VIII SO/Wa 11/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 8 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku M. S. o wymierzenie Burmistrzowi Miasta i Gminy G. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Burmistrzowi Miasta i Gminy G. grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych); 2. zasądzić od Burmistrza Miasta i Gminy G. na rzecz wnioskodawcy M. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z 26 sierpnia 2026 r. M. S. (dalej: "wnioskodawca"), na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Sąd" lub "WSA") o wymierzenie Burmistrzowi Miasta i Gminy G. (dalej: "organ") grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi wnioskodawcy wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w przedmiocie bezczynności organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał, że 30 lipca 2026 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu (e-doręczenia) skargę na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej na jego wniosek z 15 lipca 2026 r. Na dzień sporządzania wniosku skarga nie została przekazana do Sądu w terminie ustawowym, który upłynął w sprawie z dniem 14 sierpnia 2026r. Skarga wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę została przekazana do WSA przez organ w dniu 11 września 2026 r. (k. 10 akt sądowych sprawy VIII SAB/Wa 262/26). W odpowiedzi na wniosek organ nie zakwestionował, że ww. czynności dokonał z przekroczeniem ustawowego terminu. Jednak wynikało to z faktu, że w kluczowym dla sprawy okresie jednostka zmagała się z trudnościami organizacyjnymi spowodowanymi przejściem na emeryturę wieloletniego pracownika zajmującego się sprawami związanymi z realizacją umów o dostarczenie wody, co zbiegło się z procesem wdrażania nowego pracownika w przejmowane obowiązki, w tym sprawę skarżącego. Uznał, że skoro przedmiotowa skarga wraz z dokumentacją została przekazana do Sądu 11 września 2026r. to przyjąć należy, że odpadła podstawa do wymierzenia organowi grzywny. Obowiązek został bowiem wykonany, a zatem z dniem przekazania skargi funkcja dyscyplinująca grzywny ustała. Stan naruszenia prawa został przez organ usunięty dobrowolnie. Z tej przyczyny, organ wystąpił o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny w całości lub o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę sąd, zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie, że treść art. 54 § 2 p.p.s.a. doznaje modyfikacji w zakresie terminu, w którym organ powinien przekazać akta sprawy Sądowi, co wynika z przepisu art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej: u.d.i.p.), który wprowadza obowiązek przekazania akt i odpowiedzi na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża sąd w uprawnienie do jej wymierzenia. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy, a sąd, podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi charakter sprawy, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek przekazania skargi wraz z aktami oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Co do zasady, dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny, czy też przez rozpoznaniem takiego wniosku, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie też przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. postanowienia NSA z: 6 maja 2008 r. sygn. akt II OZ 400/08, 29 września 2010 r. sygn. akt II OZ 914/10 i 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 232/13). Należy podkreślić, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego, o czym organ winien pamiętać), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem jej wymierzenie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09; treść dostępna pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ (za pośrednictwem usługi e- doręczenia) otrzymał skargę w niniejszej sprawie 30 lipca 2026r. (k. 9 akt sadowych). Dzień ten otworzył 15-dniowy termin, o którym mowa w powołanym na wstępie art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Termin ten upłynął zatem z dniem 14 sierpnia 2026r. (piątek). Natomiast skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi została złożona na biurze podawczym Sądu w dniu 11 września 2026r., a zatem z uchybieniem (dwukrotnie) ww. terminu. Tym samym, w ocenie Sądu wniosek o wymierzenie organowi grzywny zasługuje na uwzględnienie. W realiach analizowanej sprawy, przy ustalaniu wysokości grzywny Sad wziął pod uwagę czas przekroczenia ustawowego terminu ustanowionego na obligatoryjne przekazanie skargi sądowi przez organ, ale także to, że jej nieprzekazanie nie było wynikiem złej woli podmiotu zobowiązanego a spowodowane było niestarannością czy też nieodpowiednią organizacją pracy. W ocenie Sądu w tym przypadku nie istnieje realne niebezpieczeństwo, że błąd organu czy jego zaniedbanie, który pojawiły się w rozpoznawanej sprawie, staną się przyczynkiem do pojawienia się praktyki naruszania przez ten organ obowiązku przekazywania skarg do sądu. Wymierzenie grzywny będzie zatem miało funkcję raczej sygnalizacyjną, wskazującą organowi na obowiązki, jakie spoczywają na nim w przypadku otrzymania skargi do sądu administracyjnego, która jest pismem o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy, a jej brak uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. Wymaga wyjaśnienia, że grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział jej dolnej granicy oraz nie określił dyrektyw jej wymierzania, pozostawiając decyzję w tej materii sądowi. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy za adekwatną do stopnia przewinienia organu uznano kwotę 100 (sto) zł. Przyjęty wymiar grzywny, w ocenie Sądu, jest adekwatny do stopnia naruszenia przez organ ustawowego obowiązku terminowego przekazania skargi sądowi. Realizuje funkcje: dyscyplinującą, represyjną i prewencyjną, jakie ustawodawca przypisał tej instytucji, aby chronić prawo skarżących do sprawnej kontroli legalności działania organów administracji publicznej (por. uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r. sygn. II GPS 3/09, publ. ONSAiWSA 2010/1/2). Nadto, grzywna w takiej wysokości wystarczająco powinna zdyscyplinować organ na przyszłość do działania zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 u.d.i.p. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis stały od skargi Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.