VIII SO/Wa 2/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku P. N. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Szkoły Podstawowej z Oddziałami [...] Nr [...] im. [...] w [...] . za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 16 grudnia 2022 r. postanawia: 1) wymierzyć Dyrektorowi Szkoły Podstawowej z Oddziałami [...] Nr [...] im. [...] w [...] grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; 2) zasądzić od Dyrektora Szkoły Podstawowej z Oddziałami [...] Nr [...] im. [...] w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z 6 lutego 2023 r. P. N. (dalej: skarżący), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o: wymierzenie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej z Oddziałami [...] Nr [...] im. [...] w [...] (dalej: organ, Dyrektor) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z 30 listopada 2022 r., rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pismem z 30 listopada 2022 r. skarżący wniósł do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Ponieważ wniosek ten pozostał bez rozpoznania, skarżący pismem z 16 grudnia 2022 r. wniósł do organu z użyciem platformy ePUAP skargę na jego bezczynność, która wedle uzyskanych informacji nie została przekazana do Sądu W odpowiedzi na wniosek organ przekazał skargę na bezczynność, wniósł o jej oddalenie oraz oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny i nieobciążanie organu kosztami postępowania. Podniósł, że prawdą jest, iż nie przekazał Sądowi skargi na bezczynność, ale nie wynikało to ze złej woli organu, tylko z braku świadomości pracownika szkoły o wpływie takiego wniosku oraz o wpływie skargi (nieustawienie powiadomień we wpływającej na ePUAP korespondencji). Po zapoznaniu się z pismem Sądu z 21 lutego 2023 r., wzywającym do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, oraz zweryfikowaniu korespondencji, która wpłynęła na ePUAP, organ niezwłocznie, tj. 2 marca 2023 r., udzielił odpowiedzi skarżącemu na jego wniosek z 30 listopada 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej i przesłał do Sądu wniesioną skargę na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej: u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Mając na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego, wynikającego z art. 61 Konstytucji RP, ustawodawca w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. termin do 15 dni. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. (w tej sprawie w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p.) obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie NSA z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ. cbosa). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a., bez względu na przyczyny, które za tym stały. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązku przekazania do sądu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w ustawowym terminie, nawet jeżeli dopełnienie tego obowiązku nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Fakt przekazania przez organ skargi wraz z niezbędnymi dokumentami nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym (por. uchwała NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. cbosa). Natomiast sąd, rozpoznając sprawę z wniosku o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., winien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności. Do takich okoliczności należy zaliczyć czas, jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewykonania wspomnianego obowiązku w terminie, a także czy zobowiązany przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Te ostatnie względy nie uwalniają jednak od konsekwencji, o jakich stanowi art. 55 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu wniesiony w tej sprawie wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zasadny. Za okoliczność bezsporną w rozpatrywanej sprawie należy uznać to, że skarżący 16 grudnia 2022 r. za pośrednictwem platformy ePUAP wniósł skargę na bezczynność Dyrektora w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z 30 listopada 2022 r. Wobec tego, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie akt i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, tj. do 2 stycznia 2023 r. (biorąc pod uwagę, że ostatni dzień terminu przypadał w sobotę 31 grudnia 2022 r.).Tymczasem, jak wynika z akt sprawy o sygn. VIII SAB/Wa 20/23, pod którą to sygnaturą została zarejestrowana ww. skarga, organ przekazał komplet dokumentów 2 marca 2023 r. Nie ma przy tym znaczenia argumentacja Dyrektora zawarta w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, że nie przekazał Sądowi skargi na bezczynność, ale nie wynikało to ze złej woli organu, tylko z braku świadomości pracownika szkoły o wpływie takiego wniosku oraz o wpływie skargi (nieustawienie powiadomień we wpływającej na ePUAP korespondencji). Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor nie wypełnił obowiązku przekazania w terminie do Sądu skargi na bezczynność złożonej przez skarżącego. Dlatego też wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało uznać za zasadny. Wymierzając Dyrektorowi grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, Sąd wziął pod uwagę, iż ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd zważył specyfikę i charakter okoliczności rozpatrywanej sprawy (miał na względzie opisaną wyżej skalę uchybienia organu, a także wyjaśnienia przedstawione przez organ) oraz to, że zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest sądowa kontrola wykonywania zadań przez organy administracji publicznej. Sąd uznał, że wymierzona grzywna w wysokości 100 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie administracji, a zarazem uczyni zadość funkcji dyscyplinującej, restrykcyjnej i prewencyjnej. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Natomiast o kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 206 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Na zasądzoną z tego tytułu kwotę składa się wyłącznie uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł, bez kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzą okoliczności szczególne, uzasadniające zastosowanie art. 206 p.p.s.a., który stanowi, że sąd w uzasadnionych przypadkach może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przywołany przepis dopuszcza możliwość tzw. miarkowania przy zasądzaniu zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Zastosowanie tej normy pozostawione zostało uznaniu Sądu orzekającego i swobodnej ocenie w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd wziął pod uwagę, że charakter sprawy nie wymagał od profesjonalnego pełnomocnika znacznego nakładu pracy (ograniczył się do sporządzenia bardzo zwięzłego wniosku o wymierzenie grzywny), zwłaszcza że Sądowi z urzędu wiadome jest, że skarżący, reprezentowany przez tego samego pełnomocnika, w tej samej dacie wniósł do tut. Sądu łącznie 3 wnioski o wymierzenie grzywny temu samemu organowi, dotyczące nieprzekazania w terminie skarg na bezczynność w rozpoznaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej z tej samej daty – 30 listopada 2022 r. (tj. dodatkowo w sprawach o sygn. VIII SO/Wa 1/23 oraz VIII SO/Wa 3/23). Po dokonaniu analizy treści wniosków złożonych w ww. sprawach Sąd uznał, że zostały one sporządzone według jednego szablonu. Ponadto rozpoznawana sprawa nie była ani obszerna, ani merytorycznie skomplikowana, a podjęte przez pełnomocnika czynności miały charakter powtarzalny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że wywiedzenie skarg i reprezentowanie strony w sprawach o tożsamym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika, czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy. Uzasadnionym powodem miarkowania kosztów zastępstwa procesowego jest okoliczność wniesienia skarg w sprawach tożsamych co do okoliczności faktycznych i prawnych, przez co wymagających mniejszego nakładu pracy (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 544/16, z 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I GZ 502/18; z 23 listopada 2022 r., sygn. akt III OZ 703/22 – orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 206 p.p.s.a., uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi uzasadniony przypadek odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego i obciążył organ obowiązkiem zwrotu wyłącznie kwoty uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Nadmienić w tym miejscu należy, że w sprawie o tożsamym stanie faktycznym o sygn. VIII SO/Wa 1/23 postanowieniem z 9 maja 2023 r. Sąd zasądził pełnomocnikowi skarżącego zwrot koszów zastępstwa procesowego zgodnie z § 14 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).