Sygnatura
VIII SA/Wa 911/19
Wyrok WSA w Warszawie z 16 lipca 2020 r., VIII SA/Wa 911/19 – utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 16 lipca 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z [...] października 2019 r. znak [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2019r., poz. 900 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G. od decyzji Zarządu Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" w G. z [...] lipca 2019r. Nr: [...] określającej Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w G. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...] zł za miesiąc czerwiec 2019 r. oraz w kwocie [...] zł miesięcznie począwszy od miesiąca lipca 2019r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ustalono następujący stan faktyczny: Zarząd Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" z siedzibą w G. w/w decyzją z [...] lipca 2019r. na podstawie art. 6o ust. 1 i 6q ust. 1 ustawy z 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz Uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" w G. nr [...] z [...] listopada 2018r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki takiej opłaty (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2018r., poz. 11748) określił Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w G. (dalej: Skarżąca) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...] zł za miesiąc czerwiec 2019r. oraz w kwocie [...] zł miesięcznie począwszy od miesiąca lipca 2019r. W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, tj. art. 6o, art. 3 ust. 2a, art. 6q oraz art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. W dniu 4.06.2019r. do Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" wpłynęło pismo odbierającego odpady z informacją, że na nieruchomości Skarżącej stwierdzono nieprawidłowości w segregacji odpadów komunalnych, co jest niezgodne ze złożoną deklaracją. Nieprawidłowości zapisano w karcie kierowcy, oznaczono "czerwonym trójkątem" oraz zarejestrowano na nośniku elektronicznym w formie zdjęć. W dniu 6.06.2019r. wszczęto postępowanie w sprawie zmiany wysokości opłaty w toku którego przeprowadzono kontrolę miejsca składowania odpadów komunalnych i ustalono, że złożona deklaracja pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Zgodnie z Uchwałą Zgromadzenia Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" nr: [...] z [...] listopada 2018r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki takiej opłaty, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty wynoszącej 21 zł od osoby na miesiąc w przypadku gromadzenia odpadów w sposób selektywny i 32 zł od osoby na miesiąc w przypadku gromadzenia odpadów w sposób nieselektywny. Zatem, zdaniem organu, w czerwcu 2019r. opłata wynosi 3904 zł (122 osoby x 32 zł), natomiast począwszy od lipca 2019r. 3968 zł (124 osoby x 32 zł), ponieważ organ ustalił, że odpady gromadzone są w sposób nieselektywny. W odwołaniu Skarżąca zarzuciła, że w terminie określonym w decyzji nie dostarczono pojemników do prawidłowego segregowania odpadów a terminy odbioru odpadów były niezgodne z harmonogramem ich odbioru, co powodowało przepełnienie pojemników. Postulowała wyjaśnienie m. in. terminów odbierania odpadów, monitorowania stopnia ich napełnienia, mycia i dezynfekcji, ilości ton odebranych odpadów, kosztu ich wywozu itp. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji co do istoty. w R.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze W R. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło ustalenia i ocenę organu I instancji. Wskazało, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 2a ustawy z 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, (zwanej dalej ustawą), w razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, w zakresie czystości i porządku określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku. Tworząc związek międzygminny zainteresowane gminy określają, jakie zadania należące do zakresu ich działania, będą wykonywane wspólnie i w tym celu tworzą samodzielny byt prawny w postaci związku, na który przenoszą wykonywanie tych zadań. Prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku przechodzą na ten związek. Gminy, które zgodnie z procedurą przystąpią do związku gmin cedują, ex lege, zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, w związku z art. 3 ust. 2a ustawy swoje prawa i obowiązki, w zakresie zadań przekazanych związkowi z dniem ogłoszenia statutu związku. Statut Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" został ogłoszony w dniu 30 kwietnia 2017r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego pod pozycją 5198 i z tym dniem zadania gminy w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi przejął Związek Międzygminny pod nazwą "[...]" z siedzibą w G.. Uchwałą Nr [...] z [...].05.2013r. Zgromadzenia Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" wybrany został zarząd Związku Międzygminnego, który uchwałą Nr [...] z [...].12.2014r. udzielił pełnomocnictwa pracownikowi biura Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" M. K., między innymi do wydawania decyzji administracyjnych w sprawie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. SKO przytoczyło treść art. 6o ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Wskazało, że w myśl art. 6q ust. 1 ustawy, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego — zarządowi związku międzygminnego. Regulacja ta oznacza również, że w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy - podatnikiem w rozumieniu Ordynacji podatkowej jest wspólnota mieszkaniowa. Kolegium stwierdziło, że przedmiotowa nieruchomość, na której znajduje się budynek wielolokalowy, ma charakter mieszkalny. Zgodnie z art. 6h ustawy, właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W myśl art. 2 ust. 3 ustawy, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową, co oznacza, że to wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele odrębnych lokali, czy współwłaściciele części wspólnych, składają deklaracje zgodnie z art. 6m ustawy oraz są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 ustawy). SKO podniosło, że wspólnota mieszkaniowa jest podatnikiem, a więc podmiotem zobowiązanym samodzielnie do deklarowania i wpłacania należnych opłat, z zastrzeżeniem rozliczeń z właścicielami wyodrębnionych lokali zgodnie z art. 2 ust. 3a ustawy. Celem tego przepisu jest ułatwienie wykonywania obowiązków wynikających z ustawy w przypadku, gdy mamy do czynienia z budynkami wielolokalowymi, w których wydzielono odrębne lokale. W takich przypadkach obowiązki z indywidualnych podmiotów przechodzą mocą ustawy na wspólnoty (lub spółdzielnie) reprezentowane przez swoje organy (zarządy). Obowiązki te, to nie tylko złożenie deklaracji i uiszczenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ale także inne, określone w rozdziale 3 ustawy, w szczególności właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6 r. ust. 3, obowiązki te przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. SKO wskazało, że ustawodawca celowo dla budynków wielolokalowych przyjął odrębne uregulowanie tzn. wolą ustawodawcy obowiązki właścicieli przerzucono na konkretną grupę podmiotów, które powinny składać jedną deklaracje (a nie osobno dla poszczególnych lokali) i uiszczać jedną opłatę (odpady są gromadzone we wspólnych pojemnikach) – art. 2 ust. 3 ustawy. Także w tym przypadku celem ustawodawcy było uniknięcie sytuacji, gdy wiele osób będzie odpowiedzialnych za wykonanie obowiązków związanych z nieruchomością wspólną, co powodować może stan niepewności, co do zakresu obowiązków poszczególnych podmiotów. W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji organ określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 60 ust. 1 ustawy). Tylko wobec osoby zobowiązanej do złożenia deklaracji, w sprawie niniejszej do Skarżącej, może zostać wydana decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i to w sytuacji, gdy deklaracja nie została w ogóle złożona lub zadeklarowane dane budziły wątpliwości, co skutkowało określeniem opłaty w innej wysokości niżby to wynikało z deklaracji. SKO stwierdziło, że [...].04.2019r. w organie podatkowym pierwszej instancji złożono deklaracja DO-1 o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi - nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. W deklaracji tej oświadczono, że na terenie nieruchomości położonej w G. przy ul. O. [...] odpady będą gromadzone i odbierane w sposób selektywny, a liczba mieszkańców wynosi 122, przy zastosowaniu stawki podstawowej 21 zł, natomiast 8.07.2019r. złożono korektę deklaracji dotyczącą zmiany ilości osób, tj., że liczba mieszkańców wynosi 124, przy zastosowaniu stawki podstawowej 21 zł. Ustaliło, że w piśmie które wpłynęło 4.06.2019 r. do Związku Międzygminnego "[...]" w G. [...] sp. z o. o. w R., Oddział w G. poinformowało, że podczas wykonywania czynności służbowych wynikających z umowy nr [...] z [...].12.2018r. na nieruchomości Skarżącej w dniu [...].05.2019r. stwierdzono nieprawidłowości w segregacji odpadów komunalnych, co jest niezgodne ze złożoną deklaracją, bowiem mieszkańcy zobowiązali się segregować odpady komunalne. Jednakże w pojemnikach żółtych przeznaczonych na gromadzenie odpadów segregowanych incydentalnie znajdują się worki z odpadami zmieszanymi. Natomiast w pojemnikach czarnych przeznaczonych na gromadzenie odpadów komunalnych zmieszanych są duże ilości odpadów podlegających segregacji, tj. folia, puszki aluminiowe po napojach, butelki plastikowe typu PET, puszki metalowe po owocach, papier. Powyższe nieprawidłowości zostały zapisane w karcie kierowcy i oznaczone "czerwonym trójkątem" oraz zarejestrowane na nośniku elektrycznym, co zostało załączone do pisma. Organ odwoławczy wskazał, że w toku kontroli miejsca składowania odpadów komunalnych, o której zawiadomiono Skarżącą stwierdzono, że odpady komunalne gromadzone są przez mieszkańców w sposób niezgodny ze złożoną deklaracją. W pojemnikach na odpady zmieszane znajdują się odpady segregowane: szkło, karton czysty, folia czysta. W pojemnikach na odpady segregowane znajdują się: butelki szklane, karton, brudna folia, resztki żywności, natomiast w pojemniku niebieskim na odpady segregowane (papier — makulatura) znajdowały się: plastik, opakowania po jogurtach, resztki żywności. Z kontroli sporządzono protokół podpisany przez wszystkich uczestników bez wnoszenia uwag. W kontroli nie uczestniczyli przedstawiciele Skarżącej pomimo prawidłowego doręczenia zawiadomienia o terminie kontroli. Skarżąca nie wypowiedziała się co do zebranego materiału dowodowego, nie zgłosiła żadnych uwag. Kolegium wskazało, że wyboru metody ustalenia opłaty, spośród metod określonych w art. 6 j ust. 1 i 2 ustawy, dokonuje rada gminy w drodze uchwały. Rada gminy określa też w drodze uchwały stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę kryteria określone w art. 6k ustawy. Rada, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określa w drodze uchwały wzór deklaracji o wysokości opłaty (art. 6n ust. 1 ustawy). W razie uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji organ określa w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty (art. 6o ust. 2 ustawy). Po doręczeniu decyzji, o której mowa w ust. 1, złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty, w tym stawki opłaty (art. 6o ust. 3 ustawy). Właściciel nieruchomości wobec którego została wydana decyzja, o której mowa w ust. 1, w przypadku zmiany danych jest obowiązany do złożenia deklaracji, dotyczy to również przypadku zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6o ust. 4 ustawy). W ocenie SKO zgodnie z cyt. Uchwałą Zgromadzenia Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" w G.nr [...] z [...] listopada 2018r. prawidłowo określono Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 3904 zł za czerwiec 2019r. i w kwocie 3968 zł począwszy od lipca 2019r. Uchwałą tą dokonano wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie działania Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" w granicach administracyjnych Gmin — Uczestników Związku w taki sposób, że w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2 lub 3 uchwały. W § 2 ustalono stawkę opłaty w wysokości 21 zł miesięcznie od osoby zamieszkującej daną nieruchomość, a w § 3 wyższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 32 zł miesięcznie od osoby zamieszkującej daną nieruchomość, jeżeli te odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. SKO podniosło, że decyzja, o której mowa w art. 6o ustawy stanowi decyzję określającą, o której mowa w art. 21§ 3 Op, zgodnie z którym, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji, albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazał w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Mając na uwadze powyższe organ podatkowy określił Skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako iloczyn liczby mieszkańców nieruchomości oraz stawki opłaty wynikającej z ww. § 3 uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego z [...] listopada 