Sygnatura
VIII SA/Wa 910/25
Wyrok WSA w Warszawie z 30 kwietnia 2026 r., VIII SA/Wa 910/25
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 30 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2026 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w [...] z dnia 16 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w [...]na rzecz skarżącego A. F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga A.F. (dalej: skarżący, strona, beneficjent) na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z 16 października 2025 r. Nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z 14 marca 2025 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2024. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktyczno-prawnym: W dniu 28 czerwca 2024 r. beneficjent złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2024 na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2024 poz. 1741 t.j., dalej: ustawa o Planie Strategicznym) wraz z wymaganymi załącznikami. Następnie w dniach: 8 lipca i 12 lipca 2024 r. strona złożyła zmiany do ww. wniosku. Decyzją z 14 marca 2025 r. Nr [...] Kierownik ARiMR, działając na podstawie art. 20 i art. 65 ustawy o Planie Strategicznym oraz art. 104 i art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 t.j., dalej: k.p.a.), I. umorzył postępowanie w części dotyczącej powierzchni wycofanej 8 lipca 2024 r. w zakresie: przyznania podstawowego wsparcia, płatności w ramach Schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt – ekoschemat Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi w zakresie praktyki (opracowanie planu nawożenia – wariant podstawowy, wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji, stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo) oraz przyznania uzupełniającej płatności podstawowej; II. odmówił przyznania płatności – retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych – 2024; III. przyznał na rzecz beneficjenta następujące płatności: 1. podstawowe wsparcie dochodów - 2024 w wysokości 11.282,72 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 976,06 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 2. płatność redystrybucyjna - 2024 w wysokości 3.941,25 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 340,96 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 3. płatność do bydła – 2024 w wysokości 6.407 zł, 4. płatność do krów – 2024 w wysokości 7.377,48 zł, 5. międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe - 2024 w wysokości 265,41 zł, 6. opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia wariant podstawowy - 2024 w wysokości 1.965,78 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 7. zróżnicowana struktura upraw - 2024 w wysokości 2.878,30 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1.088,59 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 8. wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin – 2024 w wysokości 2.906,47 zł, 9. stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo – 2024 w wysokości 1.793,48 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 370,71 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, 10. grunty wyłączone z produkcji – 2024 w wysokości 76,02 zł; IV. przyznał na rzecz beneficjenta uzupełniającą płatność podstawową w wysokości 919,22 zł. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że rozstrzygniecie z wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej na rok 2024 nastąpi w odrębnej decyzji. Powierzchnię stwierdzoną organ I instancji ustalił w oparciu o dane zawarte w systemie informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 435, str. 187 z późn. zm., dalej: rozporządzenie 2021/2116). Na tej podstawie organ I instancji stwierdził, że zgłoszone przez beneficjenta do płatności przez eWniosekPlus działki rolne przekraczają granice obszaru kwalifikowanego do płatności. Zawyżenie powierzchni obejmuje następujące działki: - AI (nr [...]) o 0,05 ha (zadeklarowano powierzchnię 0,47 ha, stwierdzono 0,42 ha - wykluczony obszar obejmuje zadrzewienia widoczne w zachodniej i północnej części tej działki), - AL (nr: [...], [...], [...], [...]) o 0,08 ha (zadeklarowano powierzchnię 0,22 ha, stwierdzono 0,14 ha - beneficjent wyrysował część działki AL na działce nr [...], która nie została zakwalifikowana do płatności, a ponadto droga widoczna na działce przekracza szerokość 2 m, co powoduje wykluczenie tej powierzchni z płatności), - AX (nr [...]) o 0,01 ha (zadeklarowano powierzchnię 0,23 ha, stwierdzono 0,22 ha z uwagi na zadrzewienia w zachodniej części działki), - X (nr [...]) o 0,52 ha (zadeklarowano powierzchnię 1,27 ha, stwierdzono 0,75 ha ze względu na zadrzewienia w północnej części działki oraz zakrzaczenia w jej południowej części), - Y (nr: [...], [...]) o 0,03 ha (zadeklarowano powierzchnię 0, 94 ha, stwierdzono 0,90 ha - zachodnia część działki wchodzi w skład powierzchni zajmowanej przez drogę o szerokości powyżej 2 m, a część północna działki jest poboczem drogi asfaltowej), - N (nr [...]) o 0,02 ha (zadeklarowano powierzchnię 0,63 ha, stwierdzono 0,61 ha – część wschodnia działki wchodzi w skład powierzchni zajmowanej przez drogę o szerokości powyżej 2 m), - J (nr [...]) o 0,13 (zadeklarowano powierzchnię 0,93 ha, stwierdzono 0,80 ha – południowa część działki stanowi obszar zadrzewiony/zakrzaczony), - E (nr [...]) o 0,05 ha (zadeklarowano powierzchnię 0,68 ha, stwierdzono 0,63 ha - beneficjent wyrysował działkę rolną E na działkach: nr [...], nr [...] i nr [...], a we wniosku zadeklarowano jedynie działki nr [...] i nr [...]), - AB (nr [...]) o 0,05 ha (zadeklarowano powierzchnię 0,73 ha, stwierdzono 0,68 ha - beneficjent wyrysował działkę rolną AB na działkach: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], a we wniosku zadeklarowano jedynie działki nr [...] i nr [...], które nie są spójną powierzchnią), - AV (nr [...]) o 0,06 ha (zadeklarowano powierzchnię 0,36 ha, stwierdzono 0,30 ha - beneficjent wyrysował działkę rolną AV na działkach: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], a we wniosku zadeklarowano jedynie działkę nr [...]), - AH (nr [...]) o 0,01 ha (zadeklarowano powierzchnię 0,16 ha, stwierdzono 0,15 ha - beneficjent wyrysował działkę rolną AH na działkach: nr [...] i nr [...], a we wniosku zadeklarowano jedynie działkę nr [...]). Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła 1,01 ha, co przełożyło się na pomniejszenie przyznanych poszczególnych płatności. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie w zakresie płatności: podstawowe wsparcie dochodów - 2024, płatność redystrybucyjna - 2024, międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe - 2024, opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia wariant podstawowy - 2024, zróżnicowana struktura upraw - 2024, wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 h - 2024, stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowe - 2024, uzupełniająca płatność podstawowa. Skarżący nie zgodził się z pomniejszeniem płatności do stwierdzonej powierzchni w ramach ww. płatności do działek rolnych o numerach: AI, AL, AX, X, Y, N, E, AB, AV. W odniesieniu do działki rolnej AI beneficjent wskazał, że w zachodniej jej części nie występuje żadne zadrzewienie, a działka jest ogrodzona na pastwisko. Natomiast w części północnej działki znajdują się 3 pojedyncze drzewa, co jest zgodne w kontekście rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., gdzie określono maksymalną liczbę pojedynczych drzew na 1 ha działki jako 100 sztuk. Na pojedyncze zadrzewienia skarżący powołuje się również przy weryfikacji zadeklarowanej powierzchni działki rolnej X, wnosząc o ponowną analizę części południowej tej działki. Skarżący nie zgodził się z ustaleniem zakresu MKO (maksymalnego kwalifikowanego obszaru) od północnej strony działki rolnej AL w odniesieniu do wyjeżdżonej drogi. Zdaniem strony niezasadnie ARiMR pomniejszył zakres użytkowania przez niego działki o ponad 1,5 m wzdłuż granicy. Ponadto w części wschodniej wyłączono obszar użytkowania tej działki, gdzie w trakcie zbiorów chwilowo (na okres około 1 tygodnia) została zeskładowana pasza do momentu uporządkowania. Wskazując na prawidłowość zadeklarowania powierzchni działki rolnej AX, skarżący powołał się na raport z kontroli nr [...]. Natomiast w odniesieniu do działki rolnej Y podniósł, że w rzeczywistości szerokość drogi wynosi 230 cm, a nie 357 cm, jak twierdzi ARiMR. Nie ma możliwości, aby osoby postronne korzystały z tej działki jako pobocze drogi asfaltowej, ponieważ działka ta jest ogrodzona od co najmniej 20 lat. Według ARiMR pobocze drogi asfaltowej wynosi kilka metrów, podczas gdy w rzeczywistości wynosi ono 105 cm. Zakwestionowanie przez stronę przyjętej przez organ I instancji szerokości drogi ma również wpływ na nieprawidłowe pomniejszenie powierzchni użytkowej działki rolnej N. Odnosząc się do zarzutów Kierownika ARiMR co do nieprawidłowo zadeklarowanych powierzchni na działkach: E, AB i AV, skarżący wskazał, że składając w 2024 r. wniosek o dopłaty bezpośrednie zaznaczył obszar użytkowania działek na udostępnionym podkładzie zdygitalizowanych map w portalu eWniosek w obszarze granic, będących w posiadaniu rolnika. W międzyczasie ARiMR zmieniła zdygitalizowane mapy ewidencyjne, przesuwając granice działek, wskazując jednocześnie, że to rolnik błędnie zadeklarował powierzchnię użytkowanych gruntów. Natomiast skarżący zadeklarował powierzchnię ww. działek zgodnie z raportem kontroli nr [...]. Końcowo skarżący wniósł o przeprowadzenie kontroli terenowej celem rozwiania wszelkich wątpliwości. Dokumentacja w postaci ortofotomap ze zdjęciami lotniczymi z poprzesuwanymi granicami w sensie merytorycznym nie stanowi bowiem żadnego dowodu, który można uznać za wiarygodny. Decyzją z 16 października 2025 r. Nr [...]Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu skargi organ odwoławczy przedstawił podstawy prawne przyznawania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego zawarte: w ustawie o Planie Strategicznym, rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1186, dalej: rozporządzenie MRiRW), rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. poz. 493, dalej: rozporządzenie o ekoschematach), jak również innych rozporządzeniach krajowych i rozporządzeniach unijnych. I tak: zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach płatności bezpośrednich: podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1 z późn. zm., dalej: rozporządzeniem 2021/2115), zwanego dalej "podstawowym wsparciem dochodów", uzupełniającego redystrybucyjnego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. b rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "płatnością redystrybucyjną", uzupełniającego wsparcia dochodów dla młodych rolników, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. c rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "płatnością dla młodych rolników", płatności w ramach wsparcia dochodów związanego z produkcją, o którym mowa w art. 16 ust. 3 lit. a rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "płatnościami związanymi z produkcją", płatności w ramach schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt, o których mowa w art. 16 ust. 2 lit. d rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "płatnościami w ramach ekoschematów". Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Zgodnie natomiast z art. 26 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego: 1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar, 2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, 3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 2 ust. 7 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz.U.UE.L.2022.183.12 z dnia 2022.07.08, dalej: rozporządzenie 2022/1172), w systemie identyfikacji, w odniesieniu do każdej działki referencyjnej, państwa członkowskie co najmniej określają maksymalny kwalifikujący się obszar do celów interwencji obszarowych w ramach systemu zintegrowanego. W celu określenia maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie odliczają, w miarę możliwości, niekwalifikujące się elementy z działki poprzez ich wyodrębnienie. Państwa członkowskie określają z wyprzedzeniem kryteria i procedury stosowane do oceny, kwantyfikacji i, w stosownych przypadkach, wyodrębnienia kwalifikujących się i niekwalifikowalnych części działki. Przy określaniu maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie mogą ustalić rozsądny margines dla prawidłowej kwantyfikacji w celu uwzględnienia obwodu i stanu działki. Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia o ekoschematach przewiduje z kolei, że płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi są przyznawane za realizację co najmniej jednej z następujących praktyk służących zwiększeniu sekwestracji węgla w glebie i poprawie zarządzania składnikami odżywczymi: 1) ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych z obsadą zwierząt; 2) międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe; 3) opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia: a) w wariancie podstawowym lub b) w wariancie z wapnowaniem; 4) zróżnicowana struktura upraw; 5) wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji; 6) stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowe; 7) uproszczone systemy uprawy; 8) wymieszanie słomy z glebą. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia o ekoschematach, za realizację praktyk, o których mowa w ust. 1, przyznaje się następującą liczbę punktów: 1) 5 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 1; 2) 5 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 2; 3) 1 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 3, w wariancie podstawowym; 4) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 3, w wariancie z wapnowaniem; 5) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 4; 6) 2 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 5; 7) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 6; 8) 3 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 7; 9) 1 pkt za hektar - w przypadku praktyki, o której mowa w ust. 1 pkt 8. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 3 rozporządzenia o ekoschematach minimalna liczba punktów uprawniająca do przyznania płatności do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi stanowi iloczyn 25% powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie nie większej niż 300 ha oraz 5 pkt przyznawanych za hektar. Organ odwoławczy wskazał, że do przeprowadzenia kontroli w niniejszej sprawie wykorzystano ortofotomapę datowaną na 19 czerwca 2024 r. Na podstawie ortofotomapy wyznaczone zostały maksymalne kwalifikowane obszary (MKO), czyli obszary użytkowane rolniczo, dla których mogą być przyznawane płatności obszarowe. W ocenie Dyrektora ARiMR ortofotomapa jest wystarczającym, aktualnym i precyzyjnym dowodem do ustalenia sposobu zagospodarowania działek skarżącego, więc nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Po przeprowadzonej analizie materiału dowodowego organ II instancji stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności w przedmiotowej sprawie jest tożsama z tą ustaloną przez Kierownika ARiMR. Beneficjent zadeklarował 11 działek rolnych o łącznej powierzchni 26,38 ha, z czego wykluczono 1,01 ha (nieprawidłowości dotyczą działek rolnych o numerach: Al, AL, AX, X, Y, N, E, J, AB, AV, AH). Zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności i jest większa niż 0,1 ha, za powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności służącą do ustalenia wysokości tej płatności uznaje się powierzchnię obszaru zatwierdzonego do tej płatności pomniejszoną o dwukrotność tej różnicy. Do ustalenia płatności do podstawowego wsparcia dochodów oraz płatności redystrybucyjnej organ odwoławczy przyjął powierzchnię stwierdzoną 25,37 ha (26,38 ha – 1,01 ha), z uwzględnieniem 2-krotnego zmniejszenia, tj. 23,35 ha (25,37 ha – 2x1,01 ha), która jest powierzchnią zatwierdzoną do ww. płatności. Stawka dla podstawowego wsparcia dochodów do 1 ha w 2024 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2024 r. w sprawie stawki podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności za 2024 r. (Dz. U. poz. 1519) i wynosi 483,20 zł. Należna kwota płatności w ramach podstawowego wsparcia dochodów wynosi więc 11.282,72 zł (23,35 ha x 483,20 zł/ha). Z kolei stawka płatności redystrybucyjnej do 1 ha uprawy w 2024 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2024 r. w sprawie stawki uzupełniającego redystrybucyjnego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności za 2024 r. (Dz. U. poz. 1524) i wynosi 168,79 zł. Należna kwota płatności w ramach płatności redystrybucyjnej wynosi zatem 3.941,25 zł (23,35 ha x 168,79 zł/h). W przypadku płatności do uzupełniającej płatności podstawowej zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni 14,79 ha (nieprawidłowości dotyczą działek rolnych o numerach: AX, J, AB, AV, a powierzchnia wykluczona wynosi 0,25 ha). Zgodnie z § 45 ust. 4 rozporządzenia MRiRW w przypadku gdy różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi nie więcej niż 3% powierzchni zatwierdzonej do tej płatności, ale nie więcej niż 2 ha, przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje, a tę płatność przyznaje się do powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności. Stawka płatności do powierzchni uprawy kwalifikującej się do uzupełniającej płatności podstawowej do 1 ha w 2024 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2024 r. w sprawie stawek przejściowego wparcia krajowego za 2024 r. (Dz. U. poz. 1521) i wynosi 63,22 zł. Należna kwota płatności w ramach uzupełniającej płatności podstawowej wynosi więc 919,22 zł (powierzchnia stwierdzona 14,54 ha x 63,22 zł/ha). W ramach praktyki - międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni 0,62 ha (nieprawidłowości stwierdzono wobec działki rolnej AX, a powierzchnia wykluczona wynosi 0,01 ha). Stawka płatności dla praktyki - międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe na rok 2024 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2024 r. w sprawie stawek płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska za 2024 r. (Dz. U. poz. 1517, dalej: rozporządzenie MRiRW z dnia 14 października 2024 r.) i wynosi 87,02 zł. Należna kwota płatności dla ww. praktyki wynosi więc 265,41 zł (powierzchnia stwierdzona 0,61 ha x 5 pkt x 87,02 zł). W ramach praktyki – opracowanie planu nawożenia – wariant podstawowy zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni 25,62 ha (nieprawidłowości stwierdzono na działkach rolnych o numerach: AI, AL, AX, X, Y, N, J, E, AB, AV, AH, które wyniosły 1,01 ha). Stawka płatności dla praktyki - opracowanie planu nawożenia - wariant podstawowy na rok 2024 r. została określona w rozporządzeniu MRiRW z dnia 14 października 2024 r. i wynosi 87,02 zł. Należna kwota płatności dla tej praktyki wynosi więc 1.965,78 zł (powierzchnia stwierdzona z uwzględnieniem 2-krotnego zmniejszenia na podstawie § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW, tj. 22,59 ha x 1 pkt x 87,02 zł). W ramach praktyki – zróżnicowana struktura upraw zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni 18,45 ha (nieprawidłowości dotyczyły działek rolnych: AX, X, J, E, AB, AV i wyniosły 0,82 ha), Stawka płatności dla ww. praktyki została określona w rozporządzeniu MRiRW z dnia 14 października 2024 r. i wynosi 87,02 zł, ale uwzględniając współczynnik zmiany liczby punktów, określony w § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj. 0,861903, wynosi 75,002799 za jeden punkt przyznany za realizację danej praktyki. Należna kwota płatności dla tej praktyki wynosi więc 2.878,30 zł (powierzchnia stwierdzona z uwzględnieniem 2-krotnego zmniejszenia na podstawie § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW, tj. 15,99 ha x 3 pkt x 75,002799 zł = 3.597,88 zł – 719,58 zł z uwagi na stwierdzone uchybienia w przestrzeganiu wymogów dla ekoschematów). W ramach praktyki – wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni 17 ha (nieprawidłowości dotyczące działek rolnych: AK, J, E, AB, AV skutkujące wykluczeniem powierzchni 0,30 ha). Stawka płatności dla powyższej praktyki została określona w rozporządzeniu MRiRW z dnia 14 października 2024 r. i wynosi 87,02 zł. Zatem należna kwota płatności w tym zakresie wynosi 2.906,47 zł (powierzchnia stwierdzona 16,70 ha x 2 pkt x 87,02 zł). W ramach praktyki - stosowanie nawozów naturalnych płynnych innymi metodami niż rozbryzgowo zadeklarowano działki rolne o łącznej powierzchni 9 ha (nieprawidłowości dotyczące działek rolnych AI, AL, X, Y, N, AH, skutkujące wykluczeniem powierzchni 0,71 ha). Stawka płatności dla ww. praktyki została określona w rozporządzeniu MRiRW z dnia 14 października 2024 r. i wynosi 87,02 zł. Należna kwota płatności dla tej praktyki wynosi 1.793,48 zł (powierzchnia stwierdzona z uwzględnieniem 2-krotnego zmniejszenia wynikającego