VIII SA/Wa 880/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ewa Pecelt po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku A. K. i A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. K. i A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r, nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu wykonania obowiązku postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

Wyrokiem z dnia 22 lutego 201 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. i A. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r, w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu wykonania obowiązku. W dniu 29 maja 2018 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w którym podali, że osiągają dochód miesięczny w wysokości [...] zł (renta, umowa o pracę). Miesięcznie na spłatę zaciągniętych kredytów wydają [...] zł, czynsz za mieszkanie [...] zł, prąd [...] zł, telefon [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący nie są osobami pozbawionymi dochodu, który stanowi stałe źródło utrzymania dla dwuosobowej rodziny. Trudno uznać w tej sytuacji, że nie mają oni możliwości poniesienia wydatku na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł. Jakkolwiek obowiązek spłaty zobowiązań cywilnoprawnych, których raty według wyjaśnień skarżących wynoszą [...] zł ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, to okoliczność ta nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. W judykaturze stwierdza się bowiem, że fakt spłaty kredytu nie może wpłynąć na przyznanie prawa pomocy, ponieważ kwestia spłacania zaciągniętych kredytów lub pożyczek jest indywidualną sprawą podatnika i nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego. Jednocześnie w ocenie referendarza poczynienie oszczędności na opłacenie adwokata z wyboru mogłoby się wiązać ze wstrzymaniem niektórych bieżących opłat np. rat kredytu. I mimo, że nie są to wydatki związane z podstawowym, koniecznym utrzymaniem, to jednak zaległości w ich spłacie mogłyby skutkować nałożeniem obowiązku poniesienia dodatkowych wydatków (odsetek karnych czy innych dodatkowych kosztów, które banki przewidują w związku z nieterminowymi płatnościami zobowiązań na ich rzecz), które już mogłyby wpłynąć na koszty utrzymania podstawowego. Dlatego też wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano za uzasadniony. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.