VIII SA/Wa 967/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Sławomir Fularski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi P. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

1. Postanowieniem z [...] października 2017 r., po rozpoznaniu zażalenia P. I. (dalej: "Skarżący"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "SKO" kub "Kolegium") utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. (dalej: "Prezydent R." lub "Wierzyciel") z [...] sierpnia 2017 r. Przedmiotem tych postanowień były zarzuty skarżącego zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia SKO wskazało między innymi art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej: "Kpa") i art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201; dalej: "upea"). 2. Stan faktyczny i przebieg postępowania administracyjnego. 2.1. Z akt sprawy wynika, że [...] sierpnia wpłynął do Prezydenta R. (wierzyciel) zarzut skarżącego dotyczący nieistnienia obowiązku w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ch. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Prezydenta R., obejmującego należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie stosownej opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. 2.2. Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. Prezydent R. jako wierzyciel uznał za niezasadny ww. zarzut nieistnienia obowiązku, zgłoszony przez skarżącego. Wyjaśnił, że wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie stosownej opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. Należący do matki skarżącego pojazd (nr rej. [...]), użytkowany przez skarżącego, był bowiem zaparkowany [...] września 2013 r. o godzinie [...] w strefie płatnego parkowania niestrzeżonego, bez uiszczenia opłaty za parkowanie (przy ulicy P. w R.). Za przednią szybą pojazdu kierowca nie umieścił biletu parkingowego lub dokumentu (karty parkingowej osoby niepełnosprawnej) uprawniającego do bezpłatnego parkowania. Przedmiotowy pojazd nie był oznaczony w sposób, który wskazywałby na korzystanie z niego przez osobę niepełnosprawną. Nie został nadto zaparkowany w miejscu przeznaczonym dla osób niepełnosprawnych. Za wycieraczką przedniej szyby pojazdu kontrolujący pozostawił zatem wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej o stosownym numerze. Opłata nie została uiszczona, zatem do właściciela pojazdu wysłano upomnienie. Skarżący w odpowiedzi poinformował Prezydenta R., że to on był w dniu [...] września 2013 r. użytkownikiem pojazdu zaparkowanego w strefie płatnego parkowania i osobą zobowiązaną w niniejszej sprawie. Skarżącemu doręczono zatem stosowne upomnienie wzywające do zapłaty należności w kwocie [...] zł ([...] zł tytułem opłaty i [...] zł tytułem kosztów upomnienia), wskazując przy tym na podstawy prawne dochodzenia przez wierzyciela ww. kwoty, w tym przepisy art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 6 pkt 1, a także art. 13f ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.; dalej: "udp"). Powołał się nadto na załącznik nr 1 do uchwały Rady Miejskiej w R. z 24 września 2012 r. nr 402/2012 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat. 2.3. Skarżący pismem z [...] września 2017 r. wniósł zażalenie na postanowienie wierzyciela z [...] sierpnia 2017 r. stawiając zarzut obrazy art. 13b ust. 1 udp poprzez brak oznaczeń poziomych miejsc parkingowych w strefie płatnego parkowania, a także pominięcie okoliczności związanej z podróżowaniem pojazdem o nr rej. [...] przez jego matkę posiadającą kartę inwalidy I grupy, która uprawnia do korzystania z bezpłatnego postoju. Ponieważ miejsce postojowe dla osoby niepełnosprawne (czyli tzw. koperta) było zajęte, został zmuszony do pozostawienia pojazdu w innymi miejscu, które nie było oznaczone w sposób informujący o konieczności poniesienia stosownej opłaty za parkowanie. Wystąpił zatem o anulowanie opłaty i odstąpienie od egzekucji. 2.4. Kolegium zaskarżonym w sprawie postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta R.. Przedstawiło przebieg postępowania w sprawie i wskazało, że przedmiotem sporu w realiach rozpoznawanej sprawy jest ocena zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 upea w prowadzonym wobec zobowiązanego postępowaniu egzekucyjnym zarzutów (nieistnienie obowiązku). Podzielając stanowisko Prezydenta R. Kolegium wskazało, że wierzyciel powołując się m. in. na treść § 1 ust. 1 ww. wyżej uchwały nr 402/2012 Rady Miejskiej w R. prawidłowo przyjął, że przedmiotowy pojazd, którego użytkownikiem był skarżący, był parkowany w SPPN. Brak było podstaw do odstąpienia od żądania uiszczenia opłaty dodatkowej ([...] zł). W pojeździe nie została bowiem umieszczona karta parkingowa inwalidy lub bilet. Pojazd nie był zaparkowany w strefie zwolnionej od opłat. Skarżący zobowiązany był zatem do uiszczenia stosownej opłaty (zwykłej lub dodatkowej), zgodnie z art. 13b ust. 1, ust. 2 i ust. 6 pkt 1 oraz art. 13f ust. 1 udp. Za chybione Kolegium uznało zarzuty skarżącego, gdyż sam fakt posiadania przez matkę skarżącego karty parkingowej wydanej dla niej jako inwalidy I grupy (osoby niepełnosprawnej) nie upoważnia do bezpłatnego parkowania. Za przednią szybą należało pozostawić widoczny bilet parkingowy lub dokument zwalniający od opłaty, czego nie uczyniono. Pojazd został zaparkowany w miejscu prawidłowo oznaczonym, zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych, która nie zawiera upoważnienia (delegacji ustawowej) do wydania rozporządzenia wykonawczego wprowadzającego dodatkowe elementy oznaczenia miejsc w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały nr 402/2012 Rady Miejskiej w R. obowiązek uiszczenia stosownej opłaty za parkowanie obowiązuje w każdym miejscu SPPN. Pracownik strefy płatnego parkowania stwierdził brak biletu parkingowego umieszczonego wewnątrz pojazdu w sposób opisany w regulaminie funkcjonowania strefy. W pojeździe nie został nadto umieszczony inny dokument zwalniający od obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie w SPPN, co zostało prawidłowo udokumentowane. 3. Postępowanie sądowe. 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] września 2017 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). Występując o uchylenie postanowień organów obu instancji, a także umorzenie postepowania egzeucyjnego, postawił zarzuty obrazy: - "prawa materialnego poprzez brak uzasadnienia, co do faktów jak i co do prawa"; - obrazy art. 13b ust. 1 udp poprzez brak oznaczeń poziomych miejsc parkingowych w strefie płatnego parkowania; - przepisów udp "dotyczącej kierowania pojazdem, którym podróżuje osoba o obniżonej sprawności ruchowej". 3.2. Odpowiadając na skargę, SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wystąpiło o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznało za chybione. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia i postępowania poprzedzającego jego wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy orzekające w sprawie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub (i) prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a także wystąpienia innych przesłanek przewidzianych w przepisach art. 145 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa"). Zarzuty skargi Sąd uznał za chybione. Dodać należy, że działając z urzędu, zgodnie z art. 134 § 1 uppsa, Sąd także nie dostrzegł wystąpienia przesłanek powodujących konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. 4.2. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta R. (wierzyciela) w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutu nieistnienia obowiązku zgłoszonego przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem SKO, pojazd użytkowany przez skarżącego był zaparkowany [...] września 2013 r. w strefie płatnego parkowania (ul. P.) bez ważnego biletu parkingowego, w miejscu wyznaczonym znakami D - 18. Zastosowanie znalazł zatem art. 13f w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych oraz postanowienia § 2 ust. 4 i § 3 ust. 2 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały nr 402/2012 z 24 września 2012 r., mającej zastosowanie w niniejszej sprawie. Skarżącemu doręczono stosowne upomnienie, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W tytule wykonawczym zostało zawarte pouczenie o prawie i terminie do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem organów orzekających w sprawie, skarżący nie nabył prawa do bezpłatnego parkowania w strefie, gdyż nie umieścił stosownego dokumentu (karty parkingowej wydanej dla jego matki jako inwalidy) w miejscu widocznym z zewnątrz, tj. za przednią szybą pojazdu. Skarżący wskazuje zaś na dwie okoliczności, które powodują nieistnienie dochodzonego obowiązku, tj. wadliwe oznakowanie miejsca (ul. P.), w którym zaparkował pojazd, tj. brak znaczeń poziomych, a także posiadanie przez jego matkę jako właścicielkę pojazdu karty parkingowej uprawniającej do bezpłatnego parkowania na terenie Miasta R.. 4.3. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 upea, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Z art. 34 § 1 upea wynika, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Zgodnie z art. 34 § 2 upea, na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. 5. W okolicznościach niniejszej sprawy wierzyciel (Prezydent Miasta R.) wydał [...] sierpnia 2017 r. postanowienie uznające zarzut skarżącego dotyczący nieistnienia obowiązku (bezzasadności roszczenia) za bezzasadny. Kolegium utrzymało w mocy ww. postanowienie. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, gdyż w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżący zaparkował pojazd w strefie płatnego parkowania i nie uiścił należnej opłaty. Postój pojazdu odbywał się na ulicy P. w R., w miejscu wyznaczonym pionowymi znakami D – 18. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego znakom należy przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Sąd, w składzie orzekającym w niniejsze sprawie, podziela tym samym stanowisko wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r., sygn. akt II GPS 2/17 (uchwała ta, podobnie jak i inne orzeczenia sądów administracyjnych, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana: "CBOSA"). Obowiązek ponoszenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13f ust. 1 i art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych i nie wymaga wydania decyzji w tym przedmiocie. Dokonując interpretacji pojęcia "wyznaczone miejsce" zawartego w art. 13b ust. 1 udp należy mieć na uwadze, iż miejsca postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.): w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 170, poz. 1393 ze zm.), a także w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. Nr 220, poz. 2181 ze zm.). Punkt 5.2.50. "Strefa płatnego parkowania" w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. ma brzmienie: Znak D-44 "strefa płatnego parkowania" (rys.5.2.50.1.) stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego ( ... ). W strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi w pkt 5.2.18. (D-18 "parking") oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4. (P-18 "stanowisko postojowe"), pkt 5.2.5. (P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy"), pkt 5.2.6. (P-20 "koperta") i pkt 5.2.9.2. (P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej"). Wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy nie mają twierdzenia skarżącego dotyczące podróżowania razem z matką, która posiada kartę parkingową, gdyż z akt sprawy wynika, że dokument ten nie został umieszczony za przednią szybą pojazdu w sposób widoczny z zewnątrz. Postój pojazdu nie odbywał się nadto w miejscu wyznaczonym dla pojazdu osoby niepełnosprawnej (okoliczności bezsporne). Zgodzić należy się z organami orzekającymi w sprawie, że samo posiadanie karty parkingowej przez matkę skarżącego (właściciela pojazdu) nie uprawniało w przedstawionych wyżej okolicznościach do bezpłatnego parkowania pojazdu przez skarżącego w strefie płatnego parkowania (ul. P. w R.), bez konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy rzeczywiście skarżący przebywał [...] września 2013 r. w R. ze swoją matką. 6. Mając na uwadze powyższe, za chybione Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi i argumentację z nimi związaną. Obowiązek, o którym mowa w tytule wykonawczym, powstał z mocy prawa i był (jest) wymagalny. Kolegium nie dopuściło się obrazy przepisów postępowania lub (i) przepisów postępowania administracyjnego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania przez Sąd zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. W szczególności, Kolegium nie naruszyło art. 13b ust. 1 udp wydając zaskarżone postanowienie. Uzasadniło swoje stanowisko w sposób zrozumiały. W tym miejscu należy wskazać, że orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące pobierania opłat za postój w płatnej strefie parkowania, nie było jednolite, a ujawnione rozbieżności wynikały z różnego interpretowania i stosowania art. 13b ust. 1 udp. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 2 uppsa Naczelny Sąd Administracyjny podjął zatem 9 października 2017 r. powołaną wyżej uchwałę (II GPS 2/17) mającą na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wyjaśnił, że "(...) Na tle tych przepisów prawnych pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, świetle art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak – pionowy lub poziomy. Spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2). W świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych." Powtórzyć należy, że Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, w pełni podzielając stanowisko zajęte w ww. uchwale NSA, że to oznakowanie pionowe przesądza o spełnieniu przez miejsce postojowe wymogu miejsca wyznaczonego, do którego odnosi się art. 13b ust. 1 udp. W realiach kontrolowanej sprawy miejsca postojowe były oznaczone znakami pionowymi D-18 "parking", czego skarżący nie kwestionuje, a tym samym Sąd uznał, że prawidłowym jest stanowisko organów obu instancji, iż zgłoszony zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 upea dotyczący nieistnienia obowiązku jest niezasadny, gdyż obowiązek poniesienia opłaty powstał z mocy prawa w momencie postawienia pojazdu w strefie, zatem obowiązek ten istnieje (istniał). W związku z powyższym za niezasadny Sąd uznał także wniosek skargi dotyczący uchylenia zaskarżonego postanowienia. Dodać warto, że wymogi zawarte w uchwale Rady Miasta R. mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego, zaś opłata dodatkowa pobierana jest tylko wtedy, jeśli korzystający ze strefy nie uiści opłaty za parkowanie i nie ma prawa do bezpłatnego parkowania. Dodatkowo wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się wystąpienia przesłanek niezbędnych do rozpoznania sprawy "na rozprawie w trybie zwykłym", czyli do uwzględnienia wniosku pełnomocnika skarżącego zawartego w piśmie procesowym z [...] sierpnia 2018 r. 7. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, czyli oddalił skargę, zgodnie z art. 151 uppsa.