VIII SA/Wa 77/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku Gminy P. o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 rok postanowił : wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

W skardze na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z [...] listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości zobowiązującej Gminę P. (dalej: "skarżąca", "Gmina") do zwrotu do budżetu państwa kwoty [...] zł jako nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podniósł, że wypłata określonej w decyzji kwoty stanowi znaczną część rezerwy ogólnej gminy na cały rok 2017. Wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana pod koniec roku budżetowego, skarżąca nie miała możliwości uwzględnienia w swoich wydatkach obowiązku zwrotu kwoty [...] zł. Wskazał jednocześnie, że według stanu na dzień składania skargi rezerwa ogólna Gminy P. wynosi zaledwie około [...] zł. Podniósł, że wykonywanie budżetu związane jest ściśle z realizowaniem zadań własnych jak i zleconych na podstawie poszczególnych ustaw. Pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 spowodowałoby konieczność zaciągnięcia przez Gminę kolejnych zobowiązań, co w efekcie prowadziłoby nie tylko do powstania deficytu, ale także mogłoby skutkować zachwianiem płynności finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Istnieje zdaniem pełnomocnika Gminy realne zagrożenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła znaczną szkodę majątkową z trudnymi do odwrócenia skutkami, tj. utratę płynności finansowej jednostki samorządu terytorialnego oraz zwiększenie stanu zadłużenia. Podniósł również, że z załączonych do skargi dokumentów wynika trudna sytuacja finansowa skarżącej. Zaznaczył, że kwota rezerwy ogólnej wynosi [...] zł, rezerwy celowej zaś [...] zł przy zadłużeniu sięgającym aż [...] zł na dzień 30 listopada 2017 r. Na potwierdzenie przedstawionych wniosków do skargi załączono uchwałę nr [...] Rady Gminy w P. z [...] grudnia 2016 r. w sprawie budżetu Gminy P. na rok 2017 r. oraz oświadczenie skarbnika Gminy P. z 30 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwana dalej: "p.p.s.a"), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie, przy czym w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Wniosek pełnomocnika Gminy zasługuje na uwzględnienie, jego uzasadnienie w sposób jasny i przejrzysty przedstawia argumenty pozwalające Sądowi na jego pozytywne rozpatrzenie. Wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, Sąd opiera swoje rozstrzygnięcie na ocenie złożonego wniosku, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek dotyczy decyzji, którą Minister Rozwoju i Finansów nakazał Gminie P. zwrot do budżetu państwa kwoty [...] zł jako nienależnie uzyskanej kwoty części subwencji ogólnej za rok 2013. W ocenie Sądu obowiązek natychmiastowego zwrotu kwoty, spowodowałby konieczność zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych na rzecz ogółu mieszkańców wspólnoty samorządowej. Ewentualny natychmiastowy zwrot wymienionej wyżej kwoty, mógłby spowodować konieczność zaciągnięcia dodatkowego zobowiązania przez Gminę P., na co zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącej w treści wniosku. Co w efekcie mogłoby prowadzić do zachwiania płynności finansowej skarżącej. Jak wynika z załączonego do akt sprawy oświadczenia z 30 listopada 2017 r. skarbnika Gminy P., jednostka posiada zadłużenie sięgające aż [...] zł. Sąd miał przy tym na względzie fakt, że skarżąca jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13, pub. cbosa). Wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na skarżącą, która jest jednostką samorządu terytorialnego. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.