VIII SAB/Wa 31/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 3 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy G. do rozpoznania wniosku skarżącego R. K. z dnia 27 lutego 2023 r.; 2. stwierdza, że Wójt Gminy G. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz R. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

R.K., wnioskiem z dnia 27 lutego 2023 r., powołując się na art. 2 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 roku, poz. 2058, ze zm., dalej, jako "u.d.i.p."), wystąpił do Wójta Gminy G. o udostępnienie informacji w zakresie aktualnego postępu prac nad zmianą MPZP gminy G. oraz przybliżonego terminu, kiedy plan ten mógłby wejść w życie w szczególności dla lokalizacji, gdzie planowana jest budowa budynku jednorodzinnego z dachem wielospadowym tj.: [...] działka nr [...], [...] G., symbol planu: 7B-1MR. Wniósł o udzielenie informacji czy planowany czas ukończenia prac nad zmianą MPZP tj. do końca roku 2023 jest aktualny oraz jakie są kolejne etapy prac do wykonania. Jednocześnie na podstawie art. 14 ust. 1 cyt. ustawy wniósł o udostępnienie w/w informacji w formie wydruku na podany adres. Następnie, w piśmie dnia 30 marca 2023 roku R.K. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Urzędu Gminy w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, oraz art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 27 lutego 2023 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał w szczególności, że w dniu 27 lutego 2023 r. złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej o treści jw. Skarżący powołując się na art. 13 ust. 1 oświadczył, że w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku organ nie udostępnił żądanej informacji, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W ocenie skarżącego organ pozostaje bezczynny w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W udzielonej odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. przesyłając skargę wskazał, że skarga wpłynęła do organu 31 marca 2023 r., a 30 marca 2023 r. sporządzono i wysłano do Skarżącego odpowiedz na powyższy wniosek w sposób określony przez Wnioskodawcę, tym samym skarga stała się bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Kontrola ta obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4, skutkuje, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązaniem organu do wydania w określonym terminie aktu, albo do dokonania czynności, stwierdzeniem, że organ dopuścił się bezczynności oraz jednoczesnym stwierdzeniem, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a). Ponadto, jak stanowi art. 149 § 2 ppsa Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przez bezczynność organu administracji rozumieć należy taką sytuację, w której w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dopuszczalność skargi na bezczynność nie jest warunkowana okolicznościami wskazującymi na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności nie ma znaczenia, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmioty, na których ciąży obowiązek udostępniania informacji publicznej, zobowiązane są do udzielania informacji zgodnie z wnioskiem bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ust. 2 stanowi z kolei, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Wskazać należy, że podmiot, który mimo istnienia wskazanego powyżej obowiązku nie podejmuje we wskazanym terminie stosownych czynności (ani nie udostępnia informacji, ani nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia), pozostaje w bezczynności. Podkreślenia wymaga, że dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy G., w związku z wnioskiem Skarżącego z 27 lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udostępnienie informacji w zakresie aktualnego postępu prac nad zmianą MPZP gminy G. oraz przybliżonego terminu, kiedy plan ten mógłby wejść w życie w szczególności dla lokalizacji, gdzie planowana jest budowa budynku jednorodzinnego z dachem wielospadowym tj.: [...] działka nr [...], [...] G., symbol planu: [...]oraz o udzielenie informacji czy planowany czas ukończenia prac nad zmianą MPZP tj. do końca roku 2023 jest aktualny oraz jakie są kolejne etapy prac do wykonania. W dniu 30 marca 2023 r. odpowiadając na wniosek z 27 lutego 2023 r. Wójt Gminy G. poinformował Skarżącego, że obecnie nie są prowadzone prace nad zmianą lub sporządzeniem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy G.. Poinformował też, iż zgodnie z wcześniejszą korespondencją prowadzone były rozmowy z przedstawicielami biura projektowego odnośnie zmiany obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Koszt przeprowadzenia tej procedury znacznie przewyższa możliwości finansowe Gminy G.. W budżecie Gminy G. na rok 2023 środki takie nie zostały zabezpieczone. Nadmienił, że Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy G., zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Nr [...]z 28 listopada 1997 r i ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa R. Nr 33 poz. 253 z 1997 r. umożliwia realizację zamierzenia budowlanego w postaci budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane przez strony, że 27 lutego 2023 r. został skierowany przez Skarżącego do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nie budziło również wątpliwości to, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów udip oraz że organ, do którego Skarżący skierował wniosek, jest organem zobowiązanym z mocy prawa do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 udip. Nie ulega wątpliwości również, że dzień przed wniesieniem skargi organ uczynił zadość złożonemu wnioskowi, udostępniając informację publiczną zgodnie z jego treścią, zatem zobowiązanie do rozpoznania wniosku Skarżącego stało się bezprzedmiotowe w związku z czym Sąd w tym zakresie postępowanie umorzył. Nie zwalnia to jednak Sądu z dokonania oceny, czy organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności. W niniejszej sprawie organ nie wskazał, aby zachodziły okoliczności określone w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p., a tym samym winien był udzielić informacji bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Organ niewątpliwie w powyższym terminie nie udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącego, uczynił to w dniu 30 marca 2023r., co wynika z odpowiedzi na skargę oraz załączonego do akt sprawy pisma organu z dnia 30 czerwca 2023r. i nie jest kwestionowane przez skarżącego. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą co najwyżej mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa. Skoro organ udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącego, postępowanie sądowe podlegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w zakresie nieudzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego orzeczono w pkt 1 wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu powyższego przepisu, pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne ( por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide: postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. akt II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15 – baza orzeczeń nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Zwrócić uwagę należy, iż przekroczenie ustawowego terminu do załatwienia sprawy nie było znaczące. Orzeczenie o kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) wydano na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów na które składa się 100 zł tytułem wpisu od skargi.