VIII SAB/Wa 15/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Burmistrza M. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. stwierdza, że Burmistrz M. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego A. R. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 24 listopada 2025 r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Burmistrza M. na rzecz skarżącego A. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 6 stycznia 2026 r. A. R. (dalej: "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Burmistrza M. (dalej: "organ" lub "Burmistrz") w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu podał, że 24 listopada 2025 r. złożył do Burmistrza wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wszystkich awarii w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie Gminy M. od 1 stycznia 2025 r., obejmujący m.in.: daty wystąpienia awarii, lokalizacje (adresy, odcinki sieci), rodzaj i skutki awarii, czas usunięcia awarii, koszty napraw oraz informacje o ograniczeniach dostępu do wody. Wskazał, iż wniosek ten stanowił ponowienie ustnego wniosku o informację publiczną, zgłoszonego przez stronę 26 czerwca 2025 r. podczas sesji absolutoryjnej Rady Miejskiej w M. Powołując się na treść art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej skarżący stwierdził, że organ był zobowiązany do udzielenia odpowiedzi najpóźniej do 8 grudnia 2025 r. Do tego dnia jednak nie udzielił żadnej odpowiedzi, nie wydał decyzji odmownej, jak i nie zawiadomił o przedłużeniu terminu. 15 grudnia 2025 r. skarżący złożył ponaglenie, które również pozostało bez jakiejkolwiek reakcji organu. Dopiero po złożeniu skargi do Rady Miejskiej w M. w dniu 29 grudnia 2025 r., 30 grudnia 2025 r., organ przekazał odpowiedź mailową wraz z pismem podpisanym przez Burmistrza. Zdaniem strony, organ pozostawał w stanie bezczynności co najmniej od 9 grudnia 2025 r. do 30 grudnia 2025 r. Późniejsze udzielenie odpowiedzi nie usuwa bowiem skutków naruszenia prawa i nie eliminuje bezczynności, która już zaistniała. Brak reakcji nawet po złożeniu ponaglenia świadczy o lekceważeniu ustawowych obowiązków oraz narusza zasadę legalizmu i zaufania do organów władzy publicznej. Zdaniem skarżącego odpowiedź z 30 grudnia 2025 r. ma charakter ogólnikowy i opisowy, nie zawiera wykazu wszystkich awarii, nie wskazuje konkretnych dat, lokalizacji ani czasu usunięcia poszczególnych awarii, nie odnosi się do skutków awarii dla mieszkańców i nie odpowiada zakresowi i szczegółowości wniosku. Z treści pisma wynika, że zostało ono sporządzone w sposób doraźny, bez należytej staranności, wyłącznie w celu formalnego "odpowiedzenia" po złożeniu skargi do Rady Miejskiej, a nie rzeczywistego wykonania obowiązku wynikającego z ustawy. Organ powołał się na brak prowadzenia zbiorczej ewidencji awarii, co w ocenie strony nie zwalnia go z obowiązku udostępnienia informacji, którymi faktycznie dysponuje, albo wydania decyzji administracyjnej o odmowie w zakresie informacji, których, zdaniem organu nie może udostępnić. Końcowo stwierdził, że taki stan rzeczy stanowi o naruszeniu art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zaś organ w zakresie, w jakim żądanej informacji nie udostępnił pozostaje w stanie bezczynności. Nie wydał przy tym decyzji odmownej, wymaganej przez ww. przepis, co stanowi zdaniem skarżącego dalsze, samodzielne naruszenie prawa. W sprawie najpierw wystąpiła całkowita bezczynność, następnie brak reakcji na ponaglenie. Udzielona odpowiedź jest pozorna i nastąpiła dopiero po interwencji do Rady Miejskiej. Działania organu noszą cechy rażącego naruszenia prawa i pozbawiają prawa do informacji publicznej w jego realnej treści. W odpowiedzi na skargę, Burmistrz wniósł o oddalenie skargi, uznając postawione w skardze zarzuty za niezasadne. Stwierdził, że nie pozostaje w bezczynności, a żądana informacja została udostępniona w zakresie, w jakim organ nią dysponował. 29 grudnia 2025 r. Burmistrz sporządził pisemną odpowiedź na wniosek, która została przekazana skarżącemu drogą elektroniczną 30 grudnia 2025 r. W piśmie tym, szczegółowo opisano zrealizowane prace remontowe i naprawcze, w tym naprawy pomp w miejscowościach: W., M., G., A., O. i M., a także wymianę hydrantów i naprawę pompy głębinowej na obiekcie SUW M.. Organ wyraźnie poinformował skarżącego, iż Gmina M. nie prowadzi odrębnej, zbiorczej ewidencji awarii w rozumieniu i układzie wskazanym we wniosku. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, organ nie ma obowiązku tworzenia nowej informacji, której nie posiada, a jedynie udostępnienie danych będących w jego posiadaniu. Zauważył, że skarga na działalność Burmistrza, w tym samym zakresie była przedmiotem analizy Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Rady Miejskiej w M. Rada Miejska, po zapoznaniu się z wyjaśnieniami, uznała skargę za niezasadną. Ustalono, że Urząd działał transparentnie, a koszty podane w odpowiedzi dotyczyły bieżącej eksploatacji sieci, co wyczerpywało wiedzę organu w tym zakresie. W świetle powyższego, zarzut bezczynności organ uznał za nieuzasadniony. Organ udzielił bowiem odpowiedzi niezwłocznie po zgromadzeniu danych z właściwego referatu, wyjaśniając jednocześnie powody braku możliwości przedstawienia informacji w formie tabelarycznego zestawienia, którego nie prowadzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia bezczynności. W doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902; także jako: "u.d.i.p.") bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się od Burmistrza M. udostępnienia informacji publicznej w postaci wykazu wszystkich awarii w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, które wystąpiły na terenie Gminy M. od 1 stycznia 2025 r. do dnia udzielenia odpowiedzi, ze wskazaniem daty wystąpienia, miejsca/lokalizacji (adres, obręb, odcinek sieci), rodzaju awarii, skutków awarii, podjętych działań naprawczych, czasu usunięcia awarii, kosztów naprawy oraz udzielenia informacji, czy któraś z awarii doprowadziła do czasowego ograniczenia dostępności wody dla mieszkańców oraz jakie obszary te ograniczenia objęły. Organ udzielając odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z 29 grudnia 2025r. poinformował stronę, że Gmina M. nie prowadzi odrębnej, zbiorczej ewidencji awarii w rozumieniu wskazanym we wniosku, obejmującej m.in. datę, miejsce, rodzaj zdarzenia, jego skutki oraz czas i sposób usunięcia. Wskazano, iż na bieżąco prowadzone są działania związane z eksploatacją oraz utrzymaniem sieci wodociągowo - kanalizacyjnej. W analizowanym okresie były realizowane prace remontowe oraz naprawcze, w szczególności w zakresie gospodarki ściekowej. W piśmie wymieniono szereg wykonanych prac. Odnosząc się do zasadności wniesionej skargi wskazać należy, że powołana ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Oceniając aspekt przedmiotowy, to znaczy czy żądana informacja stanowi informację publiczną wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Katalog rodzajów informacji publicznej, został przykładowo wymieniony w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Z analizy wskazanych przepisów wynika ogólny wniosek, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Odnośnie zakresu podmiotowego wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. W myśl art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 art. 4 u.d.i.p., będące w posiadaniu takich informacji. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Burmistrz M. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, ale jedynie w przypadku gdy taką informację posiada. Wniosek skarżącego z dnia 24 listopada 2025 r. w punkcie 1 wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, iż skarżący wnosi o przekazanie wykazu wszystkich awarii w sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, które wystąpiły na terenie Gminy M. od 1 stycznia 2025 r. do dnia udzielenia odpowiedzi, precyzując w kolejnych pytaniach jakich informacji odnośnie każdej z awarii oczekuje, to jest: daty wystąpienia, miejsca/lokalizacji (adres, obręb, odcinek sieci), rodzaju awarii, skutków awarii, podjętych działań naprawczych, czasu usunięcia awarii, kosztów naprawy (pkt 2 wniosku) oraz czy któraś z awarii doprowadziła do czasowego ograniczenia dostępności wody dla mieszkańców oraz jakie obszary te ograniczenia objęły (pkt 3 wniosku). W piśmie z dnia 29 grudnia 2025 r. Burmistrz wskazał, że Gmina M. nie prowadzi odrębnej zbiorczej ewidencji awarii w rozumieniu wskazanym we wniosku, która obejmowałaby datę, miejsce, rodzaj zdarzenia, jego skutki, czas i sposób usunięcia. Z powyższego wynika zatem niewątpliwie, iż Burmistrz nie posiada informacji w kształcie wskazanym we wniosku. Obowiązek udostępnienia informacji publicznej obejmuje zaś udostępnienie informacji, którą organ posiada. Z tych względów poinformowanie o powyższym skarżącego pismem z dnia 29 grudnia 2025 r. wyczerpuje obowiązek organu odniesienia się do wniosku z dnia 24 listopada 2025 r., co czyni niezasadnym zobowiązywanie do rozpoznania wniosku, co miało miejsce przez wniesieniem skargi. Jak wynika z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż, co do zasady w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, organ w tym terminie winien udzielić odpowiedzi. W przypadku nie posiadania informacji publicznej wystarczające jest pismo z taką informacją i stosownym wyjaśnieniem. Takim pismem w sprawie jest pismo z dnia 29 grudnia 2025 r. Jednocześnie jak wynika z zestawienia daty wpływu wniosku (24 listopada 2025 r. ) i daty sporządzenia odpowiedzi (29 grudnia 2025 r.) Burmistrz nie wywiązał się z obowiązku rozpoznania wniosku w terminie 14 dni. Stwierdzić zatem należy, że dopuścił się bezczynności w jego rozpoznaniu, która to bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stan bezczynności nie trwał bowiem długo iż okoliczności sprawy nie wynika, aby był spowodowany złą wolą organu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. Sad orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Wskazana w punkcie 2 sentencji wyroku kwota stanowi uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi.