Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VIII SA/Wa 66/26

Wyrok WSA w Warszawie z 9 kwietnia 2026 r., VIII SA/Wa 66/26 – uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Ł. K. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 7 listopada 2025 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 7 listopada 2025 r. znak: [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: organ odwoławczy, GDOŚ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130, z późn. zm. dalej: u.p.z.p.) po rozpatrzeniu zażalenia Ł.K. (dalej: strona, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (dalej: organ I instancji, RDOŚ) z 11 października 2024 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wójt Gminy P. pismem z 23 września 2024 r. zwrócił się do RDOŚ o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr ew. [...] położonej przy drodze gminnej (polnej) w miejscowości M. (obręb [...].), gm. P.. Postanowieniem 11 października 2024 r. znak [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 106 k.p.a. oraz art. 53 ust. 5 w zw. z art. 53 ust. 5c i art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w związku z art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2024 poz. 1478, dalej ustawa o ochronie przyrody), odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa była rozpatrywana po kątem zgodności z zapisami art. 33 ustawy o ochronie przyrody. Jednocześnie wyjaśnił, że Obszar Ostoja [...] obejmuje znaczną część jednego z większych kompleksów leśnych w środkowej Polsce - Puszczy [...], na granicy M. i M., w widłach pradolin [...], R. i Z., na terenie [...].. Stwierdził, że część działki wnioskowanej pod inwestycję, jak również działek sąsiednich są miejscem rozrodu, a więc i wychowu młodych, a także żerowania ptaków wymienionych w Załączniku I dyrektywy Rady 79/409/EWG, a wśród nich gatunki będące przedmiotami ochrony dla obszaru Natura 2000 Ostoja [...]. Po przeprowadzonej analizie podczas, której RDOŚ wziął pod uwagę charakter inwestycji (zabudowa mieszkaniowa), obecne zagospodarowanie działki nr ew. [...] (wolne od zabudowy łąki trwałe - ŁV i pastwiska trwałe - PsVI), jej położenie i otoczenie (od północy: rzeka M. i teren leśny Puszczy [...], od zachodu, wschodu i południa: kompleks użytków zielonych wzdłuż rzeki M., w otoczeniu lasów) oraz fakt, że w bliskiej odległości (do 150 m) stwierdzono występowanie przedmiotów ochrony ww. obszaru Natura 2000, tj. co najmniej: 1 pary dudka (Upupa epops), 1 samca derkacza i 1 pary samotnika (Tringa ochropus) oraz uwzględniając cele ochrony i zagrożenia zidentyfikowane dla ww. gatunków w Planie Zadań Ochronnych RDOŚ doszedł do przekonania, że w związku z realizacją tej inwestycji "wystąpią znacząco negatywne oddziaływania na gatunki zwierząt i ich siedliska będące przedmiotami ochrony w obszarze europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 [...] Ostoja [...] zwłaszcza dla ww. gatunków. Nie zgadzając się z postanowieniem RDOŚ, strona złożyła zażalenie podnosząc, że organ I instancji nie wskazał żadnych konkretnych argumentów odmowy uzgodnienia warunków realizacji ani żadnych konkretnych argumentów w zakresie uwzględnienia realizacji przedsięwzięcia za znacząco negatywnie oddziałujących na gatunki zwierząt i ich siedliska będących przedmiotami ochrony w obszarze europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000". Zdaniem skarżącego na uwagę zasługuje fakt, że "znaczna część obszarów w miejscowości M. położonej w niedalekiej odległości od miejscowości M. jest na terenie obszaru objętego ochroną tj. Natura 2000, jednakże pomimo takiego ich położenia, osoby zamieszkujące tam miały możliwość wybudowania domów oraz budynków gospodarczych". "Działka znajduje się 200 m od drogi asfaltowej a także ok. 200 m od innych zabudowań, zaś w odległości 50 m znajdują się wyżej wspomniane łowiska komercyjne". Skarżący "uzyskał postanowieniem z dnia 15 października 2024 r. od Starosty R. pozytywne uzgodnienie projektu decyzji Wójta Gminy P. o ustaleniu warunków zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych". Wskazanym na wstępie postanowieniem z 7 listopada 2025 r. GDOŚ utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z projektem decyzji planowana inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego o wielkości 200,0 m2 (z nieprzekraczalną linia zabudowy w odległości: 15,0 m od drogi gminnej - polnej), ujęcia własnego, szamba lub przydomowej oczyszczalni ścieków, dojść i dojazdu do budynku - ok. 200,0 m2 (oraz minimalną wielkością powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni działki: 60,0 %). Teren zamierzonej inwestycji (działka nr ew. [...]) i jej okolica położone są w następujących obszarach Natura 2000: - specjalnej ochrony ptaków Ostoja [...] [...] wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz.U. Nr 25, poz. 133 z późn. zm.), - specjalnej ochrony siedlisk Puszcza [...] [...] wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18 czerwca 2018 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Puszcza [...] ([...]5), (Dz.U. z 2018, poz. 1504). GDOŚ wskazał, że każdy z tych obszarów Natura 2000 jest wyznaczony dla zachowania i utrzymania we właściwym stanie określonych przedmiotów ochrony. Każdy z nich ma na cele i zakres ochrony. W dalszej części uzasadnienia GDOŚ podniósł, że teren wybrany na inwestycję o powierzchni 1900,0 m2 to część działki nr ew. [...]. Działka ta przylega do drogi gminnej (działka [...]), za którą (wzdłuż tej drogi) płynie ciek wodny - rzeka M. (działka [...]). Zgodnie z danymi zawartymi e w ogólnie dostępnym w serwisie prowadzonym przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii Geoportal (www. geoportal.gov.pl) od drogi polnej, wzdłuż tej rzeki jest kompleks terenów rolnych. Rozpościera się on w kierunku południowym do obszaru leśnego. Ten kompleks terenów rolnych pozostaje niemal w całości niezabudowany. Zdjęcia lotnicze ukazują tutaj tylko trzy zabudowane działki (przy czym tylko jeden z obiektów ma na mapie oznaczenie jako budynek) Przy czym projekt decyzji, w analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu nie zawiera informacji o istniejących budynkach, wskazuje tylko jakie działki objął wyznaczony obszar analizy. Działka nr ew. [...] graniczy z widoczną zabudowaną działką nr ew. [...]. Obecność tej zabudowy nie zmienia faktu, że teren inwestycji z pozostałą część działki [...] (o powierzchni całkowitej ok. 3892 m2) to niezabudowane grunty rolne: łąki trwałe (t) i pastwiska trwałe (Ps). Niezabudowana obecnie działka nr ew. [...] przynależy do rozległego kompleksu gruntów rolnych. Pomimo istniejącej zabudowy na działce przylegającej, działka nr ew. [...] pozostaje fragmentem większej części użytków rolnych. Użytkom tym towarzyszą zadrzewienia, w szczególności przy granicy terenów leśnych. Jak zauważył organ odwoławczy działka nr ew. [...] wraz z terenem inwestycji to obszar, na którym mogą występować w ciągu całego życia lub dowolnym stadium ich rozwoju przedmioty ochrony, w szczególności derkacz, jak też dudek. Warunki siedliskowe na terenie planowanym do zainwestowania odpowiadają opisanym preferencjom siedliskowym tych gatunków. Nie można też wykluczyć samotnika, a także innych przedmiotów ochrony związanych z krajobrazem otwartym o takich cechach. Zdaniem GDOŚ inwestycja polegająca na realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z infrastrukturą techniczną niesie ze sobą nieodzownie trwałą zmianę sposobu zagospodarowania terenu i ma ona zgoła odmienny charakter, niż ten który tutaj dotychczas funkcjonował i ustanowiony celami obszaru natura 2000. W ocenie organu odwoławczego realizacja inwestycji na przedmiotowym terenie wiązać się będzie z rozciągnięciem zabudowy i zainicjowaniem zmian w strukturze terenów otwartych. Terenom rolnym zostanie nadana funkcja mieszkaniowa, której będzie towarzyszyć zagospodarowanie właściwe dla terenów zurbanizowanych. Planowana inwestycja może spowodować utratę siedlisk gniazdowych. GDOŚ zaznaczył, że w świetle posiadanych danych nie można wiarygodnie uznać, ani też wykluczyć, że oddziaływanie analizowanego przedsięwzięcia jest nieznaczące i z całą pewnością nie można wykluczyć znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na gatunki stanowiące przedmiot ochrony obszaru Natura 2000, wobec sukcesywnie kurczących się terenów stanowiących miejsca ich bytowania, m.in. w związku z przeznaczaniem ich pod zabudowę. Dlatego też uznał, że zachodzi podstawa, by na podstawie art. 33 ustawy o ochronie przyrody odmówić uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji. Istnieje bowiem ryzyko, że realizacja inwestycji w oparciu o treść przedłożonego do uzgodnienia projektu decyzji dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] może powodować znacząco negatywny wpływ na gatunki będące przedmiotem ochrony. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że zasadnym jest określenie w ramach procedury oceny oddziaływania, wpływu planowej zabudowy na obszar Natura 2000 Ostoja [...] na zasadach określonych w dziale V rozdział 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 112 ze zm., dalej także jako u.o.o.ś.). Czy realizacja uzgadnianej inwestycji będzie rzeczywiście znacząco negatywnie wpływać na cele Ostoi winien wykazać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 sporządzony podczas procedury określonej w dziale V rozdział 5 u.o.o.