VIII SA/Wa 891/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (sprawozdawca) Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu wykonania obowiązku oddala skargę.

P. D. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...]lipca 2017 r. o nałożeniu na skarżącego grzywny w kwocie [...] zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości o nr ewid. [...]położonej w [...]przy ul. [...] do sieci sanitarnej w ulicy [...]oraz obowiązku wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości [...] zł. Zaskarżone postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją ostateczną z dnia [...]maja 2015 r. znak: [...] nałożono na Skarżącego, właściciela nieruchomości nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] obowiązek wykonania przyłączenia tej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Zobowiązano też właściciela do poinformowania Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w [...] w wykonaniu powyższego obowiązku w terminie 7 dni od daty jego wykonania. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Wodociągi Miejskie w [...] Sp. z o.o. poinformowały, że przedmiotowa nieruchomość nie została podłączona do sieci kanalizacji miejskiej. Z uwagi na niewykonanie nałożonego w decyzji obowiązku, upomnieniem z dnia [...]maja 2017r. nr [...], wezwano zobowiązanego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] maja 2015 r. pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji. Upomnienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]maja 2017 r. Mimo upomnienia obowiązek nadal nie został wykonany, co spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...]czerwca 2017 r. wystawiony został tytuł wykonawczy, który doręczono Stronie [...]czerwca 2017 r. Organ w uzasadnieniu podał, że Skarżący w pismach z dnia [...]czerwca 2017 r. i 2 lipca 2017 r. poinformował, że podjął już działania w celu wykonania obowiązku, lecz nie określił jakie to są działania ani też nie podał daty ich wykonania. Na tej podstawie postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2017r. nr [...] nałożono na Skarżącego grzywnę w kwocie [...] zł, w celu przymuszenia w/w do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości o nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...] do sieci sanitarnej w ulicy [...]oraz obowiązek wniesienia opłaty egzekucyjnej za wydanie postanowienia w wysokości [...] zł. Ponadto wezwano do: - wpłacenia grzywny i opłaty egzekucyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia na konto organu z pouczeniem, iż w razie nieuiszczenia w/w kwot w terminie, zostaną one ściągnięte w trybie egzekucji należności pieniężnych; - wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...] w terminie do dnia 30.11.2017 r., o czym należy niezwłocznie powiadomić organ egzekucyjny. W przeciwnym przypadku pouczono o nakładaniu dalszych grzywien w tej samej lub wyższej kwocie, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Postanowienie to zaskarżył Skarżący podnosząc, że argumentacja organu jakoby nie podjął działań w celu wykonania podłączenia nieruchomości do kanalizacji miejskiej jest nieprawdziwa. Podał, że w dniu [...] czerwca 2017 r. zwrócił się do Wodociągów Miejskich w [...] o określenie warunków na jakich może nastąpić przyłączenie do sieci. W dniu [...] czerwca 2017 r. otrzymał odpowiedź, co ma dostarczyć. Po powrocie z urlopu, na którym przebywał do [...] lipca 2017 r., złoży stosowny wniosek. W ocenie Skarżącego organ winien się wstrzymać z nakładaniem kar celem przymuszenia wykonania decyzji gdy Skarżący wykonuje niezbędne czynności celem zrealizowania decyzji. Do odwołania dołączył: pismo do wodociągów, pismo z wodociągów z [...] czerwca 2017 r., wniosek o przyłączenie złożony w dniu [...] czerwca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że ciążący na zobowiązanym obowiązek wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, jej prawidłowość nie była kwestionowana w postępowaniu odwoławczym i decyzja ta podlega wykonaniu. W ocenie Kolegium w stanie faktycznym niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do wydania zażalonego postanowienia. Okoliczność podnoszona w odwołaniu, iż Skarżący złożył wniosek o wydanie warunków technicznych odbioru ścieków już po wydaniu postanowienia nie powoduje, że postanowienie o nałożeniu grzywny nie powinno być wydane. Skarżący przez okres dwóch lat nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] maja 2015 r. przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. Organ miał obowiązek wyegzekwowania tego obowiązku. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący podniósł, że nie może być mowy o uchylaniu się przez niego od wykonania decyzji z [...] maja 2015 r. nakazującej mu przyłączenie nieruchomości do kanalizacji sanitarnej, bowiem podejmuje on działania zmierzające do realizacji decyzji, a proces inwestycyjny wymaga czasu. Zarzucił naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie korespondencji z Wodociągami Miejskimi. Podniósł, że nigdy nie zwracano się do niego o podanie stanu realizacji decyzji, była jedynie mowa o niezwłocznym jej wykonaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Nałożona nim grzywna w celu przymuszenia została wymierzona, aby wyegzekwować wymagalny obowiązek przyłączenia do miejskiej sieci kanalizacyjnej, czyli wykonania czynności, o których mowa w art. 119 § 1 u.p.e.a. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Prezydenta Miasta [...] nakładające na Skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania wskazanego wyżej obowiązku. Zadaniem organów orzekających w tej kwestii było zatem zbadanie, czy zaistniały przesłanki do wydania postanowienia. Poza granicami sprawy pozostają natomiast kwestie związane z zasadnością zobowiązania Skarżącego do przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej jak również technicznymi warunkami wykonania tego przyłączenia, to bowiem stanowiło przedmiot decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2015 r., której skarżący nie zakwestionował. Zdaniem Sądu ocena ta została dokonana poprawnie. Jak słusznie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2016 r. poz. 599 – j.t. ze zm.), dalej jako "u.p.e.a." Zgodnie z art. 15 § 1 tej ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W realiach niniejszej sprawy Prezydent Miasta [...] w dniu [...] maja 2017 r. wystawił upomnienie nr [...], którym wezwał Skarżącego do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Upomnienie zostało Skarżącemu doręczone w dniu 10 maja 2017 r. Przed wystawieniem tytułu wykonawczego i wydaniem zaskarżonego postanowienia organ sprawdził, czy obowiązek został wykonany i dopiero ustalenie, że Skarżący nie zastosował się do upomnienia stało się podstawą nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W świetle powyższych okoliczności nie ulega wątpliwości, że działanie organu znajdowało oparcie w obowiązujących przepisach prawa, przy czym, wbrew wywodom Skarżącego, organ nie miał obowiązku prowadzić postępowania dowodowego w zakresie tego, czy skarżący podjął czynności bezpośrednio zmierzające do wykonania obowiązku. Organ prawidłowo zinterpretował przesłanki nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 119 u.p.e.a. Zaskarżone postanowienie zawiera wymagane elementy, stosownie do art. 122 § 2 u.p.e.a. Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w skardze, wskazać należy, że wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym podlega na faktycznym zrealizowaniu nakazu wskazanego w decyzji, czyli przyłączeniu nieruchomości do sieci, co nie miało miejsca (okoliczność poza sporem). Zatem zwrócenie się o określenie warunków na jakich ma nastąpić przyłączenie do sieci czy złożenie wniosku o przyłączenie się do sieci kanalizacyjnej nie świadczy o realizacji obowiązku nałożonego w decyzji z dnia [...]maja 2015 r. W okresie od maja 2015 r. do lipca 2017 r. upłynął ponad dwu letnia okres czasu umożliwiający wykonanie przyłączenia nieruchomości do sieci. Podnoszony przez Skarżącego brak w decyzji terminu wykonania obowiązku nie powoduje przesunięcia terminu realizacji obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci określonego w decyzji. Należy natomiast zwrócić uwagę, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zawiera unormowań stanowiących dla organu podstawy do określenia w decyzji wydanej w trybie art. 5 ust. 7 ustawy terminu wykonania obowiązku. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja, o jakiej mowa w tym przepisie nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że właściwy organ ma obowiązek wydania decyzji, o ile zachodzą przesłanki przewidziane w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Określenie przez organ terminu podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, nie znajduje zatem podstawy w przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (por. Wyrok NSA z dnia 5 października 1999 r., IV SA 1502/97, publ. Lex nr 47792, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 lipca 2006 r., II SA/Sz 431/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Działanie organu administracji musi mieć umocowanie w prawie materialnym, przy czym dotyczy to wszystkich elementów orzeczenia, w tym ustalenia terminu wykonania decyzji. Zapisu takiego nie zawiera jednak ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Oznacza to, że ustawodawca nie przewidział możliwości określenia przez organ administracji terminu realizacji obowiązków nakładanych decyzją wydawaną w oparciu o art. 5 ust. 7 tej ustawy. Skoro tak, to zgodnie z ogólnymi zasadami decyzja taka podlega wykonaniu z chwilą uzyskania przymiotu ostateczności w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...]maja 2015 r. została doręczona Skarżącemu 22 maja 2015 r. i wobec jej niezaskarżenia w ustawowo określonym terminie uprawomocniła się z dniem 6 czerwca 2015 r. (decyzja k. 5, zwrotne potwierdzenie odbioru pisma k. 6 akt administracyjnych). Organ egzekucyjny miał zatem podstawy do wymierzenia Skarżącemu grzywny, w celu wymuszenia realizacji nałożonego obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, którego zadaniem jest doprowadzenie do realizacji obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej. W orzecznictwie podkreśla się, że grzywna ta nie ma charakteru sankcji za niewykonanie nałożonych obowiązków, a jedynie ma odpowiednio zmotywować osobę zobowiązaną do ich realizacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 759/11, LEX nr 1082805). Jak słusznie wskazał organ w wydanej decyzji, art. 125 § 1 oraz art. 126 u.p.e.a. przewidują, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, a grzywny uiszczone na wniosek zobowiązanego mogą zostać zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Rzeczywista realizacja przez skarżącego nałożonego obowiązku może zatem skutkować uniknięciem zapłaty grzywny w całości lub w znacznej części. Oceniając wysokość grzywny, Sąd stwierdził, że przy granicach wysokości grzywny do 10 000 zł grzywna w kwocie [...] zł. nie może być uznana za nadmierną. Grzywna powinna być nakładana w takiej wysokości, aby zobowiązanemu nie opłacało się jej uiszczenie w celu przeciągania postępowania egzekucyjnego albo zastępczego wykonania obowiązku. Wymierzona grzywna jest adekwatna do okoliczności sprawy i ma wpłynąć na realizację nałożonego w tytule wykonawczym obowiązku. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.