VIII SA/Wa 701/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] maja 2022 r. znak: [...].

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 5 lipca 2022 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza S. [...] z 19.05.2022 r. odmawiającą przyznania od 1.11.2021 r. na stałe świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na A. S. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4. Podstawą decyzji były następujące ustalenia: Decyzją z 19.05.2022 r. odmówiono przyznania D. K. (dalej: skarżąca) od 1.11.2021 r. na stałe świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na ojca A. S.. A. S. legitymuje się orzeczeniem Komisji Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z [...].07.1979 r. o I grupie inwalidztwa na stałe z powodu centralnego uszkodzenia układu nerwowego, jego żona H. orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 9.07.2019 r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Wnioskodawczyni pomaga ojcu w codziennym funkcjonowaniu, ale zdaniem organu zakres sprawowanej przez nią opieki i pomoc w jej sprawowaniu przez żonę i wnuczkę nie wykluczają możliwości podjęcia zatrudnienia choćby w minimalnym zakresie. Skarżąca zamieszkuje wspólnie z rodzicami, wiele czynności wykonywanych przez nią nie jest związana z koniecznością opieki nad ojcem, który nie zostaje w domu sam, bo są osoby które służą mu pomocą. W odwołaniu skarżąca wskazała w szczególności, że organ dokonał błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez brak rozważenia wszystkich przesłanek mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, błędne uzasadnienie decyzji, nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, procedowanie w sposób naruszający zasadę budowania zaufania obywateli do organów państwa, nadto naruszenie art. 17 ust. 1 i 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez zastosowanie tego ostatniego przepisu w sytuacji stwierdzenia niezgodności tegoż przepisu z Konstytucją. Wniosła o uchylenie decyzji, wskazując że poświęca dziennie 2-3 godziny na przygotowanie posiłków, 1,5 godz. na dbanie o higienę, 2 godz. na wykonywanie masażu, ponadto musi posprzątać pokój i pozostałe pomieszczenia zajmowane przez rodziców, zrobić zakupy, załatwić sprawy urzędowe. Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza SKO w R. wskazało, że 30.11.2021 r. skarżąca złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem A. S.. Kolegium przytoczyło treść art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowił podstawę do odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego i podniosło, że treść art. 17 ust. 1b stoi nadal w oczywistej sprzeczności z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r. K 38/13 w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na moment powstania niepełnosprawności i jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem SKO przepisy Konstytucji R.P. zobowiązują organy administracyjne do bezwzględnego stosowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Zatem koniecznym jest przy rozpoznawaniu sprawy niniejszej stosowanie przytoczonego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 38/13, obowiązującego od 23 października 2014 r. W świetle powyższego nie może stanowić podstawy odmowy przyznania skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego fakt, że niepełnosprawność jej ojca powstała później niż przyjmuje to art. 17 ust. 1b u.ś.r., albowiem kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Natomiast Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że Skarżąca pomaga ojcu w codziennym funkcjonowaniu, ale zakres sprawowanej przez nią opieki nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia, choćby w minimalnym zakresie. SKO wskazało, że 30.11.2021 r. Skarżąca podała, że jej opieka nad ojcem polega na przygotowaniu posiłków, robieniu zakupów, wizytach lekarskich po recepty, wykupieniu leków i pampersów, pomaga ojcu przekręcaniu się, oklepuje plecy, myje, goli, masuje nogi, ubiera, przygotowuje posiłki, podaje wodę do picia, zmienia pościel. Przytoczyło oświadczenie Skarżącej z 27.04.2022 r., z którego wynika że Skarżąca rano ok. godz. 7,30-8 robi poranną toaletę, czyli zmienia pampersa, (higienę intymną wykonuje mama, ojciec sam się goli maszynką elektryczną), w razie potrzeby zmienia pościel, ok. 8,30-9 przygotowuje śniadanie, które ojciec zjada sam, po śniadaniu przygotowuje leki w pojemniku (ojciec zażywa je sam), od godz.9-10 wykonuje masaż nóg, w godz. 11-13 przygotowuje obiad, od godz. 14-15 wykonuje masaż, oklepuje plecy, między godz. 17-18 przygotowuje kolację, od godz. 19-20 zmienia pampersa, smaruje i masuje ojca. Ponadto: na zakupy, które robi na dwa dni poświęca 2-3 godziny, co wymaga dojazdu. Pod nieobecność Skarżącej ojcu pomaga wnuczka i żona, natomiast jej rodzeństwo nie pomaga w opiece. Pracownik socjalny podczas przeprowadzonego 15.12.2021 r. wywiadu środowiskowego ustalił, że Skarżąca mieszka z mężem, córką i jej rodziną oraz z niepełnosprawnymi rodzicami. A. S. jest osobą leżącą, pampersowaną. Skarżąca przygotowuje i podaje mu posiłki, które spożywa samodzielnie, podaje leki, zmywa naczynia, sprząta, pierze, przygotowuje obiad, zamawia wizyty lekarskie, kilka razy w tygodniu robi zakupy, pranie, wykupuje leki, dba o dom, zajmuje się wszystkimi czynnościami związanymi z jego utrzymaniem i prowadzeniem. Toaletą A. S. zajmuje się jego żona. Pracownik socjalny dodał, że informacje, jakie otrzymał w trakcie wywiadu nie byty spójne z przedstawionymi w rozmowie telefonicznej 7.04.2022 r. Podczas tej rozmowy Skarżąca podała, że sytuacja uległa zmianie i nie pomaga ojcu, ponieważ ojciec ją wygania i nie je przygotowanych przez nią posiłków. Dodała, że w takiej sytuacji, jej córka A. mieszkająca z nimi, podaje leki, przygotowuje posiłki, a higieną zajmuje się żona A. S.. Skarżąca wskazała na trudne relacje i kontakt z rodzicami i zastanawia się, czy nie zrezygnować ze świadczenia, również z powodu problemów z rodzeństwem, które ma do niej nieuzasadnione pretensje. A S. oświadczył, że otrzymuje sporadyczną pomoc od synów, ponieważ są czynni zawodowo, mają dobre relacje i stały kontakt. Podczas wywiadu 8.04.2022 r. A. S. podał, że opiekują się nim wszyscy, zawsze ktoś jest w domu, córka jeśli chce może się nim opiekować. Syn J. pracuje poza granicami kraju i nie pomaga, syn T. pomaga sporadycznie. H. S. 25.04.2022 r. oświadczyła, że nie sprawuje całodobowej opieki nad mężem, zmienia mu pampersa i wykonuje higienę osobistą, głównie intymną, na co poświęca godziny. SKO przytoczyło treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad rodzicem, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku dzieci względem rodziców, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Opieka będąca przesłanką prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna mieć charakter szczególny, wymagający znacznego, stałego i niebudzącego wątpliwości zaangażowania, co powinno wynikać z okoliczności obiektywnych. W ocenie SKO opiekę nad niepełnosprawnym A. S. sprawuje również jego żona tj. wykonuje higienę intymną, zmienia pampersa. W razie potrzeby w opiekę włącza się też wnuczka. Kolegium wskazało, że sprawowanie opieki wymaga niewątpliwie pomocy, jednak przy prawidłowej organizacji dnia możliwe jest uzyskanie stanu pozwalającego Skarżącej na podjęcie zatrudnienia. SKO wskazało, że pranie, sprzątanie, zmiana pościeli nie są czynnościami codziennymi, mogą być wykonywane po południu, jak w rodzinach osób zatrudnionych. Gotowanie obiadu, robienie śniadania może odbywać się w określonych godzinach dnia nie kolidujących z zatrudnieniem, podanie leków może polegać na ich poporcjowaniu w odpowiednie pojemniki, a umawianie wizyt lekarskich nie jest czynnością codzienną, realizacja recept, robienie zakupów są czynnościami standardowo wykonywanymi przez osoby pozostające w zatrudnieniu, mogą być wykonywane po skończonej pracy. Reasumując SKO wskazało, że obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie wykluczają podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co jest oczywiste, skoro większość osób pracujących zarówno pracuje jak i prowadzi gospodarstwo domowe, co wymaga odpowiedniej organizacji. Obowiązki związane z wykonywaniem przez Skarżącą opieki nad ojcem Kolegium określiło jako pomoc niepełnosprawnemu ojcu, co nie wyklucza podjęcia zatrudnienia. Nadto wskazało, że Skarżąca ma 2 braci. T. S. nie pracuje, jest bezrobotny, zarejestrowany w Urzędzie Pracy w S.. W razie potrzeby jest w stanie pomóc rodzicom, rodzice nie potrzebują pomocy finansowej, mają emerytury. J. S. mieszka w C., pracuje w N. nie ma możliwości wsparcia finansowego ojca , bo środki finansowe przeznacza na utrzymanie rodziny, edukację dzieci, utrzymanie siebie za granicą. Żaden z braci nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, zatem zdaniem SKO po ich stronie nie występują obiektywne przeszkody do sprawowania opieki nad ojcem, a obowiązek alimentacyjny obciąża wszystkie dzieci A. S., które jako zstępne osoby wymagającej opieki mogą nabyć prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust.1 pkt 4 u.ś.r. Nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez jedno z dzieci, które nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na niepełnosprawnym rodzicem, jest możliwe tylko w razie stwierdzenia, że pozostałe dzieci nie są w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi alimentacyjnemu (art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) w zakresie zapewnienia należytej opieki niepełnosprawnemu rodzicowi w formie świadczeń osobistych albo, jeżeli osobiste świadczenia opiekuńcze nie są obiektywnie możliwe, w formie świadczeń finansowych, stosownie do możliwości zarobkowych i majątkowych (art. 129 § 2 kro). Zdaniem SKO bracia Skarżącej nie przedstawili dowodów zwalniających ich z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego, a w konsekwencji jego przejścia jedynie na Skarżącą, a sprawowanie przez Skarżąca opieki nie wskazuje na konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania tej opieki. Skarżąca może dzielić się opieką z bratem T., a w opiece uczestniczy żona i wnuczka A. S., zatem przy prawidłowej organizacji dnia możliwe jest uzyskanie stanu pozwalającego Skarżącej na podjęcie zatrudnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów polegające na całkowitym pominięciu okoliczności uzasadniających twierdzenie , że w sprawie zaistniał szczególny uzasadniony przypadek, 2. art.7 K.p.a. poprzez załatwienie sprawy z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, 3. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcie oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji, 4. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób naruszający zasadę budowania zaufania obywatela do organów państwa, 5. naruszenie art. 81a k.p.a. poprzez uznanie, iż niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego dotyczącego sposobu i okoliczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, należy rozstrzygać na niekorzyść strony, nie kierując się przy tym życiową wiedzą i logiką, 6. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, podczas gdy organ powinien wydać rozstrzygnięcie reformacyjne bądź kasatoryjne, Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, iż D. K. jest w stanie wszelkie czynności związane z utrzymaniem swojego domu, domu rodziców, przygotowanie posilków dla ojca robienie zakupów oraz wykonywanie wszelkich czynności przy ojcu jest wstanie wykonać w przeciągu kilku godzin tj. po pracy. W ocenie skarżącej konsekwencją powyższego było naruszenie prawa materialnego tj.: art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną interpretację z pominięcie zastosowania dyrektyw wykładni celowościowej i systemowej a w konsekwencji odmowę otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego wobec faktycznej niemożności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez jego synów. Wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji, zasądzenie kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym - art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje rodzicom, innym osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują oni z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Zarówno osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jak też osoba opiekująca się innym członkiem rodziny, względem którego ciąży na niej obowiązek alimentacyjny, wypełniają zobowiązanie o charakterze prawnorodzinnym, którego źródłem są przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Obydwie te kategorie osób, w związku z realizacją tego obowiązku, rezygnują z podjęcia lub kontynuowania zatrudnienia. W badanej sprawie bezsporną pozostaje okoliczność, że skarżąca sprawuje opiekę na nad ojcem A. S., który legitymuje się orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nr [...] w R. z 2 lipca 1979 r. o inwalidztwie I grupy z ogólnego stanu zdrowia, przy czym inwalidztwo jest trwałe, termin badania kontrolnego zbędny, wskazania do zatrudnienia żadne, przeciwwskazania do zatrudnienia wszelkie. Z treści uzasadnienia orzeczenia wynika, że A. S. jest obłożnie chory z powodu stałego uszkodzenia centralnego układu nerwowego, wymaga opieki osób drugich (k. 26 akt administracyjnych). Jego żona H. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z 9 kwietnia 2014 r. (k. 57 akt administracyjnych). Od 1 maja 2019 r. orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 9 lipca 2019 r. uznana została za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji (k.58 akt administracyjnych). A. S. jest stale, od ponad 40 lat osobą leżącą, pampersowaną, z ranami na nogach. Samodzielnie jest w stanie ogolić się maszynką elektryczną, zjeść podany posiłek, przyjąć podane leki. We wszystkich innych czynnościach wymaga opieki, pomocy osób drugich. Stałą i systematyczną opiekę nad ojcem sprawuje skarżąca. Pomaga mu we wszystkich czynnościach życia codziennego poza wykonywaniem czynności związanych z higieną intymną, które to czynności na życzenie A. S. wykonuje żona H. S.. Jednocześnie, w ocenie Sądu, nie można zaaprobować stanowiska organów, że sprawowana przez skarżącą opieka nad ojcem nie wyczerpuje znamion pojęcia opieki określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z uwagi na zakres sprawowanej opieki bowiem obowiązki wykonywane przez skarżącą związane są głównie z prowadzeniem gospodarstwa domowego, co nie koliduje z wykonywaniem pracy przez osoby pozostające w zatrudnieniu. Wskazać należy, że sposób sprawowania opieki nie został jednakże w u.ś.r. określony. W związku z tym należy go rozpatrywać przez pryzmat celu tej regulacji, z której wynika, że musi mieć ona charakter stały bądź długotrwały i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których to z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić (wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, "określenia stała i długotrwała wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie"). Ze wszystkich wywiadów środowiskowych wynika, że skarżąca (wnioskodawca) wraz z pozostającym pod jej opieką ojcem zamieszkują razem. Stan zdrowia i niepełnosprawność sprawia, że ojciec skarżącej wymaga stałej opieki osoby drugiej, podobnie jak i matka skarżącej. Obciąża to skarżącą, która w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji podała, że poświęca dziennie 2-3 godz. na przygotowanie posiłków, 1,5 godz. na dbanie o higienę, 2 godziny na wykonanie masażu, ponadto sprząta pokój i pozostałe pomieszczenia zajmowane przez rodziców, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, zamawia wizyty domowe lekarzy, co łącznie zajmuje jej dziennie ok. 10 godzin. Nie jest uprawnione stanowisko Kolegium, iż skarżąca nie sprawuje stałej opieki nad ojcem, jest to jedynie pomoc, a tym samym jest pozbawiona możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że jak wynika z wywiadu środowiskowego z 11.04.2022 r. ojciec skarżącej nie zyczył sobie opieki córki, skoro z kolejnego wywiady z 25..04.2022 r. wynika już że opieka ta jest nadal sprawowana przez skarżącą. Sprawowanie opieki nad osobą posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym wymaga dużego zaangażowania w różnych godzinach, także w sytuacjach nieoczekiwanych. To opiekun decyduje, czy rezygnuje z zatrudnienia i poświęca swój czas dla osoby niepełnosprawnej, czy kontynuując zatrudnienie zapewnia jej opiekę w inny sposób. Organ nie jest upoważniony, by decydować tu za stronę. W zaskarżonej decyzji organ zawarł również stwierdzenia sprowadzające się do tego, że obowiązek alimentacyjny wobec ojca strony skarżącej, obciąża także rodzeństwo strony, a zatem nie ma przeszkód, żeby osoby te podzieliły się obowiązkiem sprawowania opieki wobec osoby niepełnosprawnej i żeby strona mogła podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W tej kwestii podnieść należało, że poza zakresem rozpoznania niniejszej sprawy z wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, pozostają powyższe rozważania organu. Skarżąca jako córka osoby wymagającej opieki, znajduje się wśród wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którym – w razie spełnienia pozostałych warunków – przysługuje świadczenie pielęgnacyjne i to do niej należy wybór, czy wypełni swój obowiązek alimentacyjny względem matki poprzez sprawowanie osobistej opieki, czy podejmując zatrudnienie zapewni jej opiekę w inny sposób, np. dzieląc się obowiązkami opiekuńczymi z rodzeństwem. W wyroku wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 3946/2018, a także w wyroku I OSK 516/19 NSA wskazał, że art. 17 ust. 1 u.ś.r nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku zamieszkiwania opiekuna z osobą nad którą jest sprawowana opieka, ani też od sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę powyższy pogląd podziela. W świetle powyższych orzeczeń nie powinno budzić wątpliwości, że również fakt wykonywania higieny intymnej przez żone niepełnosprawnego (na jego życzenie), czy podanie kanapki, szklanki wody przez wnuczkę pod nieobecność skarżącej nie może prowadzić do oceny, ze skarżąca nie sprawuje stałej opieki nad ojcem. Odmowę przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki lub nad niepełnosprawnym ojcem, organ I instancji uzasadnił brakiem spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub: 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. SKO wskazało, że powyższy przepis w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 Trybunału Konstytucyjnego uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Po tym jednakże wyroku nie nastąpiły zmiany ustawy, które pozwalałyby na przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom osób, których niepełnosprawność powstała po 18 roku życia, lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej nie później jednak niż do ukończenia 25 roku życia. Oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiającego uzyskanie tego świadczenia. Zdaniem Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, że organ I instancji dokonując odmiennej wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. wydał decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną i z naruszeniem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP (orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne). Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, wskutek wniesionego odwołania, okoliczność tę Kolegium prawidłowo uwzględniło, jednakże samo nie ustrzegło się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Reasumując Sąd uznał, że wskazane przez organy obu instancji przyczyny odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (brak wykazania spełnienia kryterium wieku powstania niepełnosprawności oraz sprawowania opieki w sposób stały) w rzeczywistości nie zachodziły, w związku z czym decyzje tych organów zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, tj. w wyniku błędnej wykładni art. 17 ust. 1 i 1b u.ś.r. Zastosowanie w sprawie niniejszej tych przepisów w sposób w jaki uczyniły to organy prowadziłoby do niedopuszczalnego ukształtowania sytuacji prawnej skarżącej. W takiej sytuacji nie może tez być mowy o zachowaniu przez organy obu instancji wyrażonych w art. 7 K.p.a. zasad rzetelnej procedury (legalizmu, prawdy obiektywnej oraz wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli) oraz wynikającej z art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło również do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Kolegium podzieliło (błędne) stanowisko organu I instancji co do nieprzysługiwania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (co uzasadniało utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej Wskazania co do postępowania organów przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań dotyczących stosowania art. 17 ust. 1 i ust. 1b u.ś.r. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.