z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW, tj. 6,87 ha x 3 pkt x 87,02 zł). W zakresie praktyki – retencjonowanie wody na trwałych użytkach rolnych powierzchnia działek rolnych objęta wnioskiem o tę płatność wyniosła 0,81 ha. Wielkość tej powierzchni została ustalona na podstawie wykazu obszarów zalanych lub podtopionych przekazanych przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy (dalej: IUNiG). Ustalono, że z żadna z działek, na których IUNiG przekazał na wykazie powierzchnię zalania działki rolnej, nie została dodatkowo zadeklarowana do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020, WPR 2023-2027 lub ekoschematu EKSTUZ, co jest warunkiem do otrzymania ww. płatności. Zatem słusznie odmówiono przyznania stronie płatności do ww. praktyki. Organ odwoławczy nie stwierdził nieprawidłowości w zakresie przyznania płatności do praktyki – grunty wyłączone z produkcji oraz płatności do krów i bydła, a skarżący nie kwestionował ustalonego stanu faktycznego i rozstrzygnięcia przez organ I instancji w tej części. Odnosząc się do zarzutu odwołania nieuwzględnienia raportu z kontroli na miejscu o nr [...], organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnie kwalifikowane są każdorazowo ustalane w ramach postępowań wszczętych wnioskiem strony o przyznanie płatności na dany rok, tym samym raport ten nie stanowi dowodu w przedmiotowej sprawie, gdyż został sporządzony w ramach postępowania za rok 2022. Dyrektor ARiMR nie uznał argumentacji beneficjenta przedstawionej w odwołaniu, uznając że stan faktyczny w sprawie został wyjaśniony prawidłowo przy użyciu aktualnej ortofotomapy. Zweryfikowano także rozbieżności złożone przez stronę we wniosku o przyznanie płatności i stwierdzono, że fotografie dołączone do odwołania nie stanowią rzetelnego dowodu, ponieważ nie posiadają danych geolokalizacyjnych, na podstawie których organ mógłby zidentyfikować daną działkę ewidencyjną. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że to do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów ani innych rejestrów. To producent rolny musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie zgłaszane działki będą przez niego uprawiane, czy ich stan się nie zmienił, np. w wyniku rozrośnięcia się terenów zadrzewionych, zakrzaczonych, zalanych. To wnioskodawca winien być najlepiej zorientowany w stanie uprawianych przez siebie działek rolnych i ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając niezasadne pomniejszenie powierzchni zadeklarowanych działek rolnych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutów związanych ze zmianą lokalizacji granic działek oraz lokalizacji MKO na ortofotomapach po złożeniu przez stronę przedmiotowego wniosku. Natomiast skupił się na wskazaniu orzecznictwa sądowego w celu wykazania, że ortofotomapy są jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych. W tym zakresie skarżący wskazał, że nie kwestionuje zasadności i poprawności stosowania samych ortofotomap, tylko sposób ich wykorzystania poprzez zmianę lokalizacji granic ewidencyjnych na ortofotomapach oraz lokalizacji MKO, co jest widoczne na załączonej dokumentacji pozyskanej z portalu eWniosekPlus udostępnionego przez ARiMR. Skarżący w skardze zamieścił kolorowe fotografie z ortofotomapy pozyskane z portalu eWniosekPlus z roku 2025 oraz z roku 2024 z lokalizacją jego działek. Skarżący twierdzi, że zakres użytkowania zadeklarowanych działek we wniosku na 2024 r. został oznaczony przez niego według ortofotomapy z 2024 r., natomiast organy w dacie orzekania dokonały porównań z granicami działek oznaczonymi na ortofotomapie z roku 2025. Skarżący wskazał również, że w 2024 r. ARiMR prowadziła analogiczne postępowanie z wniosku jego brata M. F., który prowadzi gospodarstwo rolne w sąsiedztwie, tj. użytkuje działkę nr [...], natomiast skarżący działkę nr [...] (we wniosku oznaczona symbolem X). W przypadku obu rolników ARiMR stwierdziła pomniejszenie użytkowania przez rolników. Obaj rolnicy złożyli odwołania od decyzji organu I instancji, wnioskując o przeprowadzenie kontroli. W przypadku M.F. kontrola taka została przeprowadzona 24 października 2025 r., w przeciwieństwie do postępowania z wniosku skarżącego. W piśmie z 5 grudnia 2025 r. skarżący uzupełnił skargę o dokument w postaci decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z 24 listopada 2025 r. dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji z wniosku brata skarżącego, z uwagi na wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej 24 października 2025 r. w gospodarstwie M. F.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) wynika, że w wypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli legalności, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ II instancji naruszył prawo w stopniu pozwalającym na uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu wnioskowanych płatności, ale z pomniejszeniem ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności na zadeklarowanych przez skarżącego działkach. Skarżący we wniosku zadeklarował łączną powierzchnię 26,38 ha, natomiast organy ARiMR przyjęły powierzchnię 25,37 ha stwierdzoną za pomocą ortofotomapy datowanej na 19 czerwca 2024 r. Zatem łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wyniosła 1,01 ha. W odwołaniu od decyzji Kierownika ARiMR beneficjent podniósł brak podstaw do zmniejszenia powierzchni zadeklarowanej w związku ze stwierdzeniem zadrzewień i zakrzaczeń na niektórych działkach, odjęciem obszaru przeznaczonego pod wyjeżdżoną drogę, pod pobocze drogi asfaltowej. Zarzucił również ARiMR zmianę map ewidencyjnych stanowiących podkład zdygitalizowanych map w portalu eWniosek w czasie między złożeniem wniosku a jego rozpatrzeniem, co wpłynęło na uznanie organów, że skarżący błędnie zadeklarował powierzchnię użytkowanych gruntów. Skarżący wnosił o ponowną weryfikację powierzchni zadeklarowanych działek poprzez przeprowadzenie kontroli na miejscu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika jednak, aby organ odwoławczy rozwiał wątpliwości skarżącego. Zarzuty skargi w dalszym ciągu oscylują wokół pierwotnego problemu wykluczenia z płatności obszaru o powierzchni 1,01 ha. Dyrektor ARiMR argumentował swoje stanowisko wagą ortofotomapy, cytował orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że jest ona jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności, wystarczającym dowodem do ustalenia sposobu zagospodarowania działek skarżącego, wskazywał, że ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, na jej podstawie wyznacza się maksymalne kwalifikowane obszary (MKO), dla których mogą być przyznane płatności obszarowe. Nie uznał fotografii dołączonych do odwołania jako rzetelnego dowodu w niniejszej sprawie z powodu braku danych geolokalizacyjnych, na podstawie których organ mógłby zidentyfikować daną działkę ewidencyjną. Sąd nie podważa okoliczności, że narzędziem do weryfikacji wniosku o przyznanie przedmiotowej płatności na 2024 rok jest kontrola administracyjna przeprowadzana w głównej mierze przy wykorzystaniu dostępnych organom ARiMR narzędzi informatycznych (ortofotomapa, zdjęcia satelitarne). Jednak istotna jest również kontrola na miejscu, deklaracje i wyjaśnienia rolników, stawiane przez nich konkretne zarzuty, racjonalne zastrzeżenia, składane dowody (np. w postaci fotografii) oraz wnikliwe, dokładne i przekonujące wyjaśnienie organu, dlaczego obszar wnioskowany przez beneficjenta nie został w całości uznany za spełniający warunki do przyznania przedmiotowych płatności. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powielił ustalenia faktyczne organu I instancji, wskazał sposób wyliczenia poszczególnych płatności, podając odpowiednie podstawy prawne, jednak nie rozstrzygnął w sposób jednoznaczny zarzutów wskazanych w odwołaniu. Skarżący podnosił nieskuteczność ortofotomapy w odniesieniu do zmniejszenia powierzchni na działkach rolnych z powodu zadrzewień i zakrzaczeń (AI, X), zwrócił uwagę, że zakres użytkowania działek jest inny, aniżeli zakres zacienienia widoczny na zdjęciach lotniczych, podnosił fakt ogrodzenia działek rolnych AI i Y, inny obszar przeznaczony na drogę na działce rolnej AL, zakres pobocza drogi asfaltowej na działce rolnej Y. W tym zakresie organ odwoławczy nie rozważył podnoszonych zarzutów i wątpliwości, jednocześnie negując załączony przez stronę materiał zdjęciowy. Poza tym w żaden sposób organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutu odwołania dotyczącego zmiany map stanowiących podkład zdygitalizowanych map w portalu eWniosek między złożeniem wniosku przez stronę a jego rozpoznaniem, jak również występowania pojedynczego zadrzewienia na działkach AI i X. Stwierdzenie nieprawidłowości przez organ nie może ograniczać się do podania pewnych ustaleń, których ani skarżący, ani Sąd w żaden sposób nie mogą obiektywnie zweryfikować. W ocenie Sądu w sytuacji sporu należy skorzystać z połączenia źródeł weryfikacji: ortofotomapy oraz kontroli na miejscu. W takiej sytuacji wizja terenowa to najbardziej rozstrzygające źródło, które pozwala potwierdzić rzeczywiste użytkowanie, ujawnia istotne elementy użytkowania działki niewidoczne na zdjęciach. Niewątpliwie każda sprawa jest indywidualna i każdy wniosek poddawany jest analizie w konkretnych okolicznościach stanu faktycznego. W tym miejscu należy wskazać, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich organ administracji publicznej powinien stać na straży praworządności oraz jest zobowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast strony są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne art. Jednocześnie należy wskazać, że organy powinny uwzględniać wnioskowane przez stronę dowody zmierzające do ustalenia rzeczywistej powierzchni użytkowanych działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego wszechstronnie ocenić, czy dana okoliczność jest udowodniona (art. 80 k.p.a.). Ocena mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności. W ocenie Sądu, jeśli organ odwoławczy nie uwzględnił dowodu w postaci zdjęć, załączonych do odwołania, to tym bardziej celowe było zarządzenie kontroli na miejscu celem wyjaśnienia wskazywanych przez stronę rozbieżności. Dopiero prawidłowo przeprowadzone przez organ administracji publicznej postępowanie dowodowe i ustalenia dokonane na jego podstawie mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast wyniki oceny materiału dowodowego powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ II instancji naruszył przepisy prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.). Dlatego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji wyroku). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien ponownie sprawdzić obszar użytkowanych przez rolnika zakwestionowanych w odwołaniu działek, zarządzając kontrolę na miejscu, oraz dokonać weryfikacji dowodów zebranych w sprawie, w tym tych przedstawionych przez skarżącego. Powierzchnia zakwalifikowana do podstawowego wsparcia dochodów stanowić będzie podstawę do przyznania pozostałych zakwestionowanych płatności. Dopóki bowiem nie zostanie wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy, jak również rozważone wnioski i zarzuty strony, nie można przesądzić o wyniku sprawy. Przede wszystkim należy podkreślić, że wynik sprawy odnosi się do praw lub obowiązków strony, zatem musi być rezultatem rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy oraz zakomunikowany stronie w postaci rozstrzygnięcia zawartego w osnowie decyzji i wyczerpująco stronie wyjaśniony w jej uzasadnieniu (por. wyrok NSA z 10 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 582/2007, publ. cbosa).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6550
- Hasła tematyczne
- Środki unijne
- Skarżony organ
- Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
- Sędziowie
- Iwona Owsińska-Gwiazda Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/ Leszek Kobylski /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j.)
art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2 · Dz.U. 2024 poz. 1741
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 par. 1 · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Kr 184/26 · 30 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Krakowie z 30 kwietnia 2026 r., III SA/Kr 184/26
Sygnatura: III SA/Lu 477/25 · 29 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Lublinie z 29 kwietnia 2026 r., III SA/Lu 477/25
Sygnatura: I SA/Bk 86/26 · 29 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Białymstoku z 29 kwietnia 2026 r., I SA/Bk 86/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny