VIII SA/Wa 707/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Pomocy dla Osób z Niepełnosprawnościami "[...]" z siedzibą w A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania statusu zakładu aktywności zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.

Wojewoda [...] (dalej także jako "organ" lub "Wojewoda") decyzją z [...]lipca 2020 r. nr [...]działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, ze zm., dalej jako "kpa") w związku z art. 30 ust. 1 oraz art. 29 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 426 ze zm., dalej jako "ustawa o rehabilitacji") przyznał Stowarzyszeniu Pomocy dla osób z niepełnosprawnościami "[...]" w [...] (dalej jako "Stowarzyszenie", "strona" lub "wnioskodawca") status aktywności zawodowej od dnia 30 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że 7 maja 2020 r. wpłynął wniosek Stowarzyszenia z 1 maja 2020 r. o przyznanie wnioskodawcy statusu zakładu aktywności zawodowej. Wniosek zawierał braki formalne i materialne. W odpowiedzi na wezwanie organu, strona w dniu 30 czerwca 2020 r. uzupełniła wszystkie brakujące dokumenty, zwracając się jednocześnie z prośbą o przyznanie statusu zakładu aktywności zawodowej na dzień 1 maja 2020 r. Zdaniem Wojewody, skoro prawidłowo podpisany wniosek wraz kompletnymi dokumentami został złożony 30 czerwca 2020 r., z tą też datą należy przyznać status zakładu aktywności zawodowej. Pismem z 13 lipca 2020 r. Stowarzyszenie wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie ww. rozstrzygnięcia oraz wydanie nowej decyzji przyznającej status zakładu aktywności zawodowej z dniem 1 maja 2020 r., tj. z dniem przekazania prowadzenia zakładu Stowarzyszeniu zgodnie z art. 29 ust. 3f ustawy o rehabilitacji. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, Wojewoda decyzją z [...]sierpnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 66, art. 30 ust. 1 i art. 29 ustawy o rehabilitacji ponownie przyznał Stowarzyszeniu status aktywności zawodowej od dnia 30 czerwca 2020 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ co do zasady podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyjaśnił, że przepisy dotyczące przejęcia zakładu, w tym złożenia wniosku w terminie, o którym mowa w art. 29 ust. 3f ustawy o rehabilitacji dotyczą tylko sytuacji, kiedy nowym zakładem jest inny zakład aktywności zawodowej (posiadający już status). W związku zaś z tym, że Stowarzyszenie nie posiadało wcześniej statusu zakładu aktywności zawodowej - nie mogłyby być zastosowane przepisy art. 29 ust. 3b-3h ww. ustawy. Zaznaczył ponadto, że wniosek strony z 1 maja 2020 r. (data wpływu do organu - 7 maja 2020 r.) zawierał w swej treści żądanie nadania statusu dla nowego podmiotu jakim jest wnioskodawca. Nie było w żądaniu mowy o nadaniu statusu nowemu organizatorowi w rozumieniu art. 29 ust. 3f ustawy o rehabilitacji. Wojewoda mając na uwadze zakres żądania strony, nie rozstrzygał sprawy w kontekście nadania statusu zakładu aktywności zawodowej w związku z likwidacją zakładu aktywności zawodowej i przejęciu go przez inny zakład, o czym stanowią przepisy art. 29 ust. 3b-3h ww. ustawy. Pismem z 10 września 2020 r. wnioskodawca (dalej także jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Wojewody z [...]sierpnia 2020 r. nr [...]zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: 1) art. 29 ust. 3f ustawy o rehabilitacji, poprzez błędne zastosowanie ww. przepisu i niewłaściwe przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, kiedy przejmującym jest zakład aktywności zawodowej posiadający już uprzednio taki status gdzie należało przyjąć, że z ww. ustawy taki nakaz nie wynika; 2) art. 64 § 2 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że uzupełnienie niekompletnego wniosku przez skarżącego w terminie wskazanym przez organ, wywołuje skutki prawne od dnia uzupełnienia wniosku a nie od dnia jego złożenia a tym samym niezgodne z wnioskiem przyznanie Stowarzyszeniu statusu zakładu aktywności zawodowej z dniem usunięcia braków formalnych wniosku (30 czerwca 2020 r.), a nie z dniem 1 maja 2020 r. na podstawie art. 29 ust. 3f ustawy o rehabilitacji w związku ze złożeniem stosownego wniosku w dniu 6 maja 2020 r. 3) art. 7 i art. 79a kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśnienie skarżącemu, że decyzja zgodna z wnioskiem i interesem strony może być wydana w oparciu o art. 29 ust. 3f ustawy o rehabilitacji, co narusza też słuszny interes obywateli i nie służy interesowi społecznemu. W związku z powyższymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji przyznającej Stowarzyszeniu status zakładu aktywności zawodowej z dniem 1 maja 2020 r., tj. z dniem przekazania prowadzenia zakładu wnioskodawcy przez samorządową jednostkę budżetową Gminy [...] (posiadającą status aktywności zawodowej), zgodnie z art. 29 ust. 3f lub innymi ustawy o rehabilitacji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione w skardze. Sąd stwierdził bowiem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wobec naruszenia przez organ art. 24 § 1 pkt 5 kpa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z [...]sierpnia 2020 r. wydana na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez ten sam organ rozstrzygnięcia z [...]lipca 2020 r. o przyznaniu skarżącemu statusu zakładu aktywności zawodowej od dnia 30 czerwca 2020 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżoną decyzją Wojewoda ponownie orzekł o przyznaniu skarżącemu statusu zakładu aktywności zawodowej od dnia 30 czerwca 2020 r. Powołanie przez organ w komparycji rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz samo uzasadnienie decyzji w którym odniesiono się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazuje, że Wojewoda de facto utrzymał w mocy swoją własną decyzję z [...]lipca 2020 r. Przechodząc do wyjaśnienia prawnych podstaw rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 24 § 1 pkt 5 kpa, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Powyższa instytucja wyłączenia pracownika ma odpowiednie zastosowanie do pracownika podmiotu zobowiązanego do wydania decyzji, który nie jest organem administracji publicznej, jeżeli pracownik ten wydawał w imieniu tego podmiotu decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I OSK 267/14, publ. CBOSA). Przepis art. 24 kpa stwarza warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu. Uregulowanie to ma na celu uniknięcie sytuacji, gdy dana osoba, działając z upoważnienia piastuna organu, dwukrotnie bierze udział w wydaniu rozstrzygnięcia. Pracownik, który już raz uczestniczył w wydaniu decyzji ma ugruntowane poglądy na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. o sygn. akt I OPS 13/09 (publ. j.w.) stwierdził, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie ma zastosowania jedynie do piastuna organu, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 kpa, w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa. Należy zatem, a contrario, przyjąć na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa ma zastosowanie w postępowaniu o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Takie stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 lutego 2013 r. o sygn. akt II GPS 4/12 (publ. j.w.). Zatem treść art. 24 § 1 pkt 5 kpa przesądza o obowiązku wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, w którym to postępowaniu ten sam zobowiązany organ ponownie rozpatruje sprawę (por. wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1762/14, publ. j.w.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zarówno decyzję z [...] lipca 2020 r. jak i wydaną na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzję z [...]sierpnia 2020 r. podpisała ta sama osoba, tj. działający z upoważnienia Wojewody [...], Kierownik Oddziału Obsługi Pracodawców – K. M.. Zatem zaskarżona decyzja z [...]sierpnia 2020 r. została wydana z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 kpa w stopniu uzasadniającym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 3 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 kpa, natomiast w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W sytuacji, gdy - jak w sprawie niniejszej - zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, ustosunkowanie się przez Sąd do merytorycznej argumentacji skargi - na obecnym etapie postępowania - należy uznać za przedwczesne. Sprawa będzie bowiem ponownie rozpoznawana co do istoty bez udziału pracownika organu podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 132 w związku z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.