniających żądanie", o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość oznacza m.in. wskazanie konkretnych czynności procesowych, których sąd nie podjął lub dokonał wadliwie, powodując w ten sposób nieuzasadnioną zwłokę w postępowaniu. Skarga wniesiona przez P. K., poza żądaniem stwierdzenia przewlekłości postępowania cywilnego i streszczeniem podejmowanych czynności przez skarżącego w zasadzie nie zawiera wskazania konkretnych organów i konkretnych czynności procesowych, które zostały podjęte przez dany sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle, a które miałyby prowadzić do przewlekłości postępowania. Zdaniem Sądu Najwyższego lektura uzasadnieniu skargi prowadzi do wniosku, że skarżący nie wskazał jakiejkolwiek okoliczności świadczącej o wystąpieniu w sprawie przewlekłości postępowania. Nie świadczy o nich bynajmniej upływ dwóch miesięcy liczony od daty wydania przez Sąd Najwyższy, Izbę Cywilną postanowienia z dnia 20 listopada 2025 r. w sprawie I CSK 525/24 do dnia wniesienia skargi tj. do 26 stycznia 2026 r. Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że w skardze brak jest „okoliczności uzasadniających żądanie” w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość odrzucił skargę, wobec niespełnienia wymogu określonego w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy. Podstawę orzeczenia o kosztach sądowych – uiszczonej przez skarżącego opłacie od skargi w kwocie 200 zł – stanowi art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, zgodnie z którym uwzględniając lub odrzucając skargę, Sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę (pkt 2 postanowienia). [a.ł]