ś. i podlegający weryfikacji oraz ocenie RDOŚ. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego zarzucił naruszenie przepisów: - art. 33 ustawy o ochronie przyrody poprzez uznanie, że przedmiotowa realizacja w sposób znaczący wpływa na obszar ochrony, w sytuacji gdy organ nie wykazał w sposób dostateczny ażeby przedmiotowa realizacja miała faktyczny znaczący wpływ na obszar chroniony; - art. 7b k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez brak współdziałania organów co przejawia się tym, że organ nie wskazuje na jakiej podstawie w najbliższej okolicy działki o nr [...] znajdują się inne zabudowania a także czy uzyskały pozytywne decyzje administracyjne w tym zakresie; - art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, które w żaden sposób nie można zweryfikować oraz zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia; - art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. po przez całkowity brak wyjaśnienia jak wybudowanie domu jednorodzinnego będzie negatywnie wpływać na obszar Natura 2000 w sposób inny aniżeli już istniejące tam zabudowania w tym w szczególności stawy komercyjne do budowy których używany był tzw. "ciężki" sprzęt w postaci między innymi koparek. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem skarżącego uzasadnienie sporządzone przez organ odwoławczy nie pozwala w jakikolwiek sposób dokonać weryfikacji jego poprawności, a także w żaden sposób nie realizuje zasady z art. 8 k.p.a. zgodnie z którą postępowanie organu administracyjnego powinno być prowadzone w taki sposób ażeby pogłębiać zaufanie obywateli. Skarżący w zażaleniu na postanowienie RDOŚ postawił konkretne zarzuty, które w jego ocenie pozostały w dalszym ciągu bez jasnych i konkretnych odpowiedzi, co w sposób bezsprzeczny stoi w sprzeczności z art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Zgodnie z art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska – w odniesieniu do innych niż parki narodowe i ich otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. W art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 u.p.z.p. zostały określone warunki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest wydanie pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy. Jednym z warunków (art. 61 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy) jest, by decyzja była zgodna z przepisami odrębnymi. Do przepisów odrębnych należy ustawa o ochronie przyrody i wydane na jej podstawie akty prawne. Poprzez uzgodnienie organ administracji wypowiada się o tym, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia stosownie do proponowanych w projekcie decyzji organu głównego warunków zabudowy nie pociągnie za sobą naruszenia przepisów, których stosowanie leży we właściwości rzeczowej organu uzgadniającego, a wykracza poza właściwość rzeczową organu administracji właściwego do ustalenia warunków zabudowy. Uzgodnienie stanowi zatem ocenę, czy zmiany będące następstwem realizacji proponowanych warunków zabudowy nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Wyrażenie zgody (uzgodnienie) wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym; treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji, która wydana jest po uzgodnieniu przez organ decydujący (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2003 r., II SA/Kr 1490/01). Jednocześnie art. 53 ust. 5 u.p.z.p. przewiduje, że przedmiotowe uzgodnienie dokonywane jest w trybie art. 106 k.p.a., a więc w drodze postanowienia, na które służy zażalenie z tym, że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Uzgodnienie to następuje w trybie art. 106 k.p.a. Szczegółowe zasady ochrony obszarów i obiektów o wartościach przyrodniczych, krajobrazu, zwierząt i roślin zagrożonych wyginięciem oraz drzew, krzewów i zieleni określają przepisy ustawy o ochronie przyrody. Jak wynika z akt postępowania planowana inwestycja polega na budowie budynku mieszkalnego o wielkości 200,0 m2 (z nieprzekraczalną linią zabudowy w odległości: 15,0 m od drogi gminnej - polnej), ujęcia własnego, szamba lub przydomowej oczyszczalni ścieków, dojść i dojazdu do budynku - ok. 200,0 m2 (oraz minimalną wielkością powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni działki: 60,0 %). Poza sporem pozostaje, że Teren zamierzonej inwestycji (działka nr ew. [...]) i jej okolica położone są w następujących obszarach Natura 2000: - specjalnej ochrony ptaków Ostoja [...] [...] wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz.U. Nr 25, poz. 133 z późn. zm.), - specjalnej ochrony siedlisk Puszcza [...] [...] wyznaczonym rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18 czerwca 2018 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Puszcza [...] ([...]5), (Dz.U. z 2018 r., poz. 1504). Każdy z tych obszarów Natura 2000 jest wyznaczony dla zachowania i utrzymania we właściwym stanie określonych przedmiotów ochrony. Każdy z nich ma na cele i zakres ochrony. Zatem w niniejszej sprawie istotne było ustalenie przez organy, czy planowana inwestycja nie stoi w sprzeczności z regulacjami powołanej już wyżej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, wynikającymi z utworzenia ww. obszaru chronionego, w szczególności w kontekście obowiązujących na tych obszarach zakazów związanych z ochroną przyrody. Obszar na którym planowana jest inwestycja podlega ochronie na zasadach określonych w art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody jako Obszar Natura 2000. Zgodnie z definicją zawartą w art. 5 ust. 2b ustawy o ochronie przyrody obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; zaś obszar mający znaczenie dla Wspólnoty to projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, zatwierdzony przez Komisję Europejską w drodze decyzji, który w regionie biogeograficznym, do którego należy, w znaczący sposób przyczynia się do zachowania lub odtworzenia stanu właściwej ochrony siedliska przyrodniczego lub gatunku będącego przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także może znacząco przyczynić się do spójności sieci obszarów Natura 2000 i zachowania różnorodności biologicznej w obrębie danego regionu biogeograficznego; w przypadku gatunków zwierząt występujących na dużych obszarach obszarem mającym znaczenie dla Wspólnoty jest obszar w obrębie naturalnego zasięgu takich gatunków, charakteryzujący się fizycznymi lub biologicznymi czynnikami istotnymi dla ich życia lub rozmnażania (ust. 2c ww. przepisu). Ochrona obszarów Natura 2000 polega w szczególności na ograniczeniu możliwości ingerencji, które mogłyby prowadzić do negatywnych skutków dla dóbr przyrodniczych objętych taką ochroną. Art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nakłada obowiązek dbałości o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym nie tylko na organy administracji publicznej, lecz również na osoby prawne i inne jednostki organizacyjne oraz także na osoby fizyczne. Stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Natomiast w myśl art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, przedsięwzięcia, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, mogące znacząco oddziaływać na te obszary, wymagają przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, na zasadach określonych w powołanej już wyżej ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Poprzez znaczące negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy rozumie się oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Z analizy dokonanej przez organ I instancji wynika, że na działce objętej wnioskiem oraz działkach sąsiednich w bliskiej odległości (do 150 m) od miejsca planowanego zainwestowania w miejscowości M., stwierdzono występowanie co najmniej: 1 pary dudka, 1 samca derkacza i 1 pary samotnika. Powyższe gatunki są przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja [...]. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że organy obu instancji zasadnie uznały, w ramach postępowania uzgodnieniowego, iż planowana inwestycja może w negatywny sposób wpłynąć na stan ww. gatunków ptaków które objęte są działaniami ochronnymi, wyznaczonymi w celu zachowania siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony obszaru Natura 2000. Realizacja planowanej inwestycji wiązała się będzie z rozciągnięciem zabudowy i zainicjowaniem zmian w strukturze terenów otwartych. Terenom rolnym zostanie nadana funkcja mieszkaniowa, której będzie towarzyszyć zagospodarowanie właściwe dla terenów zurbanizowanych. Może potencjalnie prowadzić do fragmentacji siedlisk, zmiany sposobu wykorzystania przestrzeni przez ptaki, mniejszej udatności lęgów, a także utraty żerowisk w tym rejonie. Realizacja planowanej inwestycji wprowadzi na analizowanym terenie stały czynnik antropopresji oraz będzie miała wpływ na proces urbanizacji terenów dotychczas niezagospodarowanych. Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że istnieje ryzyko, iż planowana inwestycja może mieć znacząco negatywny wpływ na obszar Natura 2000. Wbrew zarzutom skargi organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie naruszając przy tym przepisów prawa materialnego. Wyniki tego postępowania znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sporządzonego zgodnie z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Słusznie wskazały organu obu instancji, że zakres kompetencji organu w ramach postępowania uzgodnieniowego ogranicza się do zbadania projektu decyzji w granicach przede wszystkim normy art. 33 ustawy o ochronie przyrody oraz tych materiałów, którymi dysponuje z racji posiadania wiedzy specjalistycznej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy pod względem wymagań ochrony przyrody dokonuje we własnym zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1941/11). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie należy kierować się zasadą przezorności. Zasada ta, unormowana w art. 6 ust. 2 ustawy dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019, poz. 1396 ) stanowi, że kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Zasada ta została ukonstytuowana w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zasada ostrożności nakłada na odpowiednie władze obowiązek podjęcia stosownych środków w celu zapobieżenia potencjalnemu ryzyku, nadając przy tym pierwszeństwo wymogom związanym z ochroną środowiska przed innymi interesami. Z istoty zasady ostrożności wynika, że w sytuacji gdy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka zawsze interpretuje się na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji. Sięgnięcie po środki ochrony środowiska, w tym reglamentacyjne, polegające na zakazie podejmowania pewnych działań, nie musi być następstwem wykazania szkodliwości tych działań, czyli jej udowodnienia w sposób wolny od wątpliwości, lecz może opierać się na uprawdopodobnieniu i wynikającej z niego hipotezie co do potencjalnego wpływu tych działań na środowisko (wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2297/17). Istotą zasady przezorności jest bowiem przyjęcie, że w sytuacji, kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, może być ono znaczące. Takie właśnie stanowisko merytoryczne zajęły organy orzekające w tej sprawie, dlatego nie był zasadny zarzut naruszenia art. 33 ustawy o ochronie przyrody. Należy także podkreślić, że wykazanie braku negatywnego oddziaływania jest obowiązkiem inwestora. Przy czym, jeżeli nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może być ono znaczące. Racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania zawsze interpretuje się je na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji. Organy zajmując stanowisko w sprawie oparły się o ekspertyzę przyrodniczą z 2018 r. - sporządzoną przez M. – Ś. Towarzystwo Ornitologiczne. Wprawdzie nie jest to dokumentacja aktualna, niemniej skarżący nie przedstawił żadnego innego dokumentu czy opinii zaprzeczającej wnioskom wynikającym z powołanego dokumentu. W wydanych postanowieniach organy nie przesądziły kategorycznie, że zamierzona inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy słusznie wskazał, że to czy realizacja uzgadnianej inwestycji będzie rzeczywiście znacząco negatywnie wpływać na cele przedmiotowego obszaru winien wykazać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a więc, że w tym wypadku konieczne jest zastosowanie art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody i tym samym przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. Ze względu na zakres swojej kompetencji organ uzgodnieniowy nie był władny przeprowadzić samodzielnie procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, mógł on tylko odmówić uzgodnienia przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy. Przepisy bowiem przewidziały w tym zakresie inną procedurę zawartą w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. W tym postępowaniu bowiem będzie możliwe rzetelne zbadanie, czy planowana inwestycja będzie wpływała znacząco negatywnie na gatunki objęte ochroną. Takie ustalenia wymagają zaś sporządzenia raportu oddziaływania na obszar Natura 2000 . Podnoszony w skardze argument, że w sąsiedztwie działki, która ma być przedmiotem zainwestowania powstały obiekty budowalne m.in. stawy komercyjne, budynki mieszkalne czy budynki gospodarcze nie może być argumentem, iż wniosek skarżącego winien być uwzględniony. Nie są znane zasady jak doszło do takiej lokalizacji obiektu, jakimi wiadomościami i ekspertyzami dysponował organ oraz czy nie doszło do naruszenia norm ochrony środowiska. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe rozważania na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a., uznając skargę za nieuzasadnioną, orzekł o jej oddaleniu.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Cezary Kosterna Justyna Mazur Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny