Sygnatura
VIII SA/Wa 766/20
Wyrok WSA w Warszawie z 18 lutego 2021 r., VIII SA/Wa 766/20 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Wynik
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 18 lutego 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Marek Wroczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. W. i J. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z [...] maja 2020 r. Nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. W. i J. W. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] o odmowie wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy: W dniu [...] stycznia 2019 r. J. W. i J. W. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawcy) wystąpili z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że z dniem 1 stycznia 2019 r. nastąpiło z mocy prawa przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w W. przy al. S. [...]/[...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Postanowieniem z [...] maja 2020 r. Nr [...] Prezydent [...] (dalej: organ I instancji, Prezydent), działając na podstawie art. 219 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 1 ust. 1 i 2, art. 1a, art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 139, dalej: ustawa przekształceniowa), odmówił wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskodawcom przysługuje prawo użytkowania wieczystego gruntu ww. nieruchomości w udziale wynoszącym 183/10.000 części związanym z odrębną własnością lokalu nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta [...]. Zgodnie z danymi operatu ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest sześciokondygnacyjnym budynkiem, którego główna funkcja na dzień 1 stycznia 2019 r. została określona jako biurowa. W ww. budynku znajduje się łącznie 37 lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, w tym 35 lokali mieszkalnych i 2 lokale niemieszkalne. Dla lokali prowadzone są oddzielne księgi wieczyste. Łączny udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu przysługujący wyodrębnionym lokalom ujawniony w ww. rejestrze wynosi 1/1 części. Z treści księgi wieczystej Nr [...] wynika, że przedmiotowa nieruchomość gruntowa stanowi własność Miasta [...]. W dziale I-0 ww. księgi wieczystej ujawnionych zostało 37 wyodrębnionych lokali. Zgodnie ze stanem wpisów w jej dziale II prawo użytkowania wieczystego do gruntu przysługuje właścicielom 37 wyodrębnionych lokali w łącznym udziale 9983/10.000 części oraz [...] S.A. w udziale 9983/10000 części. Z akt przedmiotowej nieruchomości wynika, że pierwotnie prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione aktem notarialnym z [...] lipca 1996 r., a [...] S.A. nabyła ww. prawa w wyniku kolejnego obrotu prawnego w 1997 r. Spółka po wybudowaniu na ww. gruncie budynku wyodrębniła i sprzedała 37 lokali wraz ze związanymi z tymi lokalami udziałami w nieruchomości wspólnej obejmującej udziały w użytkowaniu wieczystym gruntu przedmiotowej nieruchomości. Analizując treść wpisów w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości ustalono, że pierwotnie sąd wieczystoksięgowy nie ujawnił w dziale II tej księgi udziałów w użytkowaniu wieczystym związanych z własnością wyodrębnionych lokali, a następnie, dokonując sprostowania usterki wpisu, nie odpisał od udziału przysługującego [...] S.A. udziałów związanych z wyodrębnionymi lokalami. Tym samym zgodnie z treścią księgi wieczystej łączny udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu jest większy od jedności. Prezydent wyjaśnił, że przesłanką warunkującą, że z dniem 1 stycznia 2019 r. nastąpiło z mocy prawa przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest fakt, że w tej dacie nieruchomość była zabudowana na cele mieszkaniowe, tj. zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym lub wielorodzinnym, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w rejestrach oraz pozostałych dokumentach organu. Zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem biurowym, tym samym nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy przekształceniowej, a przysługujące wnioskodawcom prawo użytkowania wieczystego gruntu nie podlega przekształceniu w prawo własności. Organ I instancji zauważył, że [...] marca 2020 r. Prezydent wydał decyzję nr [...] r. dotyczącą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie m.in. funkcji budynku. Jednakże powyższa zmiana nastąpiła po dniu 1 stycznia 2019 r., w związku z tym ww. decyzja pozostaje bez wpływu na możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Wskazano także, że podstawową przesłanką umożliwiającą pozytywne rozpatrzenie zgłoszonego żądania o wydanie zaświadczenia jest to, aby przedmiotem żądania były fakty czy stan prawny niebudzące kontrowersji co do ich istnienia. W przypadku nieruchomości przy al. S. [...]/[...] organ nie może przyjąć, że stan prawny nieruchomości ujawniony w dziale II księgi wieczystej jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Wynika to z istniejących rozbieżności w wielkości udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu i konieczności ich skorygowania. Nie jest zatem możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej treści. Zażalenie na postanowienie Prezydenta wnieśli wnioskodawcy, zarzucając naruszenie: - art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy przekształceniowej poprzez ich niezastosowanie wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że wniosek dotyczy budynku biurowego, a nie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w którym co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne; - § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) poprzez jego wadliwą wykładnię; - art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy przekształceniowej w związku z art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że z przepisów nie wynika, aby jedynym kryterium oceny funkcji mieszkalnej budynku były dane wynikające z operatu ewidencji gruntów i budynków. Przeciwnie, w uzasadnieniu do tej ustawy ustawodawca wprost wskazuje dokumenty na podstawie których cel mieszkalny należy badać (pozwolenie na budowę, pozwolenie na użytkowanie). W przypadku budynku wnioskodawców z dokumentów tych wynika jasno, że już od chwili oddania budynku do użytkowania przeważająca jest funkcja mieszkalna, co Prezydent potwierdził w decyzji z [...] marca 2020 r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy przekształceniowej, przekształcenie następuje (z mocy prawa), jeżeli w budynku posadowionym na gruncie zabudowanym na cele mieszkaniowe co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne. Z przepisu tego wynika, że kryterium oceny nie jest powierzchnia lokali, lecz ich liczba. Z danych ujawnionych w księdze wieczystej wynika natomiast, że w budynku znajduje się 37 lokali, w tym jedynie dwa lokale niemieszkalne (1A - KW nr [...] i nr 1B - KW nr [...]) i co do tego faktu nie ma żadnych kontrowersji. Marginalne rozbieżności w ilości udziałów nie powinny w tym wypadku wpływać na prawo do uznania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Zarzucono także, że Prezydent błędnie przyjął, że aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków, dokonana na podstawie decyzji z [...] marca 2020 r., nie ma znaczenia w sprawie, bowiem aktualizacja taka ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny i z tego względu należy ją rozpoznać jako decyzję potwierdzającą charakter budynku istniejący przed dniem 1 stycznia 2019 r. Postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji wynikające z treści księgi wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków co do tego, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Miasta [...] oraz że oddana została w użytkowanie wieczyste. Nieruchomość zabudowana jest sześciokondygnacyjnym budynkiem, którego główna funkcja na dzień 1 stycznia 2019 r. została określona jako biurowa. W ww. budynku znajduje się łącznie 37 lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, w tym 35 lokali mieszkalnych i 2 lokale niemieszkalne. Dla lokali prowadzone są oddzielne księgi wieczyste. SKO podzieliło pogląd wyrażony przez Prezydenta, że przesłanką warunkującą przekształcenie z mocy prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z dniem 1 stycznia 2019 r. jest fakt, że w tej dacie nieruchomość była zabudowana na cele mieszkaniowe, tj. zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym lub wielorodzinnym, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w rejestrach oraz pozostałych dokumentach organu. Zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem biurowym, tym samym nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ww. ustawy. Z tych względów przysługujące wnioskodawcom prawo użytkowania wieczystego gruntu nie podlega przekształceniu w prawo własności. Ewentualna aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie m.in. funkcji budynku dokonana po dacie 1 stycznia 2019 r. pozostaje bez wpływu na możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Skoro skutkiem przekształcenia jest uwłaszczenie użytkownika wieczystego na nieruchomości, to niewątpliwie stan prawny przekształcanej nieruchomości powinien być bezsporny. Trafnie wskazał organ I instancji, że w przypadku nieruchomości przy al. S. [...]/[...] organ nie może przyjąć, że stan prawny nieruchomości ujawniony w dziale II księgi wieczystej jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli skarżący, zarzucając naruszenie: - art. 24 ust. 1 w związku z art. 1 i art. 2 ustawy przekształceniowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że przysługujący im udział w prawie użytkowania wieczystego gruntów nie został prawidłowo ujawniony w dziale II księgi wieczystej nr [...], a poprzez to nie przysługuje im prawo użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe podlegające przekształceniu w prawo własności tych gruntów; - art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy przekształceniowej poprzez ich niezastosowanie wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że wniosek dotyczy budynku biurowego, a nie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w którym co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne; - § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) poprzez jego wadliwą wykładnię. Mając to na uwadze skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, a nadto zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd, rozpoznając skargę, ocenia, czy zaskarżone rozstrzygnięcie (w sprawie niniejszej postanowienie) nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy ustawy przekształceniowej. W myśl art. 1 ust. 1 tej ustawy z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami: mieszkalnymi jednorodzinnymi lub mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub zabudowane na cele mieszkaniowe budynkami jedno lub wielorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych (art. 1 ust. 2 ustawy przekształceniowej). Przepisy ustawy stosuje się również, jeżeli na gruncie zabudowanym budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, położone są także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie (art. 1a ustawy przekształceniowej). Przekształcenie potwierdza się w zaświadczeniu wydawanym przez organ administracji publicznej, które stanowi podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków (art. 4 ust. 1 ustawy przekształceniowej). Zaświadczenie to jest czynnością materialno-techniczną organu polegającą na urzędowym potwierdzeniu, w formie pisemnej, obiektywnie istniejącego stanu rzeczy dotyczącego faktów lub prawa. Jest ono przy tym przejawem wiedzy, a nie woli organu administracji publicznej, dokonywanym, w myśl art. 218 § 1 k.p.a., w oparciu o posiadane rejestry i ewidencje bądź inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest w konsekwencji ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w powyższych zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 maja 2020 r., I SA/Wa 1002/20, Lex nr 3099595). W ramach postępowania wyjaśniającego organ jest więc obowiązany zbadać, czy dokumenty będące w jego posiadaniu dopuszczają wydanie zaświadczenia o żądanej treści. W postępowaniu tym organ nie może modyfikować treści dostępnych mu dokumentów i nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o treści z tymi dokumentami sprzecznymi. Innymi słowy, nie jest dopuszczalne dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Co więcej, nie jest możliwe wydanie zaświadczenia, jeśli problematyka, której żądanie strony dotyczy, jest sporna. Na taki sporny stan faktyczny, mający się wyłaniać z dokumentów zgromadzonych w sprawie, powoływały się organy, odmawiając wydania zaświadczenia. Nie budzi wątpliwości i nie jest w sprawie sporne, że dla ustalenia, czy dana nieruchomość zabudowana jest budynkami mieszkalnymi punktem wyjścia powinny być, co do zasady, zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków, gdyż stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 j.t., dalej: p.g.k.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W powołanym przepisie wprowadzono regułę bezwzględnego związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, również dla potrzeb stosowania ustawy przekształceniowej. Ponadto wszelkie przesłanki warunkujące przekształcenie powinny być oceniane według stanu faktycznego na dzień, w którym to przekształcenie następuje, przy uwzględnieniu obowiązującego w tym momencie stanu prawnego. Oceniając spełnienie przesłanek, należy uwzględnić także prawomocne rozstrzygnięcia organów administracji publicznej wpływające na funkcję budynku znajdującego się na nieruchomości. Takimi decyzjami będą w szczególności decyzja o pozwoleniu na użytkowanie czy decyzja o pozwoleniu na budowę. Wątpliwości Sądu budziło jednak zastosowanie się do powyższego bezwzględnego związania wpisem do ewidencji istniejącym na dzień 1 stycznia 2019 r., gdy - tak jak w sprawie niniejszej - w tej dacie, istniała kolizja między stanem faktycznym nieruchomości a informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz wpisami do księgi wieczystej. Wątpliwości te potęguje fakt, że omawiane rozbieżności nie są wynikiem zawinionego działania strony, a organów państwa. Rozstrzygając powyższą kwestię, Sąd podzielił wyrażony w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie pogląd, że w takich sytuacjach należy dopuścić odstępstwo od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Odstępstwo to może mieć miejsce m.in. jeżeli informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczony w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12, LEX nr 1504224). W tym wypadku takim rejestrem będą księgi wieczyste. Tym samym budynki, w których wydzielono więcej niż dwa lokale i stan ten został ujawniony w księdze wieczystej, winny być z punktu widzenia przepisów komentowanej ustawy traktowane jako budynki wielorodzinne, a nie jednorodzinne. Bezpośrednią konsekwencją przyjęcia takiego stanowiska będzie konieczność ustalenia, czy w danym budynku co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne (por. Ł. Sanakiewicz [w:] Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, Warszawa 2019, art. 1). Z sytuacją taką mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Z księgi wieczystej nr [...] wynika bowiem, że działka nr [...] zabudowana jest między innymi budynkiem mieszkalno-użytkowym z miejscami garażowymi z wyodrębnionymi 37 lokalami. Tymczasem według zawartych na dzień 1 stycznia 2019 r. wpisów do ewidencji wynikało, że jest to budynek o przeważającej funkcji biurowej. Odmawiając wydania zaświadczenia, organ I instancji powołał się więc na fakt, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem biurowym. Ponadto ustalił, że w księdze wieczystej istnieją rozbieżności co do udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Sąd zauważa, że w dacie orzekania przez organ I instancji w obrocie prawnym pozostawała decyzja Prezydenta z [...] marca 2020 r. Nr [...] o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki ewidencyjnej nr [...], położonej przy al. S. [...]/[...], poprzez zmianę rodzaju budynku z aktualnie wykazanego – budynki biurowe na budynki mieszkalne oraz zmianę użytku gruntowego "Bi" – inne tereny zabudowane i wykazanie w to miejsce użytku gruntowego "B" – tereny mieszkaniowe. W decyzji tej powołano się m.in. na decyzję z [...] listopada 1996 r. wraz z opisem technicznym projektu budowlanego zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego, decyzję z [...] maja 1997 r. nr [...] o przeniesieniu pozwolenia na budowę na nowego inwestora, decyzję z [...] listopada 1998 r. o zezwoleniu na użytkowanie części mieszkalnej i garażu podziemnego. W decyzji Prezydenta z [...] marca 2020 r. stwierdzono, że rodzaj przedmiotowego budynku wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków nie został właściwie określony przez wykonawcę modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2007 r. Organ odwoławczy dysponował także postanowieniem Referendarza Sądowego Sądu Rejonowego [...] z [...] kwietnia 2020 r., sygn. akt Nr Dz. Wn. [...], Nr KW [...] o sprostowaniu usterki wpisu – omyłki rachunkowej w dziale II własność, w polu "wielkość udziału". Zatem w dacie orzekania przez organy administracji publicznej uznać należało, że po pierwsze – nie istniała rozbieżność w księdze wieczystej co do udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu, a po drugie – posiadana przez organ dokumentacja architektoniczno- budowlana potwierdziła, że przedmiotowy budynek jest budynkiem mieszkalno-biurowym, z czego przeważającą pod względem powierzchni użytkowej jest część mieszkalna. Jakkolwiek rację ma organ odwoławczy, że powyższa dokumentacja została wydana po 1 stycznia 2019 r., jednakże w sytuacji aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w toku postępowania organy winny uwzględnić tę zmianę i na jej podstawie wydać zaświadczenie, którego domagają się skarżący. Wpis do ewidencji ma bowiem charakter deklaratoryjny, co oznacza, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno - techniczne. Zmiany w ewidencji nie rozstrzygają sporów o prawo, nie nadają ani nie ujmują praw (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2020 r., I OSK 162/19, LEX nr 3025213). W postępowaniu o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności organ proceduje w oparciu o dane aktualne wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z treści art. 22 ust. 2 p.g.k. wynika obowiązek aktualizacji danych wpisanych do ewidencji gruntów i budynków tak, aby aktualne było domniemanie ich zgodności z rzeczywistym stanem. Organy w każdym przypadku niezgodności danych wpisanych do ewidencji z rzeczywistym stanem zobowiązane są do uwzględniania w odpowiednim do tego trybie zmian, mających wpływ na treść danych wpisanych do ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej – mając na uwadze treść księgi wieczystej oraz zaktualizowaną ewidencję gruntów i budynków - brak było podstaw, aby w postępowaniu o wydanie zaświadczenia kwestionować ujawniony tam charakter zabudowy. Formułując wniosek przeciwny, organy dokonały błędnej oceny zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, w wyniku czego zrekonstruowały stan faktyczny sprawy w sposób wadliwy, co wykluczało możliwość podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie zaświadczenia. Wobec powyższego Sąd uznał, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta zostały wydane z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. To z kolei prowadziło do naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy przekształceniowej poprzez jego niezastosowanie i niewydanie żądanego zaświadczenia, choć w świetle dostępnych organowi danych ewidencyjnych brak było podstaw do kwestionowania spełnienia przez przedmiotową nieruchomość pozytywnych przesłanek przekształcenia, a z akt nie wynika, aby w stosunku do tej nieruchomości zachodziły okoliczności opisane w art. 3, wyłączające ją spod działania ustawy. To zaś prowadzić musiało do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie organ, mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu, weźmie pod uwagę dane rejestrowe wskazujące na charakter budynku posadowionego na działce nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania sądowego (pinkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 listopada 2020
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/ Justyna Mazur Marek Wroczyński
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
art. 217, art. 218, art. 219 · Dz.U. 2018 poz. 2096
- Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów - t.j.
art. 1, art. 1a, art. 4 · Dz.U. 2020 poz. 139
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
art. 21 · Dz.U. 2020 poz. 2052
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 par. 1 lit a i c · Dz.U. 2019 poz. 2325
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Wa 941/20 · 16 lutego 2021
Wyrok WSA w Warszawie z 16 lutego 2021 r., I SA/Wa 941/20 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Sygnatura: I SA/Wa 1285/20 · 15 lutego 2021
Postanowienie WSA w Warszawie z 15 lutego 2021 r., I SA/Wa 1285/20 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Sygnatura: I SA/Wa 2156/20 · 11 lutego 2021
Wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2021 r., I SA/Wa 2156/20 – przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny