VIII SA/Wa 821/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi J. S., M. S. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 369/23 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Wyrokiem z 31 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.S. i M. S. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R.z 26 kwietnia 2023 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o rozgraniczenie z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z 19 grudnia 2023 r. stwierdzono, że powyższe orzeczenie jest prawomocne od 17 listopada 2023 r. Pismem z 30 listopada 2023 r., powołując się na treść art. 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. dalej: p.p.s.a.), skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 369/23. W uzasadnieniu wskazali, że ze względu na pojawienie się nowych środków dowodowych, w tym uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa i okoliczności faktycznych, po uprawomocnieniu się wyroku dotyczącego tej samej sprawy, zasadne jest wznowienie postępowania. Pismem z 19 grudnia 2023 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału 4 grudnia 2023 r. wezwano skarżących do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi żądania przewidzianego w art. 279 p.p.s.a. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z 15 grudnia 2023 r. oświadczyli, że orzeczenie Sądu Rejonowego w Z. z 12 stycznia 2022 r. sygn. akt [...] oparte było na nieprawdzie i matactwie, co w ich ocenie wyjaśnia pismo Prezesa Sądu Rejonowego w Z. z 26 października 2023 r. nr [...]. Odwołują się na zasadzie art. 273 p.p.s.a. i wnoszą o doprowadzenie do komisyjnego przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym (Dział VII Wznowienie postępowania) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Stosownie do treści art. art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do treści art. 280 § 2 p.p.s.a., na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie skorzystali z prawa wniesienia skargi kasacyjnej w trybie zwykłym, jednakże 30 listopada 2023 r. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 369/23, oddalającym skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 26 kwietnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o rozgraniczenie z urzędu, którego prawomocność stwierdzono od 17 listopada 2023 r. Uznać zatem należy, że spełniony został jeden z warunków skutecznego złożenia przedmiotowej skargi, tj. przesłanka prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie, będącego przedmiotem skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, przy czym termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Sąd wskazuje, że jako podstawę wznowienia skarżący wskazali cały art. 273 p.p.s.a. oraz podali, że o przesłankach wznowienia dowiedzieli się z pisma Prezesa Sądu Rejonowego w Z. z 26 października 2023 r. nr [...]. Zatem został zachowany trzymiesięczny termin zakreślony dla wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Stosownie do treści art. 273 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto w oparciu o art. 273 § 2 i § 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a także w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W ocenie Sądu analiza skargi z 30 listopada 2023 r. o wznowienie postępowania w sprawie VIII SA/Wa 369/23 prowadzi do wniosku, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że brak ustawowych podstaw wznowienia nie wynika wyłącznie z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie określona podstawa wznowienia postępowania istnieje. Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2010, str. 633). Należy wskazać, że podanie podstawy wznowienia polega na powołaniu i wyraźnym określeniu, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania. Uzasadnienie powinno zaś zawierać okoliczności powodujące istnienie wskazanej podstawy (por. postanowienie NSA z 29 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1569/08). Powołanie przepisów dotyczących podstaw wznowienia nie jest wystarczające do stwierdzenia, że skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia (por. m. in. postanowienie NSA z 5 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1720/11). Nadto Sąd nie może doszukiwać się samodzielnie przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia w kształcie, w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym, toczącym się przed sądem pierwszej instancji, nie znajduje w takim przypadku zastosowania. Skarżący wskazali jako podstawę prawną, w oparciu o którą żądali wznowienia postępowania, cały art. 273 p.p.s.a., a więc w ich ocenie wystąpiła każda z przesłanek restytucyjnych opisana w tym przepisie. Jednak w ocenie Sądu skarżący nie wykazali w żaden sposób, aby w sprawie wystąpiły okoliczności wskazujące na zaistnienie wymienionych podstaw wznowienia postępowania, wynikające z art. 273 p.p.s.a. Skarżący w dość chaotycznym uzasadnieniu skargi podnieśli, że postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z 12 stycznia 2022 r. oraz z 30 lipca 2021 r., wydane w sprawie sygn. akt [...], a uwzględniające wniosek wierzycieli do udzielenia umocowania do wykonania czynności na koszt dłużnika, zostały sfałszowane, oparte na nieprawdzie i mataczeniu. W pierwszej kolejności należy podnieść nieskuteczne powoływanie się przez skarżących na art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. Powołany przepis wskazuje na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, a więc odnosi się do takich okolicznościach faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby wpłynąć na treść orzeczenia wydanego przez sąd administracyjny. Tymczasem z uzasadnienia skargi wynika wprost, że okoliczności, na które powołują się skarżący, mają świadczyć w ich przekonaniu o wadliwości rozstrzygnięć podjętych przez sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jedynie wówczas, gdy zgodnie z art. 274 p.p.s.a. czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Skarżący nie wskazali żadnego wyroku sądu powszechnego, który stwierdzałby wpływ popełnienia przestępstwa na wydany wyrok. Skarga nie wypełnia przesłanki z art. 273 § 2 p.p.s.a., przewidującego, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Orzeczenia sądowe nie mogą być bowiem kwalifikowane jako nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, o których mowa w ww. przepisie. Natomiast zgodnie z art. 273 § 3 zdanie 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Z powołanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że późniejsze wykryte orzeczenie musi dotyczyć tej samej sprawy. Nie chodzi w tym przypadku o takie same czy podobne sprawy, lecz o orzeczenia tożsame zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym (A. Kabat w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2009, wyd. III., s. 755). Analizując zagadnienie tożsamości przedmiotowej w rozpoznawanej sprawie trzeba podkreślić, że żadne z postanowień Sądu Rejonowego w Z. z 12 stycznia 2022 r. oraz z 30 lipca 2021 r., wydanych w sprawie sygn. akt [...], nie jest tożsame przedmiotowo z materią sprawy z zakresu administracji publicznej, co do której wznowienia zakończonego postępowania sądowadministracyjnego skarżący się domagają. Sprawa, którą przywołują skarżący dotyczyła udzielenia umocowania do wykonania czynności na koszt dłużnika, natomiast wyrok tut. Sądu dotyczył odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o rozgraniczenie z urzędu Oczywiste zatem jest, że nie jest to "ta sama sprawa". Późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy, o którym mowa w przepisie art. 273 § 3 p.p.s.a., rozumieć należy wyłącznie jako wykrycie prawomocnego orzeczenia sądu rozstrzygającego skargę na tę samą ostateczną decyzję administracyjną (lub postanowienie), która była przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie, której dotyczy żądanie wznowienia. Taki przypadek w sprawie nie zachodzi. Jak już zaznaczono wyżej, brak ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądowego nie wynika wyłącznie z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie określona podstawa wznowienia postępowania istnieje. Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie należy też zauważyć, że złożona przez skarżących skarga o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a., a mianowicie nie sprecyzowano żądania o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Jednakże w sytuacji, gdy nie powołano ustawowej podstawy wznowienia, kwestia ta pozostaje bez wpływu na sposób rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.