VIII SA/Wa 677/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu [...] sp. z o.o. na postanowienie starszego referendarza sądowego z 27 czerwca 2017 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 rok postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy

Pismem z 19 lipca 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) [...] sp. z o.o. (zwana dalej: skarżąca, spółka) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną w komparycji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w przedmiocie płatności OB. Następnie w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Formularz wniosku wpłynął do Sądu 8 września 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). W wyniku rozpoznania ww. wniosku starszy referendarz sądowy postanowieniem z 3 października 2016 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Na skutek złożonego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał 25 października 2016 r. postanowienie, którym utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2016 r. odmawiające przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem z 3 listopada 2016 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 zł. Wpis sądowy od skargi spółka uiściła 15 listopada 2016 r. Wyrokiem z 17 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. W dniu 14 kwietnia 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od wyroku z 17 lutego 2017 r. Zarządzeniem z 19 kwietnia 2017 r. wezwano spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W związku z ww. wezwaniem skarżąca złożyła 31 maja 2017 r. (data nadania formularza) kolejny – drugi - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do wniosku skarżąca załączyła plik dokumentów. W wyniku rozpoznania ww. wniosku starszy referendarz sądowy postanowieniem z 27 czerwca 2017 r., działając na podstawie art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, iż brak podstaw do zmiany oceny sytuacji majątkowej skarżącej, dokonanej w prawomocnym postanowieniu referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 października 2016 r. Analizując przesłanki odmowy przyznania spółce prawa pomocy po raz pierwszy referendarz sądowy ustalił, iż skarżąca nie dopełniła w sposób należyty ciążącego na niej obowiązku rzetelnego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej - nie nadesłała wszystkich dokumentów, które były niezbędne do dokonania oceny sytuacji majątkowej spółki, w szczególności zeznania podatkowego, a także wyciągów z rachunku bankowego zawierającego historię operacji. Stanowisko zajęte przez referendarza sądowego zostało następnie zaaprobowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w uzasadnieniu do postanowienia z 25 października 2016 r. wskazał, że o potencjale gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z działalności, a nie dochody. Wskazał również, że skarżąca nie wykazała, jakoby nie posiadała dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Dokonując porównania sytuacji materialnej skarżącej – w świetle oświadczeń złożonych na formularzu PPPr z 31 maja 2017 r. – stwierdził, że spółka uzasadnia zasadność swojego wniosku poprzez eksponowanie tych samych przesłanek, które w jej ocenie przemawiają za udzieleniem prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W szczególności powołuje się na stratę z działalności gospodarczej (-)[...] zł, brak środków na rachunku bankowym oraz nieotrzymywanie dopłat unijnych. Dodatkowo zauważył, że z załączonego do aktualnego wniosku bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2016 r. wynika, że spółka posiadała na ten dzień aktywa trwałe w wysokości [...] zł, aktywa obrotowe w wysokości [...] zł, w tym należności krótkoterminowe [...] zł. Przedstawiony natomiast jednostronicowy wyciąg z rachunku bankowego nie tylko nie zawiera żadnej informacji wskazującej na brak operacji na rachunku, ale nie wskazuje nawet do jakiego podmiotu rachunek ten należy. Referendarz wyjaśnił, że obowiązany jest stwierdzić, iż treść kolejnego wniosku skarżącej o prawo pomocy nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej. Spółka ponownie składa tożsame oświadczenia w zakresie stanu majątkowego i w tym samym zakresie nie wypełnia obowiązku uzupełnienia wniosku (brak wyciągów z rachunku bankowego). Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z przedmiotowym wnioskiem ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jej sytuacji majątkowej. Wskazał przy tym, iż postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Pismem z 6 lipca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca skutecznie wniosła sprzeciw na powołane postanowienie wnioskując o jego zmianę poprzez jego uchylenie skarżonego postanowienia, rozpoznanie wniosków i orzeczenie o przyznaniu wnioskodawcy zwolnień. W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia spółka podała, że jej wnioski powinny być bezwzględnie rozpoznane przez referendarza oraz, że nie było podstaw do zastosowania przez referendarza art. 249a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W ocenie Sądu, starszy referendarz sądowy zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że art. 249a p.p.s.a. może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w trybie art. 165 p.p.s.a., a więc wówczas, gdy strona powtórnie wnosi o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie, bądź domaga się – w drodze zmiany wcześniejszego postanowienia przyznającego stronie prawo pomocy – rozszerzenia jego zakresu (ergo przyznania tego prawa w szerszym zakresie) [tak trafnie M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, art. 249a Nb. 3, s. 989]. Sąd podziela ocenę starszego referendarza sądowego, że skarżąca ponownie w kolejnym wniosku o prawo pomocy nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej. Spółka ponownie składa tożsame oświadczenia w zakresie stanu majątkowego i tym samym nie wypełnia obowiązku uzupełnia wniosku i przedstawienia swojej rzeczywistej sytuacji dochodowej. Właściwe jest także stanowisko starszego referendarza sądowego, iż porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z przedmiotowym wnioskiem ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się sytuacji majątkowej skarżącej. Sąd podziela i tę ocenę, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego z 27 czerwca 2017 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 249a oraz art. 260 §1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.