VIII SA/Wa 60/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi S. M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] grudnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oddala skargę.

Komendant Wojewódzki Policji (KWP) rozkazem personalnym z [...] grudnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej kpa.), po rozpatrzeniu odwołania sierż. S. M. (dalej: funkcjonariusz, skarżący), od rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji (Komendant) z [...] października 2020 r. nr [...] dotyczącego odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia [...] marca 2001 r. do dnia [...] września 2005 r. oraz od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] lutego 2013 r., utrzymał w mocy rozkaz Komendanta. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Raportem z [...] lipca 2020 r. funkcjonariusz zwrócił się do Komendanta z prośbą o zaliczenie do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy od dnia [...] marca 2001 r. do dnia [...] września 2005 r. oraz od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] lutego 2013 r. w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym prowadzonym przez jego rodziców. Do przedmiotowego raportu załączył między innymi: własne oświadczenie w sprawie braku dokumentów (z [...] czerwca 2020 r.), zeznania dwóch świadków, tj. S. R. i T. Ł., postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia z Urzędu Gminy w N. z [...] czerwca 2020 r., poświadczenie Urzędu Gminy o istnieniu gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, prowadzonego w latach 2001-2005 oraz 2011-2013 przez E. i H. M.. Ponadto skarżący złożył zaświadczenie Z Powiatowego Urzędu Pracy w R. z dnia [...] września 2020 r., z którego wynika, że od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] września 2012 r. oraz od dnia [...] grudnia 2012 r. do dnia [...] lutego 2013 r. był zarejestrowany jako bezrobotny i pobierał zasiłek w okresie od [...] października 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. W toku postępowania przesłuchano funkcjonariusza w charakterze strony oraz wskazanych przez niego świadków. Z zeznań skarżącego wynika, że w okresie od [...] marca 2001 r. do dnia [...] września 2005 r., uczęszczał do szkoły średniej (brak dokumentów) oddalonej o 7 km od miejsca zamieszkania, do której codziennie dojeżdżał. Jego rodzice H. i E. M. posiadali gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, w tym [...] ha łąki. W gospodarstwie zamieszkiwali poza skarżącym jego rodzice, dwie siostry (starsza i młodsza) oraz dziadkowie (w podwórku). Gospodarstwo było ogólne, z hodowlą krów mlecznych w ilości 5 sztuk, około 19 sztuk trzody chlewnej, poza tym były kury, indyki kaczki. W zakresie upraw na powierzchni około [...] ha prowadzona była uprawa zboża, ziemniaków, poza tym na części pola była uprawa truskawek i malin. Przesłuchani świadkowie S. R. (k: 71-72) i T. Ł. (k: 73-74), potwierdzili, że skarżący pracował w gospodarstwie rolnym rodziców po południu przy sianokosach, wykopkach, żniwach w wakacje, pracował przy inwentarzu. Według świadka T. Ł., skarżący wracał ze szkoły średniej z S. B. po godzinie 15 i wówczas pracował po 4-5 godzin. Z kolei z zeznań świadka S. R. wynika, że świadek pracował zawodowo w systemie zmianowym, niemniej potwierdził on prace skarżącego w gospodarstwie rolnym po około 4-5 godzin dziennie. Według świadków po ukończeniu studiów skarżący wrócił do domu rodzinnego i pracował w gospodarstwie rolnym na stałe po 8-10 godzin dziennie. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Komendant rozkazem personalnym z [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r., poz. 360), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. Nr 54, poz. 310) oraz § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2015 r., poz. 1236, ze zm.) odmówił przyznania sierż. S. M. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia [...] marca 2001 r. do dnia [...] września 2005 r. oraz od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] lutego 2013 r. W odwołaniu od rozkazu Komendanta skarżący zarzucił naruszenie : - przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 kpa, podnosząc brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, niewłaściwe i lakoniczne uzasadnienie decyzji; - art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie iż nie spełnia przesłanek do przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika od [...].03.2001 roku do [...].09,2005 r. oraz od dnia [...].09.2011 r. do [...].02.2013 r Skarżący wniósł o uchylenie w całości rozkazu Komendanta i orzeczenie co do istoty sprawy. Rozpoznając odwołanie wspomnianym na wstępie rozkazem personalnym KWP, utrzymał w mocy rozkaz Komendanta. KWP w uzasadnieniu rozkazu personalnego zwrócił uwagę na zasady towarzyszące orzekaniu na skutek złożonego odwołania oraz przywołał treść przepisów dotyczących zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. powołanej wyżej do stażu pracy wlicza się przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Pojęcie "domownika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, lecz ustawodawca odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Jak podkreślił, z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż praca w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania. Jak stwierdził KWP, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika że Komendant prawidłowo ustalił stan faktyczny. W aktach osobowych policjanta znajdują się świadectwa pracy sierż. S.M. potwierdzające okresy zatrudnienia: - od dnia [...].10.2009 r. do dnia [...].01.2010 r. w wymiarze 0,75 etatu w [...] S. A., - od dnia [...].02.2010 r. do dnia [...].08.2011 r. w wymiarze 1 etatu w [...], - od dnia [...].10.2012 r. do dnia [...].11.2012 r. w wymiarze 0,5 etatu w P. P. H. U. [...], - od dnia [...].03.2013 r. do dnia [...].12.2016 r. w wymiarze 1 etatu w [...] Spółka Akcyjna. Ponadto w aktach osobowych policjanta znajduje się zaświadczenie Instytutu Teologicznego w S., z którego wynika, iż funkcjonariusz studiował od dnia [...] października 2005 r. do dnia [...] kwietnia 2010 r. Dodatkowo w toku prowadzonego postępowania administracyjnego funkcjonariusz doręczył zaświadczenie, z którego wynika, iż był on zarejestrowany jako bezrobotny od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] września 2012 r. oraz od dnia [...] grudnia 2012 roku do dnia [...] lutego 2013 roku i pobierał zasiłek od dnia [...] października 2011 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. Powyższe informacje jak wskazał KWP, utwierdziły go, że praca wnioskodawcy w niewielkim gospodarstwie rolnym ([...] ha), w którym pracowali obydwoje rodzice strony była tylko pomocą zwykle wymaganą od członków rodziny rolnika. Funkcjonariusz pracował w gospodarstwie rolnym w chwilach wolnych, gdy nie miał innych zajęć i obowiązków. Zatem nie można uznać, że była to praca mająca znaczenie dla funkcjonowania tego gospodarstwa rolnego, skoro w okresie studiów funkcjonariusza gospodarstwo nadal funkcjonowało w tym samym zakresie. To na rodzicach strony spoczywał główny obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego i pracy w nim skoro oni nie podejmowali żadnych zajęć poza pracą w gospodarstwie rolnym. Dlatego w ocenie KWP sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest twierdzenie, że przeważający ciężar prowadzenia gospodarstwa rolnego spoczywał na początkowo małoletnim wnioskodawcy, który pobierał naukę w szkole znajdującej się w innej miejscowości. KWP zaznaczył również, że z zeznań świadków nie wynika, aby praca wykonywana przez stronę miała charakter stały oraz aby była znacząca dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego. W podsumowaniu KWP stwierdził, że praca funkcjonariusza w gospodarstwie rolnym może być rozpatrywana tylko jako doraźna pomoc świadczona przez niego w chwilach wolnych od podstawowych obowiązków. Na marginesie KWP zaznaczył, że zgodnie z uregulowaniami art. 79 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okres pobierania zasiłku podlega zaliczeniu do wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego i w tym zakresie organ I instancji winien wydać odrębną decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący zaskarżając rozkaz personalny nr [...] w całości zarzucił: naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 1 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażeniu oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego polegające na ich niezastosowaniu 2. § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego polegające na ich niezastosowaniu. W uzasadnieniu skargi, skarżący nie zgodził się z twierdzeniami organów, że jego praca miała charakter doraźny i zwyczajowy, zwykle wymagany od członków rodziny. W odpowiedzi na skargę KWP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom Policji skutecznie zarzucić, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa. W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wyczerpujący, a interpretacja powołanych przez organy przepisów materialnych jest prawidłowa. Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia (art. 100). Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 101 ust. 1). Zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę (art. 106 ust. 1). Na podstawie art. 101 ust. 2 tej ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236), które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Organ prawidłowo przyjął, że tymi odrębnymi przepisami są przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. 2019 r. poz. 299). Zgodnie art. 3 ust. 1 i ust. 3 powyższej ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. W przypadku, jeżeli organ gminy nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Zatem organy policji, analizując zasadność wliczenia okresu pracy skarżącego od dnia [...] marca 2001 r. do dnia [...] września 2005 r. oraz od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] lutego 2013 r., w gospodarstwie rolnym jego rodziców do pracowniczego stażu pracy, prawidłowo wskazały, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20.07.1990 r. do stażu pracy wlicza się przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidulnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Słusznie organ wskazał, że dla merytorycznego rozpoznania przedmiotowej sprawy niezbędne jest ustalenie, czy skarżący w okresach, o których zaliczenie wnosi, posiadał status domownika w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych, gdyż tylko w takim przypadku wniosek skarżącego byłby zasadny. Niewątpliwie dla rozstrzygnięcia sprawy mają wpływ okoliczności faktyczne istotne z punktu widzenia prawa materialnego, a więc odnoszące się do materialnych przesłanek zaliczenia okresu pracy do wysługi lat. Skoro kontrowersja dotyczy pojęcia domownika, to istotne są okoliczności wyczerpujące przesłanki określone w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz członków ich rodzin oraz