VIII SA/Wa 987/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi P. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, na utrzymaniu rodziców, z którymi zamieszkuje. Wyjaśnił, że sytuacja rodziców jest również trudna, bowiem tylko ojciec uzyskuje dochód z tytułu działalności gospodarczej ([...] zł), dlatego też nie są oni w stanie udzielić pożyczki na opłaty sądowe. Do wniosku załączył zaświadczenie lekarskie o skręceniu i naderwaniu [...] oraz zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący oświadczył, że z tytułu prac dorywczych przed urazem [...] uzyskiwał dochody na poziomie [...] – [...] zł, że nie posiada rachunku bankowego oraz, że na ustanowienie w sprawie pełnomocnika pożyczyli mu rodzice. Ponadto złożył kserokopię faktur za energię, oświadczenie matki, że jest ona osobą bezrobotną, oświadczenie ojca, że w 2015 r. był osobą bezrobotną i za ten okres nie składał zeznania podatkowego oraz wyciągi z rachunku bankowego ojca. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W wyniku ustalenia i oceny tych okoliczności referendarz uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżący jest osobą młodą (25 lat), zdolną do zarobkowania, prowadzącą dotychczas działalność gospodarczą w zakresie handlu używanymi samochodami osobowymi oraz usług w zakresie transportu drogowego taksówką. Skarżący nie wyjaśnił jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiają mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, nie wykazał, by z powodu stanu zdrowia był trwałe niezdolny do pracy (za taką okoliczność nie może być uznany uraz stawu skokowego). Natomiast wyjaśnienie, jakoby przed urazem [...] uzyskiwał z tytułu prac dorywczych dochód w wysokości [...] – [...] zł, należy uznać za mało prawdopodobne. Skarżący nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że mimo dołożenia starań nie jest w stanie zgromadzić kwoty niezbędnej do uiszczenia wpisu od skargi, zwłaszcza że nie ma on nikogo na utrzymaniu, zwłaszcza małoletnich dzieci. Natomiast samo posiadanie statusu osoby bezrobotnej nie przesądza niejako automatycznie o zasadności wniosku o prawo pomocy, jeśli inne okoliczności nie wskazują na konieczność zastosowania tej instytucji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.