Sygnatura
VIII SA/Wa 751/26
Postanowienie WSA w Warszawie z 5 listopada 2026 r., VIII SA/Wa 751/26
Wynik
Odrzucono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 5 listopada 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi I. L. na pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1 września 2026r., znak [...] w przedmiocie odmowy rozpoznania ponaglenia postanowił: odrzucić skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 14 września 2026 r., I. L. (dalej skarżący, strona), wniósł skargę na "czynność M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB, organ) z 1 września 2026r. w przedmiocie odmowy rozpoznania ponaglenia żądając: 1. stwierdzenia bezskuteczności czynności MWINB z 1.09.2026 r.; 2. zobowiązania MWINB do ponownego rozpoznania ponaglenia z 27.07.2026r.; 3. nakazania MWINB zbadania naruszeń k.p.a. dokonanych przez PINB w R. oraz 4. zobowiązania MWINB do ponownego rozpoznania ponaglenia z uwzględnieniem zarzutów naruszenia k.p.a. przez PINB. Jednocześnie sformułował zarzuty wskazując, że organ błędnie zakwalifikował ponaglenie, uznając je za niedopuszczalne, mimo że: dotyczyło ono naruszenia prawa strony do udziału w postępowaniu, a nie samej czynności oględzin; nie zbadał treści ponaglenia, ograniczając się do formalnej oceny, bez analizy przedstawionych dowodów; zaniechał nadzoru, naruszając art. 7, 8, 9 i 37 k.p.a. oraz nie odniósł się do naruszeń k.p.a. dokonanych przez PINB, mimo że miały one wpływ na prawa strony. W uzasadnieniu swojego wystąpienia podał, że 27.07.2026 r. złożył ponaglenie na działanie PINB w R. wskazując, że organ przeprowadził oględziny bez jego udziału, mimo że skarżący: usprawiedliwił nieobecność pismem z 2.07.2026 r., doręczonym 7.07.2026 r., przedłożył zaświadczenie sanatoryjne (pobyt 29.06-21.07.2026), przedłożył zaświadczenie lekarza sądowego o możliwości udziału dopiero po 30.09.2026 r., złożył wniosek o zmianę terminu oględzin oraz wniosek o wyłączenie dowodu oraz wniosek o sprostowanie protokołu. Ponaglenie, w ocenie strony dotyczyło naruszenia prawa strony do udziału w postępowaniu (art. 10 §1 k.p.a.), a nie samej czynności oględzin. MWINB błędnie uznał, że ponaglenie "nie przysługuje na czynności materialno-techniczne", co jest niezgodne z art. 37 k.p.a., ponieważ ponaglenie dotyczyło bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o zmianę terminu oraz naruszenia prawa strony. MWINB nie zbadał przedstawionych dowodów, nie odniósł się do naruszeń art. 7, 10, 77 i 80 k.p.a. dokonanych przez PINB, ani nie wykonał obowiązku nadzorczego. Czynność MWINB z 1.09.2026 r. jest zatem bezskuteczna, narusza prawo i wymaga uchylenia przez WSA. Do skargi skarżący załączył dowody, o których mowa w jego wystąpieniu. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o odrzucenie skargi argumentując, że zaskarżonym pismem z 1 września 2026r. odpowiedział na pismo strony nazwanym "ponagleniem" z wyjaśnieniem, że brak jest podstaw do rozpoznania tego pisma jako ponaglenie, gdyż organ nadzoru budowlanego I instancji jest organem orzeczniczo niezależnym, zaś organ wojewódzki nie może ingerować w podejmowane przez niego czynności. Nie może również dokonywać oceny merytorycznej działań organu powiatowego, dokonywać oceny sprawy, której postępowanie dotyczy, jak też formułować zaleceń czy poleceń co do sposobu rozpatrzenia sprawy. W replice do odpowiedzi na skargę z 2 listopada 2026r. skarżący nie poparł wniosku o odrzucenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zasadą ogólną postępowania administracyjnego sformułowaną w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej jako k.p.a.) jest zasada czynnego udziału w postępowaniu. Zgodnie z treścią tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W Dziale II Rozdział IV k.p.a. ustawodawca wymienił środki dowodowe służące organom administracji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a wśród nich w art. 85 § 1 k.p.a. wymienił oględziny. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Odnosząc powyższe wywody do rozpoznawanej sprawy dostrzec należy, że przedmiotem skargi skarżący uczynił pismo MWINB z 1 września 2026r. stanowiące odpowiedź, na wniesione pismem z 27 lipca 2026r. na podstawie art. 37 k.p.a. "ponaglenie" strony na działanie powiatowego organu budowalnego I instancji, który w toku prowadzonego postępowania administracyjnego przeprowadził oględziny, w których strona nie brała udziału z powodu usprawiedliwionej nieobecności. Takie działanie skarżący poczytuje jako naruszenie jego prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) Jak Sąd wskazał na wstępie kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach wymienionych w treści art. 3 § 2 p.p.s.a, w tym w punkcie 4 na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Z powyższego wynika, że przeprowadzenie dowodu wymienionego w treści art. 85 § 1 k.p.a. w ramach postępowania administracyjnego nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających kontroli w postępowaniu sądowoadministcryjnym. Nie stanowi także o wystąpieniu w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 37 k.p.a., dających uprawnienie stronie do wniesienia ponaglenia w związku z faktem, że w niniejszej sprawie strona uznaje, że wobec usprawiedliwionej nieobecności w oględzinach (o których została prawidłowo powiadomiona) została pozbawiona prawa do udziału w postępowaniu na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. Wskazany wyżej przepis p.p.s.a. normujący zakres kontroli nie przewiduje orzekania na czynności podjęte w ramach postępowania administracyjnego. A do takich niewątpliwie należy skorzystanie ze środka dowodowego przez organ budowlany wymienionego w art. 85 § 1 k.p.a. Pismo z 1 września 2026r., stanowiące w istocie informację organu wojewódzkiego na "ponaglenie" strony z 27 lipca 2026r. nie stanowi w konsekwencji żadnego z aktów wymienionych w treści art. 3 § 2 p.p.s.a. poddających się kontroli sądu w tej sprawie, co czyni skargę wniesioną na to pismo niedopuszczalną. Celem ustawodawcy w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest wykluczenie zaskarżania do sądu administracyjnego poszczególnych aktów i czynności podejmowanych w ramach sformalizowanych procedur. W doktrynie zaś przyjmuje się, że nadmierne rozszerzenie granic kontroli sądowoadministracyjnej może mieć wpływ na standard ochrony zabiegających o nią podmiotów. W interesie skarżącego lepiej jest odczekać, aż sprawa dojrzeje do rozpoznania przez sąd administracyjny, który – w sytuacji bezpośredniej i rzeczywistej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki – będzie mógł zagwarantować realną, a nie przedwczesną czy też pozorną, ochronę prawną. Należy również zauważyć, że ustanowione w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ograniczenie zaskarżalności wspomnianych aktów i czynności zostało powiązane ze ściśle określonymi w tym przepisie ustawami procesowymi, a zatem obejmuje tylko te akty i czynności, które wydano lub podjęto w ramach tych postępowań. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 4 Sąd odrzucił skargę orzekając, jak w sentencji postanowienia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 października 2026
- Symbol z opisem
- 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
- Hasła tematyczne
- Odrzucenie skargi
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Cezary Kosterna /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Sz 506/26 · 5 listopada 2026
Wyrok WSA w Szczecinie z 5 listopada 2026 r., II SA/Sz 506/26
Sygnatura: II SA/Gl 548/26 · 5 listopada 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 5 listopada 2026 r., II SA/Gl 548/26
Sygnatura: II SA/Po 614/26 · 4 listopada 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 4 listopada 2026 r., II SA/Po 614/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny