I CSK 2002/25

I CSK 2002/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Maciej Kowalski 25 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 25 czerwca 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P.Ł., J.K. i M.K. przeciwko Z.D. o nakazanie, na skutek skargi kasacyjnej P.Ł., J.K. i M.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 22 stycznia 2025 r., I AGa 489/23, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od P.Ł., J.K. i M.K. na rzecz Z.D. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia powodom do dnia zapłaty. (a.z.) UZASADNIENIE W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 22 stycznia 2025 r. powodowie wnieśli o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. I CSK 2002/25 2 Zdaniem skarżących w sprawie występują następujące istotne zagadnienia prawne: 1) Czy ochrona praw podmiotowych wynikających z art. 323 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej: „p.o.ś.”) doznaje ograniczenia na skutek uwarunkowań wynikających z aktów prawa miejscowego a innymi słowy, czy bezprawność oddziaływania na środowisko należy oceniać przez pryzmat przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego? 2) Czy ocenę bezprawności oddziaływania na środowisko na gruncie art. 323 ust. 1 p.o.ś. uzależnia się od sposobu korzystania z nieruchomości, na której dochodzi do negatywnego wpływu na środowisko? W uzasadnieniu wniosku powodowie podnieśli, że istota wyżej wskazanych wątpliwości wiąże się z rozstrzygnięciem o hierarchii stosowania aktów prawnych w krajowym porządku prawnym, w sytuacji w której ochrona praw jednostki wynikająca z przepisów ujętych w ustawie doznaje ograniczenia w postaci aktów prawa miejscowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez prawidłowe powołanie i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły I CSK 2002/25 3 stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22; z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23). Powołanie się na przyczynę kasacyjną wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Zagadnienie prawne powinno przy tym zostać oparte na konkretnych, powołanych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przepisach prawa, które jednocześnie pozostają w związku z podstawami wniesionego środka prawnego. Zagadnienie takie musi zostać ujęte w sposób abstrakcyjny - tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest także powołanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen przedstawionego problemu i zaprezentowanie możliwych kierunków interpretacyjnych (zob. np. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 16 grudnia 2021 r., V CSK 289/21; z 23 grudnia 2022 r., I CSK 3245/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1253/23; z 4 września 2023 r., I CSK 1862/23; z 31 stycznia 2024 r., I CSK 2718/23). Analiza przedstawionych przez skarżących problemów nie pozwala na przyjęcie, że podnoszone kwestie stanowią istotne zagadnienia prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera bowiem stosownej argumentacji jurydycznej potwierdzającej, że zagadnienia te mają charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że istnieją co najmniej dwie równorzędne możliwości ich rozstrzygnięcia oraz jakie racje przemawiają za każdym z rozwiązań. Innymi słowy skarżący nie przedstawili argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen zaprezentowanych problemów i nie wyjaśnili, dlaczego ich rozstrzygnięcie może się przyczynić do rozwoju prawa. I CSK 2002/25 4 Taki sposób argumentacji nie spełnia wymagań wynikających z orzecznictwa Sądu Najwyższego, gdzie przyjmuje się, że w uzasadnieniu przyczyny kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne dla rozwoju prawa, i jednocześnie będzie miało znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. np. postanowienia SN: z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22, i z 25 lutego 2025 r. I CSK 4581/23). Ubocznie wskazać należy, że bezprawne w rozumieniu art. 323 p.o.ś. jest m.in. oddziaływanie, które przekracza przeciętną miarę wynikającą ze społeczno- gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Przeznaczenie to kształtują także, będące źródłem prawa powszechnie obowiązującego na obszarze danej gminy akty prawa miejscowego. Z podobnych względów nie może również budzić wątpliwości, że sposób korzystania z nieruchomości poddanej negatywnemu oddziaływaniu może pozostawać nie bez znaczenia dla oceny jego bezprawności na gruncie art. 323 ust. 1 p.o.ś. Skarżący nie przedstawił natomiast argumentacji wskazującej, dlaczego miałby on taką ocenę determinować. W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 k.p.c.). Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy uwzględnieniu § 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Maciej Kowalski I CSK 2002/25 5 (a.z.) [SOP]