VIII SAB/Wa 81/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi R. D. na bezczynność Burmistrza Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z 31 października 2022r. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej R. D. uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.

Pismem z 19 października 2023 r., R. D. (dalej: skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę (nadaną w Urzędzie Pocztowym w dniu 20 października 2023r.) na bezczynność Burmistrza Gminy K. (dalej: Burmistrz lub organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku strony zawartego w piśmie z 31 października 2022r. o przelanie należności z decyzji z 26 sierpnia 2022r. (nr [...]) dotyczącej zwrotu podatku akcyzowego na zabezpieczenie zobowiązań podatkowych. Burmistrz w piśmie z dnia 6 listopada 2023 r. (karta 5 – 6 akt sądowych) wskazał, że udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek pismem z 4 listopada 2022r. (znak [...]), doręczonym skarżącej 7 listopada 2022r. Następnie, pismem z 24 kwietnia 2023r. strona wniosła ponaglenie w sprawie rozpoznania jej wniosku z 31 października 2022r., który w jej ocenie wadliwie nie został rozpoznany w trybie odwoławczym. Postanowieniem z 23 czerwca 2023r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: SKO) ponaglenie uznało za zasadne, co skutkowało wydaniem przez Burmistrza postanowienia z 6 lipca 2023r. Przedmiotowe postanowienie doręczono skarżącej 13 lipca 2023r., o czym świadczy znajdująca się w aktach sprawy potwierdzona jako zgodna z oryginałem kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji. Faktu tego nie kwestionuje sama skarżąca, która w treści skargi wskazuje, że załatwienie jej wniosku nastąpiło 6 lipca 2023r., a zatem osiem miesięcy po jego złożeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.). Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, tj. w sprawach gdy właściwy organ ma wydać decyzję, postanowienie, o jakim mowa w pkt 2 i 3, jak też wydać akt, czy dokonać czynności o których mowa w pkt 4 oraz w pkt 4a. Zasadniczym celem skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ administracyjny postępowania jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności/przewlekłości, a więc załatwienie sprawy. W związku z powyższym, nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w danej sprawie w sytuacji, gdy została ona załatwiona. Pogląd taki przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch uchwałach składu siedmiu sędziów: z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (w odniesieniu do bezczynności) oraz z 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 (w odniesieniu do przewlekłości). W uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 NSA stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Podkreślić przy tym trzeba, że ocena wystąpienia każdego ze stanów opieszałości organu administracji dokonywana winna być przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Skoro zatem w realiach rozpoznawanej sprawy, w chwili wniesienia skargi (20 października 2023r., potwierdzona jako zgodna z oryginałem kserokopia koperty - k. 4 akt sądowych) nie występował zarzucany skargą stan bezczynności, ponieważ postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z 31 października 2022r. zostało zakończone 6 lipca 2023r., w związku z wydaniem w tej dacie postanowienia przez Burmistrza, to w kontekście wskazanych wyżej uchwał brak jest w ocenie Sądu podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie, w zakresie stwierdzania o tym, czy organ administracji dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z 31 października 2022r. (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z uwagi na stan sprawy, wniesiona skarga nie mogła zatem zmierzać do uchylenia zarzucanego stanu opieszałości organu administracyjnego, a zatem, nie mogła realizować przedstawionego wyżej celu tej skargi (jej istoty) co uzasadniało jej odrzucenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 26/20). Wniesienie w takim przypadku skargi na bezczynność stanowi przeszkodę w merytorycznym jej rozpoznaniu przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podobne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 września 2023 r., sygn. akt I OZ 361/23, konstatując, że o ile skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.), o tyle jej wniesienie po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna, w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, należy ocenić jako niedopuszczalne (postanowienie NSA z 24.1.2023 r., II OSK 1575/22; postanowienie WSA w Olsztynie z 23.3.2023 r., I SAB/Ol 4/23; postanowienia WSA w Lublinie z: 4.5.2023 r., II SAB/Lu 45/23; 10.5.2023 r., II SAB/Lu 70/23; postanowienie WSA w Łodzi z 10.5.2023 r., III SAB/Łd 13/23; postanowienie WSA we Wrocławiu z 29.5.2023 r., III SAB/Wr 215/23; postanowienia WSA w Gdańsku z: 6.6.2023 r., II SAB/Gd 66/23; 7.7.2023 r., II SAB/Gd 89/23, cbosa). Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, bowiem powołany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zobligowany był odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.