VIII SA/Wa 678/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Szkoły Wyższej w [...] na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia z dnia 5 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpoznania 1) stwierdza, iż pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia; 2) zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz skarżącej [...] Szkoły Wyższej w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga R. Szkoły Wyższej w R. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju o pozostawieniu bez rozpatrzenia protestu z dnia 5 lipca 2024 r., nr [...]. Do wydania zaskarżonej informacji doszło w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 31 października 2023 r. R. Szkoła Wyższa (dalej także: "Wnioskodawca", "Skarżąca") złożyła do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (dalej "Organ", "NCBR", "Instytucja Pośrednicząca") wniosek pn. Absolwent pielęgniarstwa = wiedza i doświadczenie o nr [...] w naborze nr [...] (dalej: "Wniosek"). W wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej w ramach III etapu, projekt objęty Wnioskiem został oceniony negatywnie, uzyskując średnią arytmetyczną z ogólnej liczby punktów przyznanych przez oceniających -118 pkt. O negatywnej ocenie Wniosku Skarżąca została poinformowana pismem z 12 kwietnia 2024 r. znak [...] (doręczonym w dniu 12 kwietnia 2023 r.). W dniu 24 kwietnia 2024 r. R. Szkoła Wyższa złożyła Protest od wyników oceny Wniosku w systemie SOWA w postaci skanu dokumentu, pod którym podpisała się Kanclerz uczelni – E.K.. Uznając, iż Wnioskodawca złożył Protest od wyników oceny Wniosku w systemie SOWA w postaci skanu dokumentu, na którym widnieje podpis własnoręczny E.K., Kanclerz R. Szkoły Wyższej, Organ stwierdził, że Protest nie został prawidłowo podpisany oraz, że Wnioskodawca nie dołączył do Protestu wymaganego prawem dokumentu poświadczającego umocowanie osoby, która go podpisała, do reprezentowania Wnioskodawcy. Instytucja Pośrednicząca pismem z 15 maja 2024 r. (znak [...]), stosownie do treści art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (dalej ustawy wdrożeniowa), wezwała Wnioskodawcę do uzupełnienia ww. braku formalnego tj. do przesłania prawidłowo podpisanego Protestu oraz przesłania wymaganych dokumentów poświadczających umocowanie osoby podpisującej Protest w imieniu Wnioskodawcy do reprezentowania Wnioskodawcy (np. aktu powołania/wyboru osoby uprawnionej wraz z dokumentem, na podstawie którego został podpisany, np. statutem, wskazującym zakres odpowiedzialności tegoż organu; udzielone przez osobę upoważnioną pełnomocnictwo, które obejmuje swoim zakresem jej uprawnienie do występowania w procedurze odwoławczej). W wykonaniu zobowiązania R. Szkoła Wyższa przedłożyła w dniu 31 maja 2024 r. pocztą tradycyjną (data nadania 23 maja 2024 r.) – protest podpisany własnoręcznie przez E. K.Kanclerza R. Szkoły Wyższej. Do pisma dołączono akt powołania kanclerza oraz Statut uczelni. Uznając, że uprawnionym do reprezentowania uczelni R. Szkoły Wyższej w R. jest Rektor w oparciu o § 32 ust. 2 pkt 3 Statutu, NCBR informacją z 5 lipca 2024 r., poinformował Skarżącą o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia. Jako podstawę prawną wskazano art. 64 ust. 3 ustawy wdrożeniowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca wywiodła, iż stoi na stanowisku, że braki formalne opisane w piśmie z dnia 15 maja 2024 r. zostały uzupełnione w sposób prawidłowy, tj. Wnioskodawca przekazał Organowi protest podpisany własnoręcznie przez Kanclerza wraz z aktem powołania Kanclerza oraz Statutem R. Szkoły Wyższej, z którego wprost wynika umocowanie Kanclerza do podpisania przedmiotowego protestu. Jak wskazała Skarżąca, zgodnie ze Statutem uczelni Rektor jest umocowany do reprezentowania Uczelni na zewnątrz, ale wyłącznie w sprawach niezastrzeżonych przez Statut do kompetencji innych organów uczelni. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do zadań rektora należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni. Rozwijając argumentację w opisowej skardze, Skarżąca podniosła, że § 33 Statutu R. Szkoły Wyższej mówi, że Kanclerz kieruje działalnością Uczelni w zakresie jej organizacji, finansów, spraw osobowych i administracyjno-gospodarczych. Ponadto zgodnie z § 36 Statutu do kompetencji Kanclerza należy między innymi: podejmowanie decyzji dotyczących mienia i gospodarki uczelni, sprawowanie nadzoru nad administracją i gospodarką uczelni, podejmowanie decyzji dotyczących funkcjonowania uczelni niezastrzeżonych dla innych organów oraz reprezentowanie uczelni na zewnątrz we wszystkich sprawach niezastrzeżonych dla Rektora i Założyciela. Zdaniem Skarżącej cały proces aplikowania o środki finansowe na dofinansowanie tego oraz innych projektów, w tym także reprezentowanie Uczelni w postępowaniu odwoławczym oraz umocowanie do złożenia protestu, zgodnie ze Statutem R. Szkoły Wyższej należy do wyłącznych kompetencji Kanclerza. W ocenie Wnioskodawcy, Instytucja Pośrednicząca w rażący sposób nie dopełniła swoich obowiązków nie zapoznając się w pełni z przekazanymi dokumentami i wynikającymi z nich uprawnieniami dla poszczególnych organów uczelni pozostawiając tym samym prawidłowo podpisany przez osobę do tego umocowaną protest bez rozpatrzenia. W związku z powyższym R. Szkoła Wyższa wniosła o wydanie decyzji nakazującej Organowi rozpatrzenie złożonego przez Skarżącą protestu. W odpowiedzi na skargę Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej informacji. Zdaniem organu, protest powinien zostać podpisany przez Rektora uczelni lub prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy orzekający w sprawie organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że w kontrolowanej sprawie NCBR sporządził informację o pozostawieniu protestu Skarżącej bez rozpatrzenia w oparciu o art. 64 ust. 3 ustawy wdrożeniowej, pouczając R. Szkołę Wyższą o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 73 ustawy wdrożeniowej. Spór w sprawie sprowadzał się do tego, czy Kanclerz Szkoły był uprawniony do podpisania protestu, który złożyła Skarżąca wobec uzyskania informacji od Organu o wynikach negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu: Absolwent pielęgniarstwa = wiedza i doświadczenie. Organ z kolei prezentował stanowisko, iż uprawnionym do podpisu protestu był Rektor uczelni. Po szczegółowej analizie sprawy, a w szczególności Statutu uczeni, w ocenie Sądu, rację ma Skarżąca, że uzupełniony protest został prawidłowo podpisany. Zauważenia wymaga, że w świetle art. 23 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, do zadań rektora należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni (ust. 1), a do zadań rektora należy w szczególności 1) reprezentowanie uczelni; 2) zarządzanie uczelnią, dalej w ust. 2 art. 23 ustawy wyszczególniono zadania rektora. Nie ulega wątpliwości Sądu, że zadania rektora wyszczególnione w ust. 2 są wyliczone przykładowo i w zasadzie obejmują podstawowe zadania na tym kierowniczym stanowisku. Zasady organizacji i funkcjonowania uczelni określa statut uczelni, co wynika z art. 34 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z uczelnią niepubliczną, co wynika z przedłożonego Statutu - § 1 pkt 1 R. Szkoła Wyższa jest uczelnią niepubliczną. W § 13 Statutu określono, że Jednostkami prowadzącymi obsługę administracyjną uczelni są: 1) dział administracyjno-finansowy, 2) dział nauczania, 3) dział pracy d/s zatrudnienia. Z ust. 2 tego przepisu wynika zaś iż jednostki administracyjne tworzy, znosi i przekształca Kanclerz w uzgodnieniu z Rektorem. Ponadto zauważenia wymaga, że z kolei w § 14 zapisano, iż całością procesu naukowo-dydaktycznego kieruje Rektor współdziałając z Prorektorem i z Dziekanem. Z ust. 2 § 14 wynika zaś, że całością zagadnień administracyjnych i gospodarczych, z wyłączeniem uprawnień należących do Założyciela, kieruje Kanclerz, któremu podlegają pracownicy administracyjno-gospodarczy. W kontekście analizowanego Statutu, trzeba zwrócić uwagę na § 16 ust. 4, z którego wynika, że organami jednoosobowymi są: 1) Rektor, 2) Dziekani, 3) Kanclerz. Z kolei w § 32 Statutu określono kompetencje Rektora, do których należy m.in. pkt 1) sprawowanie nadzoru nad działalnością dydaktyczną, twórczą i badawczą Uczelni, pkt 3) reprezentowanie Uczelni na zewnątrz oraz kierowanie jej dzielnością merytoryczną, pkt 26) Rektor może w formie pisemnej upoważniać imiennie pracowników Uczelni do podejmowania w jego imieniu określonych czynności prawnych lub składania oświadczeń woli w ustalonym zakresie. Natomiast w § 33 Statutu zawarto, iż Kanclerz kieruje działalnością Uczelni w zakresie jej organizacji, finansów, spraw osobowych i administracyjno-gospodarczych, zaś § 36 Statutu odnosi się do kompetencji Kanclerza, wśród których m.in. wymienia: pkt 1) podejmowanie decyzji dotyczących mienia i gospodarki Uczelni, pkt 3) sprawowanie nadzoru nad administracją i gospodarką Uczelni, pkt 8) udzielanie pełnomocnictw do realizacji zadań ciągłych lub doraźnych, a także pełnomocnictw procesowych, pkt 10) reprezentowanie Uczelni na zewnątrz we wszystkich sprawach niezastrzeżonych dla Rektora i Założyciela, pkt 16) zapewnienie właściwej działalności administracyjno -gospodarczej Uczelni i jej jednostek organizacyjnych. Statut R. Szkoły Wyższej zawiera rozdział IX odnoszący się do mienia i finansów uczelni i § 83 oraz § 84 zawierają normy wskazujące iż czynności prawne dotyczące mienia uczelni dokonuje Kanclerz (§ 83 ust. 2), a § 84 określa, że gospodarką i środkami finasowania, zasobami materialnymi i mieniem Uczelni kieruje Kanclerz w uzgodnieniu z Założycielem, uwzględniając obowiązujące przepisy. Analiza Statutu Uczelni, a zwłaszcza poszczególnych paragrafów wskazach przez Sąd, wskazuje wyraźnie, że Skarżąca jako uczenia niepubliczna w swoim statucie wyraźnie zaznacza iż organami jednoosobowymi są Rektor, Dziekani i Kanclerz oraz rozgranicza kompetencje Rektora, które w żadnym razie nie są związane ze sprawami administracyjno – gospodarczymi i finansowymi, a kompetencjami Kanclerza, który z kolei sprawuje nadzór nad administracją i gospodarką uczelni (§ 36 ust. 1 pkt 3) udziela pełnomocnictw (pkt 8), czy zapewnia właściwą działalność administracyjno-gospodarczą (pkt 16). Niewątpliwie dodając do tego zapisy Statutu zawarte w § 83 ust. 2 iż czynności prawne dotyczące mienia uczelni dokonuje Kanclerz oraz § 84 odnoszący się do gospodarki i środków finansowania, mamy jasny klarowny obraz prowadzący do stwierdzenia, iż Kanclerz uczelni chcąc pozyskać środki finansowe w ramach projektu Absolwent pielęgniarstwa = wiedza i doświadczenie, był uprawniony do reprezentowania Skarżącej i podpisania się pod protestem. Świadczą o tym przywołane przez Sąd zapisy Statutu i ich dogłębna analiza. Na tle obecnie obowiązującej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nie wykształciło się jeszcze orzecznictwo Sądów administracyjnych w tym zakresie, ani Sądów powszechnych, niemniej w poprzednim stanie prawnym sądy podzielały stanowisko składu orzekającego. Przykładowo już w uzasadnieniu do wyroku z dnia 18 września 2012 r. o sygn. akt I CSK 52/12 Sąd Najwyższy potwierdził, cyt.: "że nie jest uprawnione przyjęcie, że określona w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym kompetencja, powierzona innemu niż rektor organowi uczelni niepublicznej, odnosi się wyłącznie do sfery wewnętrznej uczelni, a tym samym, że jedynym uprawnionym organem do składania oświadczeń woli w tym zakresie w imieniu uczelni niepublicznej byłby jej rektor, dla którego sama ustawa nie przewiduje kompetencji odnośnie mienia i gospodarki uczelni. W konsekwencji, przewidziane w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym kompetencje do podejmowania decyzji dotyczących mienia uczelni, przyznane w statucie uczelni innemu jednoosobowemu organowi uczelni, obejmują również uprawnienia do złożenia oświadczenia woli w sferze zewnętrznej. Prowadzi to zdaniem Sądu orzekającego do uznania uprawnienia Kanclerza Szkoły – do udzielenia pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu dotyczącym mienia Szkoły, tym bardziej, że w § 25 ust. 4 Statutu wyraźnie postanowiono, że Kanclerz składa oświadczenia woli w imieniu uczelni .." Reasumując, Sąd nie ma wątpliwości, że w kontrolowanej sprawie Kanclerz Uczelni E.K.była uprawniona do złożenia podpisu pod protestem skierowanym do Instytucji Pośredniczącej. Skoro złożyła własnoręczny podpis pod protestem, to tym samym uchybienie formalne zostało uzupełnione i nie zachodziła przesłanka wydania informacji o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia. Końcowo wskazać należy, że, uznając skargę R. Szkoły Wyższej za uzasadnioną – Sąd w oparciu o art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej – stwierdził, iż pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia (pkt 1 sentencji wyroku). W pkt 2 sentencji wyroku Sąd zawarł rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów sądowych w oparciu o art. 200 p.p.s.a.