2018r. w kwocie 32 zł miesięcznie od osoby zamieszkującej daną nieruchomość. Opłata wyniosła zatem 3904 zł za czerwiec 2019r. (32 zł x 122 osoby) oraz 3968 zł począwszy od lipca 2019r. (32 zł x 124 osoby). Zatem, zdaniem Kolegium, wysokość opłaty ustalono prawidłowo. SKO podniosło, że właściciele nieruchomości są ustawowo obowiązani do ponoszenia na rzecz gminy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w związku z tym, że gminy organizują odbieranie odpadów komunalnych od tych właścicieli. Odnosząc się do odwołania, Kolegium wyjaśniło, że w bazie reklamacyjnej Biura Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" w G. brak jest jakichkolwiek zgłoszeń w sprawie nieprawidłowego odbioru odpadów z terenu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w G.. Ponadto, przedstawiciel (zarządzający) w/w Wspólnoty nie był obecny podczas wyznaczonej kontroli miejsca składowania odpadów komunalnych pomimo prawidłowego zawiadomienia i w zasadzie nie brał czynnego udziału w postępowaniu, bowiem w trakcie trwającego postepowania, jak i po jego zakończeniu nie zgłosił żadnych uwag ani nie wypowiedział się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, pomimo, iż był prawidłowo powiadamiany o takim uprawnieniu. SKO podniosło, że opłata za odbiór i gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest uzależniona od ilości wytworzonych odpadów. W skardze na w/w decyzję SKO z [...] października 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca postawiła zarzuty naruszenia: przepisów postępowania, tj.: a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 (w zw. z art. 140 i art. 144 KPA) — przez niewywiązanie się przez SKO z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez: nie zebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny; a także nie odniesienie się do dokumentów przedstawionych przez stronę, w tym niewyjaśnienie, dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z tych dokumentów, względnie odmówił tym dokumentom mocy dowodowej — co doprowadziło do błędnego uznania, iż Skarżący nie dysponują interesem prawnym w sprawie; b) art. 138 § 1 pkt 1 KPA przez jego niewłaściwe zastosowanie (w zw. z art. 127§ 3, art. 144 KPA) — wyrażające się w utrzymaniu w mocy postanowienia Związku Międzygminnego pod nazwą [...] w G. zaskarżonego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji gdy istniały przesłanki do jego uchylenia i wszczęcia postępowania nieważnościowego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z [...] października 2019 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Organu I instancji z [...] lipca 2019 r. — na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., oraz o zasądzenie od SKO zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (art. 200, art. 202 § 1, art. 205 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, wskazując na art. 119 pkt 1 i 3 p.p.s.a., wniosła o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazała m. in., że Skarżąca w swym odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzucała, że w terminie określonym w decyzji terminy odbioru odpadów z nieruchomości były niezgodne z harmonogramem odbioru odpadów co powodowało przepełnienie pojemników i zagrożenie sanitarne. Nie zostały dostarczone pojemniki w terminie do prawidłowego segregowania odpadów, co miało wpływ na segregowanie odpadów. Ponadto kieruje do Zarządu ww. Związku szereg pytań, w tym dotyczących m.in. podania terminów w których monitorowany był stopień napełnienia pojemników, sprawdzenia pojemników pod względem sanitarnym i technicznym, sprawdzenia jakości i sposobu wykonywanej usługi (odbioru odpadów), cyklu ich odbioru, ilości odebranych pojemników i ton odpadów zmieszanych i segregowanych. W piśmie z [...].08.2019 r. Skarżąca wskazuje, że nie wyjaśniono zarzutów Wspólnoty Mieszkaniowej, w jakich dniach zostały dostarczone pojemniki do prawidłowego segregowania odpadów, co miało wpływ na segregowanie odpadów oraz nie określono terminu odbioru odpadów z nieruchomości, które były niezgodne z harmonogramem odbioru odpadów. Podniosła, że Skarżąca wielokrotnie zgłaszała telefonicznie i osobiście do ZZM "[...]" odbiór odpadów niezgodny z harmonogramem odbioru, przepełnienie pojemników, niesprawność pojemników powodujących zacieki i zalania w wiacie śmietnikowej. Wskazała, że obowiązkiem w/w Związku Międzygminnego jest nadzór, kontrola i sprawdzanie prawidłowego odbioru odpadów z terenów budynków wielorodzinnych zgodnie z zawartą umową "na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych zebranych z terenu Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" z podmiotem odbierającym odpady wyłonionego w drodze przetargu. Zarzuciła, iż organy nie odniosły się do stawianych zarzutów, a brak odbiorów niezgodnie z zawartą umową "na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych zebranych z terenu Związku Międzygminnego pod nazwą [...] od właścicieli nieruchomości" z podmiotem odbierającym odpady, miał wpływ na przepełnienie pojemników, jak również na niewłaściwą kalkulację i nieprawidłowe ustalenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. SKO w R. nie przeprowadziło kontroli zarzutów postawionych przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w G.. Nie skontrolowało faktycznie zarejestrowanej ilości odebranych odpadów i czy był prowadzony spis z natury ilości wytworzonych odpadów na nieruchomości, czy była dokonywana kontrola podmiotu odbierającego w zakresie utrzymania odpowiedniego stanu sanitarnego w miejscu odbioru odpadów, w jakich terminach sprawdzane były pojemniki na odpady zmieszane i segregowane pod względem sanitarnym i technicznym, czy podmiot odbierający odpady zebrane z różnych frakcji łączył z odpadami niesegregowanymi lub innymi frakcjami zebranymi selektywnie, czy została potwierdzona dokumentacja odbioru odpadów segregowanych z miejsca składowania i utylizacji odpadów segregowanych. Organ Il instancji oparł się tylko na dokumentach przedstawionych przez ZZM pod nazwą "[...]", zatem nie wywiązał się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności przez nie zebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej, całościowej oceny. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podnosząc m.in., że w sprawie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego a przepisy Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w przedstawionym zakresie, a przy tym niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej w niej podstawy prawnej (art. 134 § 1 p.p.s.a.), stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia. Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność obciążenia Skarżącej opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości jak za odpady nie zbierane i odbierane w sposób selektywny za miesiąc czerwiec 2019 i od począwszy miesiąca lipca 2019 r. Zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku reguluje ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r. poz. 1298, ze zm.) zwanej dalej: "u.u.p.c.g." oraz wskazane niżej przepisy prawa miejscowego obowiązujące na terenie działania Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" – w granicach administracyjnych gmin – uczestników związku. Przechodząc do oceny legalności kontrolowanej decyzji należy przypomnieć, że zgodnie z art. 6h u.u.p.c.g., właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, (a więc nieruchomości, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy ustawy (art. 6c ust. 1 u.u.p.c.g.) i na podstawie uchwały (art. 6c ust. 2 u.u.p.c.g.), są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Zgodnie zaś z art. 6m u.u.p.c.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdeklarowana w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6I u.u.p.c.g. Tym samym, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6o ust. 1 u.u.p.c.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku – uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Wskazać również trzeba, iż opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze. Zgodnie z art. 6q u.u.p.c.g. w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Ponadto z treści przytoczonego powyżej treść art. 6o u.u.p.c.g., wynika, że decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratywny. Treść przepisu odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w związku z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, według którego w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Z art. 6m ust. 1 u.u.p.c.g. wynika, że deklarację o wysokości opłaty należy składać w odniesieniu do danej nieruchomości. Uchwałą Zgromadzenia Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" w G. nr [...] z [...] listopada 2018r. dokonano wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie działania Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" w granicach administracyjnych Gmin — Uczestników Związku w taki sposób, że w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2 lub 3 uchwały. W § 2 ustalono stawkę opłaty w wysokości 21 zł miesięcznie od osoby zamieszkującej daną nieruchomość, a w § 3 wyższą stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 32 zł miesięcznie od osoby zamieszkującej daną nieruchomość, jeżeli te odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Poza sporem pozostaje, że nieruchomość położona w G. przy ul. [...] na której znajduje się budynek wielolokalowy ma charakter mieszkalny. Skarżąca Wspólnota zadeklarowała opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi – nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy. W deklaracji DO-1 złożonej 30 kwietnia 2019 r. w organie podatkowym oświadczono, że na terenie przedmiotowej nieruchomości odpady będą gromadzone i zbierane w sposób selektywny, a liczba mieszkańców wynosi 122, przy zastosowaniu stawki podstawowej 21 zł, natomiast 8 lipca 2019 r. złożono korektę deklaracji dotyczącą zmiany ilości osób tj. wskazano, ze liczba mieszkańców wynosi 124, przy zastosowaniu stawki podstawowej 21 zł. Nie ulega także wątpliwości, że skarżąca jest podmiotem zobowiązanym samodzielnie do deklarowania i wpłacania należnych opłat i wykonując nałożone na nią obowiązki złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości. Poza sporem pozostaje także, że w deklaracjach Skarżąca wykazywała selektywny sposób gromadzenia odpadów przywołując stawkę podstawową (21 zł). W sprawie niniejszej nie jest też kwestionowany fakt, że w dniu 4 czerwca 2019 r. do organu I instancji wpłynęło zawiadomienie wykonawcy odbierającego odpady na terenie gminy G., że w czasie czynności służbowych wynikających z umowy nr [...] z [...] grudnia 2018 r. na nieruchomości należącej do Skarżącej Wspólnoty 29 maja 2019 r. stwierdzono, że pojemnikach żółtych przeznaczonych na gromadzenie odpadów w sposób selektywny znajdują się worki z odpadami zmieszanymi, natomiast w pojemnikach czarnych przeznaczonych na odpady komunalne zmieszane tzw. resztkowe znajdują się duże ilości odpadów podlegających segregacji tj. folia, puszki aluminiowe po napojach, plastikowe butelki typu PET, puszki metalowe po owocach, papier. Powyższe wynika z zapisu w karcie kierowcy oznaczenia czerwonym trójkątem oraz rejestracji na nośniku elektronicznym w formie zdjęć. Przeprowadzona w dniu 26 czerwca 2019 r. kontrola miejsca składowania odpadów potwierdziła powyższe bowiem wykazała, że w pojemnikach żółtych przeznaczonych na gromadzenie odpadów w sposób selektywny (plastik i metal) znajdują się: szklane butelki, karton, brudna folia, resztki żywności. W pojemnikach niebieskich przeznaczonych do gromadzenia makulatury znajdowały się plastik, resztki żywności. Natomiast w pojemnikach czarnych przeznaczonych na odpady komunalne zmieszane znajdowała się duża ilość odpadów podlegających segregacji tj. szkło, czysty karton, czysta folia – vide protokół kontroli z 19 czerwca 2019 r. Złożona przez Skarżącą deklaracja wskazująca na stawkę podstawową obowiązującą przy selektywnym gromadzeniu odpadów nie znalazła odzwierciedlenia w rzeczywistości, bowiem jak zasadnie ustaliły organy zebrany materiał dowodowy wskazuje na brak prawidłowej segregacji odpadów komunalnych. W sprawie brak jest dowodów przeciwnych. Zasadnym zatem było ustalenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc czerwiec 2019 r. zgodnie z deklaracją z 30 kwietnia 2019 r. – 122 osoby zamieszkałe oraz stawkę opłaty podwyższonej wynoszącą 32 zł od osoby w przypadku gromadzenia odpadów w sposób nieselektywny (122 x 32 zł = 3904 zł), a od lipca 2019 r. zgodnie z deklaracja z 8 lipca 2019 r. 124 osoby zamieszkałe oraz stawkę opłaty podwyższonej wynoszącą 32 zł od osoby w przypadku gromadzenia odpadów w sposób nieselektywny (124 x 32 zł = 3968 zł). Oceny tej nie zmieniają zarzuty Skarżącej, które de facto nie podważają ustaleń organów odnośnie nieselektywnego gromadzenie odpadów, wykazanych w/w dokumentami. Podkreślić należy, że skoro Uchwałą Zgromadzenia Związku Międzygminnego pod nazwą "[...]" w G. z [...] listopada 2018r. dokonano wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w taki sposób, że opłata za stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2 lub 3 uchwały, a w § 2 ustalono stawkę opłaty w wysokości 21 zł miesięcznie od osoby zamieszkującej daną nieruchomość, zaś w § 3 wyższą stawkę opłaty w wysokości 32 zł miesięcznie od osoby zamieszkującej daną nieruchomość, jeżeli te odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny, to irrelewantnym dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej jest ile ton odpadów odebrano z nieruchomości Skarżącej, czy był przeprowadzony spis z natury o ilości wytworzonych odpadów na nieruchomości, jaki był koszt wywozu i utylizacji odpadów segregowanych, jaki był koszt opłaty środowiskowej i dodatkowych selekcji odpadów, jaki był koszt odbioru gabarytów. Bez znaczenia dla wydanej decyzji pozostaje też kolejna kwestia objęta pytaniami Skarżącej tj. ile pojemników odpadów zmieszanych zostało odebranych z przedmiotowej nieruchomości bowiem wysokość opłaty zależy od sposobu gromadzenia odpadów (selektywny czy nie) i liczby mieszkańców, a nie liczby pojemników. Nie mogą też odnieść zamierzonego skutku zarzuty związane z ewentualnymi nieprawidławościami dotyczącymi realizacji harmonogramów odbioru odpadów skoro w bazie reklamacyjnej Biura Związku brak zgłoszeń dotyczących nieprawidłowego odbioru z terenu Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Zarzut dotyczący nie dostarczenia pojemników celem prawidłowego gromadzenia odpadów nie znajduje potwierdzenia w realiach przedmiotowej sprawy. Na zdjęciach widoczne są pojemniki na odpady tyle tylko, że ich zawartość nie zawsze pokrywa się z ich przeznaczeniem, co wykazano wyżej, zatem to nie brak pojemników był powodem nieselektywnej zbiórki odpadów. W ocenie sądu zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego wyliczenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla wskazanej w decyzji nieruchomości, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, a co zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, jak już podniesiono powyżej, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie opłatami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, co przewiduje art. 6q u.u.p.c.g. W związku z tym Skarżąca formułując zarzuty naruszenia przepisów postępowania błędnie powołała się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Niemniej, jednak sąd przeanalizował przeprowadzone przez organy postępowanie w zakresie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i nie dostrzegł naruszeń przepisów prawa procesowego, dotyczących niewłaściwego prowadzenia postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wskazane przez organy nieprawidłowości w zakresie zbierania odpadów rzeczywiście zaistniały i skutkują zgodnie z w art. 6o u.u.p.c.g. wydaniem decyzji określającej wysokość przedmiotowej opłaty. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania bez uwzględnienia obowiązku zgromadzenia i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego bowiem, w ocenie sądu, ustalenia poczynione w toku postępowania nie naruszają przepisów art. 120, 122, 187 i 191 O.p. W toku postępowania organy działały zgodnie z przepisami prawa, podejmowały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy rozpatrzył w sposób wyczerpujący. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się też innych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, uznając skargę za nieuzasadnioną, sąd oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 20 grudnia 2019
- Symbol z opisem
- 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
- Hasła tematyczne
- Czystość i porządek
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Artur Kot Iwona Owsińska-Gwiazda /przewodniczący sprawozdawca/ Marek Wroczyński
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
art. 60 ust. 1 oraz 6g ust. 1 · Dz.U. 2018 poz. 1454
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VIII SA/Wa 870/19 · 16 lipca 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 16 lipca 2020 r., VIII SA/Wa 870/19 – utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Sygnatura: II OSK 782/20 · 16 lipca 2020
Wyrok NSA z 16 lipca 2020 r., II OSK 782/20 – utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Sygnatura: II OSK 942/20 · 14 lipca 2020
Wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., II OSK 942/20 – utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny