VIII SA/Wa 918/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanowił: przywrócić [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. termin do uiszczenia wpisu od skargi.

Postanowieniem z 12 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej Sąd) odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. z/s w B. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") z powodu nie uiszczenia należnego wpisu od skargi. Termin do dokonania tej czynności upłynął w sprawie z dniem [...] grudnia 2017r. Pismem z [...] stycznia 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca reprezentowana przez Prezesa Zarządu wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od tej opłaty z powodu braku środków finansowych na jej poniesienie. Prezes Zarządu wyjaśnił, że termin do dokonania czynności upływał w czasie jego tymczasowego aresztowania, o czym świadczy załączona kopia świadectwa zwolnienia (k. 41 akt sądowych). Oświadczył również, że jest jedynym członkiem zarządu Spółki (osobą uprawnioną do jej reprezentacji). Postanowieniem z 16 kwietnia 2018r. Sąd utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy. Skarżąca uiściła wpis od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, tj. ze zm.; dalej: ppsa) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie zaś do art. 86 § 1 ppsa sąd może na wniosek strony przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 ppsa, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). W myśl art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają zatem przepisy § 1-4 art. 87 ppsa, a są nimi: – wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, – uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, – powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego, – równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie. Wskazać w tym miejscu należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje np. w przypadku choroby strony czy pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i przy skorzystaniu z pomocy innych osób (por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2014 r. sygn. akt II FZ 679/14, Lex nr 1465298). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć (np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.), zob. postanowienie NSA z 18 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 225/15. Odnosząc treść tych przepisów do stanu faktycznego sprawy wskazania w pierwszej kolejności wymaga, iż wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego został złożony w terminie 7 do od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jak bowiem wynika z kopii świadectwa zwolnienia z Aresztu Śledczego, prezes zarządu Spółki został zwolniony z aresztu [...] stycznia 2018r. Wniosek został zaś złożony [...] stycznia 2018r., o czym świadczy data nadania wniosku na kopercie (zob. k. 36 akt sądowych). Wprawdzie wniosek ten był dotknięty brakiem formalnym w postaci braku podpisu. Brak ten jednak po wezwaniu przez Sąd został w zakreślonym terminie uzupełniony, poprzez złożenie egzemplarza podpisanego wniosku. Z przywołanej wyżej kopii świadectwa zwolnienia wynika, iż pobyt Prezesa Zarządu skarżącej Spółki w Areszcie Śledczym trwał od [...] grudnia 2017 r. do [...] stycznia 2018 r., podczas gdy termin do uiszczenia wpisu sądowego biegł od [...] do [...] grudnia 2017 r. Pozbawienie Prezesa jednoosobowego Zarządu Spółki uniemożliwiało wywiązanie się z obowiązku uiszczenia wpisu w terminie. Nie ulega też wątpliwości, iż nie uiszczenie wpisu od skargi powoduje ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego, albowiem powoduje odrzucenie skargi i uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie. Wskazać jednocześnie należy, iż we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu został zawarty wniosek o zwolnienie Spółki od ww. opłaty. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r. odmówił przyznania prawa pomocy, a Sąd postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza, zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. (doręczonym w trybie doręczenia zastępczego ze skutkiem w dniu [...] maja 2018 r.) Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sadowego w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Wpis został uiszczony w dniu [...] maja 2017 r., to jest z zachowaniem zakreślonego terminu. Tym samym została także spełniona przesłanka z art. 87 § 4 ppsa. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy wystąpiły przesłanki do uwzględnienia wniosku Spółki o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ppsa orzekł jak w postanowieniu.