VIII SA/Wa 68/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku "M. –T." sp. z o.o. z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "M. –T." sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

Postanowieniem z dnia 20 września 2013 r. sygn. akt I FZ 358/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił w przedmiotowej sprawie zażalenie skarżącej spółki "M. T." na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 14 lutego 2014 r. skarżąca ponownie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu podano, że spółka nie generuje żadnych dochodów. Przychód za ostatnie miesiące wyniósł "0" ponieważ przedsiębiorstwo nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów, ze względu na brak środków finansowych oraz utratę koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Wyjaśniono, że środki trwałe, będące majątkiem skarżącej zostały zabezpieczone przez Prokuraturę Okręgową w R. Natomiast na samochodach ciężarowych – jedynym źródle uzyskiwania dochodu, został ustanowiony zastaw skarbowy. Niemożliwe jest więc ich zbycie i zgromadzenie w ten sposób środków pozwalających na pokrycie kosztów postępowania. W związku z powyższym w celu poprawy sytuacji spółki zostały podjęte działania zmierzające do racjonalizacji oraz redukcji jej wydatków, między innymi zmniejszono zatrudnienie. Aktualnie spółka nie zatrudnia pracowników. Nie posiada również środków finansowych na prowadzonym na jej rzecz rachunku. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku spółka złożyła kserokopię CIT-8 za 2013 r. oraz wygenerowany elektronicznie wyciąg z rachunku bankowego za okres styczeń – czerwiec 2014 r. z saldem za poszczególne miesiące (-) [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce z o.o. prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadność wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim podkreślić należy, że Sądowi z urzędu znany jest fakt (akta sprawy VIII SA/Wa 113/13), iż postanowieniem Prokuratora Okręgowego w R z dnia 27 maja 2014 r. oddano na przechowanie A. J. - prezesowi zarządu i jedynemu udziałowcowi skarżącej pięć samochodów ciężarowych, które według oświadczenia spółki stanowiły jedyne źródło uzyskiwania dochodu. Oznacza to, że skarżąca od czerwca 2014 r. posiada realne możliwości uzyskiwania dochodów przy wykorzystaniu tychże pojazdów. Z treści powyższego postanowienia nie wynika bowiem zakaz ich wykorzystywania do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej, a jedynie zakaz zbywania i obciążania. Podkreślenia wymaga również, że spółka mimo postępowania egzekucyjnego nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie wyjaśniła przy tym jakie są źródła finansowania jej bieżącej działalności. Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, jakoby nie była w stanie partycypować w kosztach sądowych tj. uiścić wpisu od złożonej skargi kasacyjnej. Z wymienionych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.