I CSK 2319/24

I CSK 2319/24 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Dończyk 26 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 26 czerwca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa J.S. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w Ł. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 26 stycznia 2024 r., III Ca 2723/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego poniesionymi przez pozwanego; 3. przyznaje r.pr. R.M. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. (A.G.) UZASADNIENIE Określone w art. 3984 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub I CSK 2319/24 2 skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 2 k.p.c. – będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w Łowiczu z 26 stycznia 2024 r. (sygn. akt III Ca 2723/22), uzupełnionej pismem z 20 stycznia 2025 r. o uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, pełnomocnik z urzędu powoda J.S., zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, art. 385 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu tego wniosku powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni art. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c., natomiast w końcowej części wywodu stwierdził również, że skarga jest oczywiście uzasadniona, wskazując ostatecznie na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., w świetle ugruntowanego poglądu w orzecznictwie Sądu Najwyższego, może zostać uznana za spełnioną jedynie wówczas, gdy skarżący przedstawi zagadnienie prawne o charakterze nowym, dotychczas niewyjaśnionym w judykaturze, mające znaczenie abstrakcyjne i wykraczające poza okoliczności konkretnej sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01; z 18 września 2012 r., II CSK 180/12; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16). Zagadnienie to powinno odpowiadać standardowi pytania prawnego kierowanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.c., a więc dotyczyć poważnych wątpliwości interpretacyjnych, których nie można usunąć przy zastosowaniu powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 stycznia 2014 r., I UK 361/13; z 14 września 2012 r., I UK 218/12; z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15; z 24 października 2012 r., I PK 129/12). Nie jest wystarczające samo I CSK 2319/24 3 sformułowanie pytania. Konieczne jest przedstawienie możliwych, alternatywnych odpowiedzi oraz wykazanie, że rozstrzygnięcie zagadnienia może przyczynić się do rozwoju prawa lub zapewnienia jednolitości orzecznictwa (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 grudnia 2011 r., II PK 183/11; z 20 grudnia 2011 r., II PK 207/11; z 9 stycznia 2017 r., II CSK 423/16; z 16 maja 2018 r., II CSK 12/18; z 10 maja 2018 r., I CSK 798/17; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 585/17; z 8 kwietnia 2018 r., V CSK 577/17). W judykaturze podkreśla się, że istotne zagadnienie prawne musi mieć charakter problemu jurydycznego o znaczeniu systemowym, którego wyjaśnienie wzbogaca dorobek orzeczniczy Sądu Najwyższego, porządkuje istniejące linie interpretacyjne i wzmacnia jednolitość stosowania prawa. Chodzi o zagadnienie, którego rozstrzygnięcie nie sprowadza się do oceny prawnej jednostkowego stanu faktycznego, lecz umożliwia udzielenie odpowiedzi o charakterze uniwersalnym, mającej znaczenie także w innych, podobnych sprawach (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 grudnia 2008 r., III CSK 285/08). W konsekwencji, aby przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. mogła zostać uznana za spełnioną, skarżący powinien wykazać, że przedstawione przez niego zagadnienie rzeczywiście ma charakter nowy, nierozstrzygnięty dotąd w orzecznictwie oraz że jego wyjaśnienie ma znaczenie dla rozwoju prawa i jednolitości orzecznictwa. Brak takiego wykazania wyklucza możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na tej podstawie. Co do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. należy zauważyć, że warunki wymienione w tym punkcie odnoszą się rozłącznie do dwóch sytuacji: 1) wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i 2) wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności, wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (podając przedmiot i dane identyfikujące orzeczenia) (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 marca 2007 r., II CSK 84/07, z 13 I CSK 2319/24 4 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 23 kwietnia 2015 r., I CSK 691/14 i z 30 listopada 2023 r., I CSK 6472/22). Konieczne jest wykazanie, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczą różnych spraw, a nie jednej, w której orzekające sądy powszechne mają odmienne poglądy na sprawę. Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Argumentacja ta powinna zawierać szczegółowy opis poważnych wątpliwości interpretacyjnych albo rozbieżności w orzecznictwie, a także wskazanie własnej propozycji interpretacyjnej (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 czerwca 2019 r., V CSK 613/18; z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09; z 23 kwietnia 2015 r., I CSK 691/14). W konsekwencji potrzeba wykładni przepisów prawnych istnieje jedynie wówczas, gdy co do konkretnego przepisu brak jednolitej lub utrwalonej judykatury, przyjęta wykładnia jest oczywiście błędna lub kontrowersyjna albo przepis nie doczekał się wykładni w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Skarżący powinien także wykazać, że wątpliwości interpretacyjne istnieją nadal w chwili orzekania w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej, co wymaga wskazania rozbieżnych orzeczeń, ich analizy oraz uzasadnienia, dlaczego rozbieżności te nie zostały dotychczas usunięte (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 listopada 2023 r., I CSK 6472/22; z 18 lipca 2024 r., I CSK 1225/23). Z kolei przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jak wyjaśniono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez potrzeby przeprowadzania głębszej analizy prawnej. Dotyczy to zatem jedynie kwalifikowanych uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, mających charakter elementarny, polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, zastosowaniu przepisu już nieobowiązującego albo jego oczywiście błędnym zastosowaniu w ustalonym stanie faktycznym. Do wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne twierdzenie, jedna stanowcza i przekonująca od razu teza wskazująca racje podważające rozstrzygnięcie. Na tym właśnie polega „oczywista” zasadność środka zaskarżenia I CSK 2319/24 5 w rozumieniu przyjętym w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19). Nie jest natomiast wystarczające samo twierdzenie o oczywistym lub rażącym naruszeniu prawa. O spełnieniu przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. można mówić dopiero wówczas, gdy wskazywane naruszenie prawa prowadzi do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Postępowanie kasacyjne, także w przypadku powołania się na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie zwalnia skarżącego z obowiązku przedstawienia odrębnego wywodu uzasadniającego potrzebę rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Na etapie przedsądu (posiedzenia Sądu Najwyższego w przedmiocie oceny istnienia przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania) brak jest podstaw do poszukiwania przesłanek przyjęcia skargi wyłącznie w treści zarzutów kasacyjnych. Obowiązek ich wykazania ciąży na stronie skarżącej i nie może być przedmiotem rekonstruowania przez Sąd Najwyższy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99). Ocena spełnienia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ogranicza się do analizy argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu stosownego wniosku. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowi odrębny element konstrukcyjny skargi kasacyjnej i powinno zawierać samodzielny wywód odnoszący się do przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest wystarczające powtórzenie zarzutów podniesionych w ramach podstaw kasacyjnych ani argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Ze względu na związek z instytucją przedsądu uzasadnienie to musi ściśle nawiązywać do przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 5 października 2017 r., III CSK 168/17, z 18 września 2025 r., I CSK 3858/23 oraz z 26 lutego 2026 r., I CSK 752/24). Wymaganie to odnosi się do wszystkich przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Nie jest przy tym wystarczające ograniczenie się do ogólnego powołania argumentacji przedstawionej na uzasadnienie innych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, bez wykazania występowania również tej przesłanki, na którą skarżący się powołuje. I CSK 2319/24 6 Należy również zauważyć, że argumentacja mająca uzasadniać wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. powinna pozostawać w związku z podstawami kasacyjnymi. Skoro bowiem zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach jej podstaw, również okoliczności przywoływane na uzasadnienie przyjęcia skargi do rozpoznania powinny odnosić się do uchybień objętych podstawą kasacyjną. Nie mogą natomiast skutecznie opierać się na twierdzeniach dotyczących naruszeń przepisów, które nie zostały objęte zarzutami skargi kasacyjnej. W ramach pierwszej z powołanych przesłanek skarżący przedstawił zagadnienie dotyczące dopuszczalności odmiennego potraktowania przez sąd drugiej instancji wniosków dowodowych zgłoszonych w tym samym piśmie procesowym i na tym samym etapie postępowania, polegającego na przeprowadzeniu części dowodów przy jednoczesnym pominięciu innych jako spóźnionych na podstawie art. 381 k.p.c. Odwołał się przy tym do przeprowadzenia przez Sąd Okręgowy dowodu z opinii penitencjarnej oraz pominięcia innych dowodów zgłoszonych w apelacji, w tym wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy. Tak przedstawione zagadnienie nie spełnia jednak wymagań przewidzianych w orzecznictwie w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Nie dotyczy ono bowiem wykładni normy prawnej ani problemu jurydycznego o znaczeniu wykraczającym poza okoliczności rozpoznawanej sprawy. W rzeczywistości skarżący kwestionuje prawidłowość oceny dokonanej przez Sąd Okręgowy na tle art. 381 k.p.c., nie przedstawiając problemu prawnego o znaczeniu szerszym niż wynikające z okoliczności tej sprawy. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, art. 381 k.p.c. należy do grupy przepisów realizujących zasadę koncentracji materiału procesowego i służy zapewnieniu sprawności postępowania oraz przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania. Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodziły podstawy do pominięcia określonych faktów lub dowodów, należy jednak do sfery stosowania tego przepisu w okolicznościach indywidualnej sprawy. Już sposób przedstawienia zagadnienia przez skarżącego abstrahuje od przyczyn, dla których Sąd Okręgowy odmiennie ocenił poszczególne wnioski dowodowe. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika bowiem, że sąd nie różnicował ich wyłącznie ze względu na chwilę zgłoszenia, lecz także ze względu na ich charakter, przedmiot oraz znaczenie dla I CSK 2319/24 7 rozstrzygnięcia sprawy. Tak sformułowany problem nie ma więc charakteru abstrakcyjnego, lecz stanowi polemikę z oceną konkretnych decyzji procesowych podjętych w toku postępowania. Skarżący nie przedstawił zarazem konkurencyjnych sposobów rozwiązania sformułowanego problemu ani argumentacji prawnej wskazującej na możliwość rozbieżnego rozumienia określonej normy. Jego wywód ogranicza się do twierdzenia, że skoro poszczególne dowody zostały zgłoszone w tym samym piśmie i na tym samym etapie postępowania, to nie było podstaw do uznania jednych z nich za spóźnione, a innych za zgłoszone we właściwym czasie. Jest to polemika z oceną konkretnych czynności procesowych Sądu drugiej instancji, nie zaś zagadnienie prawne odpowiadające wymaganiom art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Należy ponadto zauważyć, że przedstawiony problem został osadzony na tle art. 381 k.p.c., który wprawdzie został powołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie został jednak objęty podstawą kasacyjną. Skarżący nie wyjaśnił przy tym, w jaki sposób tak przedstawiony problem miałby pozostawać w związku z zarzutem naruszenia art. 385 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c. Występowanie istotnego zagadnienia prawnego nie zostało więc wykazane. W odniesieniu do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący wywodził potrzebę wykładni art. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c., upatrując jej w konieczności wyjaśnienia, w jakich okolicznościach określony wniosek dowodowy może zostać uznany za zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania. Wskazywane wątpliwości wiązał przede wszystkim z pominięciem dowodu z jego przesłuchania oraz innych zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych, które Sądy obu instancji uznały za podlegające pominięciu. Przedstawiona argumentacja nie uzasadnia potrzeby wykładni przepisu prawa w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Skarżący nie wskazał bowiem poważnych wątpliwości interpretacyjnych dotyczących treści art. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c., nie przedstawił konkurencyjnych kierunków jego wykładni ani nie wykazał występowania rozbieżności w orzecznictwie odnoszących się do rozumienia tego przepisu. W istocie skarżący nie podnosi problemu wykładniczego dotyczącego wskazanego przepisu, lecz zmierza do wykazania, że został on wadliwie zastosowany w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Zasadnicza część wywodu została poświęcona wykazaniu, I CSK 2319/24 8 że pominięcie dowodu z jego przesłuchania oraz innych zgłoszonych przez niego dowodów było nieuzasadnione i nie służyło realizacji zasady sprawności postępowania. W tym celu odwołał się do przebiegu postępowania w tej sprawie, wcześniejszego uchylenia wyroku Sądu Rejonowego oraz wynikłego stąd wydłużenia postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Okręgowy zaakceptował stanowisko Sądu pierwszej instancji nie tylko ze względu na potrzebę sprawnego prowadzenia postępowania, lecz również z uwagi na charakter poszczególnych dowodów i ich znaczenie dla dokonania ustaleń faktycznych. W szczególności wskazał, że dokumentacja medyczna oraz zeznania lekarzy nie mogły prowadzić do ustaleń wymagających wiadomości specjalnych wobec niezgłoszenia we właściwym czasie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. W tych okolicznościach nie sposób dopatrzyć się potrzeby wykładni art. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c., skoro wywód skarżącego stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu Okręgowego w tym zakresie. Skarżący nie podważa bowiem znaczenia normatywnego wskazanego przepisu, lecz trafność jego zastosowania do konkretnych okoliczności sprawy. Należy ponadto zauważyć, że wskazywana przez skarżącego potrzeba wykładni została odniesiona do art. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c., który również nie został objęty podstawą kasacyjną. Skarżący nie wyjaśnił przy tym, w jaki sposób rozstrzygnięcie przedstawionego problemu miałoby pozostawać w związku z jedynym podniesionym zarzutem kasacyjnym ani jakie znaczenie dla oceny jego zasadności miałoby usunięcie podnoszonych wątpliwości dotyczących tego przepisu. Nie została także wykazana przesłanka określona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżący poświęcił uzasadnieniu tej przesłanki jedynie końcowy fragment wywodu, w którym stwierdził, że skarga jest oczywiście uzasadniona z uwagi na liczne naruszenia przepisów postępowania, jakich miał dopuścić się Sąd Okręgowy przy dokonywaniu kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu Rejonowego, prowadzące do faktycznego pominięcia argumentów powoda i w konsekwencji do wydania wadliwego rozstrzygnięcia. Odwołał się przy tym do argumentacji przedstawionej wcześniej, zatem na uzasadnienie przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Takie stwierdzenie nie stanowi samodzielnego uzasadnienia przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżący nie wskazał kwalifikowanego I CSK 2319/24 9 uchybienia Sądu drugiej instancji, którego wadliwość byłaby dostrzegalna prima facie, bez potrzeby przeprowadzania pogłębionej analizy prawnej. Nie przedstawił również jurydycznego wywodu uzasadniającego wystąpienie tej przesłanki ani nie wyjaśnił, który z przepisów objętych podniesionym zarzutem kasacyjnym miałby zostać naruszony w sposób oczywisty oraz na czym miałoby polegać takie naruszenie. Nie sposób także przyjąć, że zarzucane uchybienia mają charakter dostrzegalny prima facie. Sąd Okręgowy szczegółowo odniósł się bowiem do przyczyn pominięcia części wniosków dowodowych, wyjaśniając zarówno podstawy zastosowania art. 381 k.p.c., jak i znaczenie niezgłoszenia we właściwym czasie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zakres argumentacji przedstawionej przez Sąd drugiej instancji pokazuje, że ocena zasadności stanowiska skarżącego wymagałaby pogłębionej analizy przebiegu postępowania, znaczenia poszczególnych wniosków dowodowych oraz przyczyn ich pominięcia przez sądy meriti. Niedopuszczalne w tej sytuacji jest zatem przyjęcie, że skarga jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Należy ponadto zauważyć, że uzasadniając oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, skarżący odwołał się do argumentacji przedstawionej wcześniej na uzasadnienie pozostałych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jak już wskazano, argumentacja ta nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Podsumowując, argumentacja przytoczona na uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowi przede wszystkim polemikę z oceną prawidłowości prowadzenia postępowania dowodowego w konkretnej sprawie dotyczącej dochodzonych przez powoda roszczeń związanych z warunkami odbywania kary pozbawienia wolności. Skarżący nie wykazał występowania zagadnienia prawnego o znaczeniu szerszym niż okoliczności tej sprawy, nie wykazał potrzeby wykładni przepisów prawa ani nie przedstawił argumentów pozwalających stwierdzić oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Nie zachodzi zatem żadna z powołanych przesłanek określonych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Wskazać należy, że w sprawie nie zachodzi też nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia – z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). I CSK 2319/24 10 Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c., uwzględniając sytuację osobistą i materialną powoda. O przyznaniu r.pr. R.M. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, obejmujących opłatę w kwocie 240 zł, podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług – uwzględniając wniosek zawarty w skardze kasacyjnej – Sąd Najwyższy postanowił na podstawie z § 16 ust. 4 pkt 2, § 4 ust. 1 i 3 w związku z § 14 ust. 1 pkt 26 oraz § 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (obecnie – t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 136). (A.G.) [SOP]