w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że należy ustalić indywidualnie w każdej sprawie okoliczności związane z rodzajem działalności rolniczej prowadzonej w gospodarstwie, zakresem prac wykonywanych przez rolnika i jego rodzinę, a także prac wykonywanych przez osobę zainteresowaną, częstotliwością wykonywania tych prac. Konieczne jest również ustalenie innej aktywności zainteresowanego w tym okresie i wpływem tej aktywności na możliwość świadczenia stałej pracy w gospodarstwie rolnym. W odniesieniu do osób będących uczniami należy mieć na uwadze typ szkoły do której uczęszczali, rozmiar zajęć szkolnych i niezbędny wymiar pracy własnej po zajęciach szkolnych, odległość szkoły od miejsca zamieszkania. Definicję legalną "domownika" od dnia 1 stycznia 1983 r. wprowadziła ustawa z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a następnie od 1 stycznia 1991 r. w zmodyfikowanym brzmieniu, ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. W ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. pod pojęciem domownika określono osobę, która spełnia łącznie następujące warunki: jest członkiem rodziny rolnika lub inną osobą pracującą w gospodarstwie rolnym, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyła 16 lat, nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi jej główne źródło utrzymania (art. 2 pkt 2 ustawy). Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, że ilekroć w ustawie mowa jest o domowniku - rozumie się przez to osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Jednocześnie Sąd zauważa, że ustawodawca w żadnym przepisie prawa nie zdefiniował pojęcia "stałej pracy". Charakter pomocy udzielanej rolnikowi przez bliską mu osobę należy zatem analizować indywidualnie, a tym samym na tle okoliczności konkretnej sprawy oceniać czy pomoc taką można uznać za "stałą pracę" w celu uzyskania omawianych uprawnień pracowniczych. Dla uznania, że praca w gospodarstwie rolnym miała charakter stały nie wystarczy jedynie ustalenie, że osoba bliska rolnikowi wykonywała jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne związane z prowadzoną produkcją rolną, realizując w ten sposób dyspozycje rolnika prowadzącego dane gospodarstwo rolne. Nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do tak liberalnego traktowania osób bliskich rolnika i przyjmowania, że każde, nawet drobne prace wykonywane w gospodarstwie rolnym należy bezwzględnie uznawać za stałą pracę w takim gospodarstwie. Byłoby to nadmierne uprzywilejowanie osób świadczących jakąkolwiek pomoc w gospodarstwie rolnym w stosunku do pracowników (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1997 r. sygn. akt II UKN 318/97 - lex 3310 i z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II CSK 37/10 - lex 852536 oraz NSA z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 1234/13 - lex 1578853 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 5/13 - lex 1317090). Nie może przy tym umknąć, że w warunkach wiejskich dzieci rolnika na ogół pomagają rodzicom, dziadkom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Nie oznacza to jednak, że każde z nich może w przyszłości skorzystać z omawianego przywileju. Zakres pomocy świadczonej na rzecz rolnika nie może być zatem obojętny dla oceny czy pomoc ta może być uznana za stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Drobne czynności, systematycznie wykonywane w ramach rodzinnego podziału obowiązków oraz inne, ale świadczone okazjonalnie nie podlegają takiej kwalifikacji. O stałej pracy można mówić tylko wtedy, gdy pomoc na rzecz rolnika była świadczona w rozmiarach istotnych dla funkcjonowania gospodarstwa. Zatem przy ustaleniu stażu pracowniczego nie można uwzględniać każdej pomocy udzielanej rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo rolne. Zaliczeniu podlega tylko praca stała o istotnym znaczeniu dla działalności prowadzonej przez rolnika. Doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym, wpływającej na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych. W ustawie z dnia 20 lipca 1990 r. i ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. mowa jest o pracy, a nie jedynie o pomocy świadczonej przez domownika. Celem tych aktów prawnych nie było stworzenie dodatkowych przywilejów dla wszystkich członków rodziny rolnika pomagających mu w jakikolwiek sposób w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Dlatego też dokonując oceny, czy w danej sprawie osoba bliska rolnika rzeczywiście wykonywała stałą pracę w gospodarstwie rolnym należy przeanalizować charakter świadczonej pomocy oraz ustalić, kiedy i jakie konkretnie czynności wnioskodawca wykonywał w gospodarstwie oraz czy pomoc ta przez cały czas była świadczona w zakresie znaczącym dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a także jaki był charakter gospodarstwa i ile osób faktycznie pomagało rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa, czy z uwagi na profil gospodarstwa, stopień jego zmechanizowania oraz liczbę członków rodziny rolnika i innych osób zatrudnianych w gospodarstwie rzeczywiście zachodziła potrzeba wykonywania przez wnioskodawcę pracy w deklarowanym przez niego rozmiarze. W rozpoznawanej sprawie, bezsporne jest, że gospodarstwo rolne rodziców skarżącego E. i H. M. o powierzchni [...] ha, było gospodarstwem ogólnym, bez szczególnego profilu. Z ustaleń organów wynika, że były hodowane zwierzęta: krowy mleczne około 4 sztuk, trzoda chlewna ok. 10 sztuk, kury, kaczki i gęsi - po kilka sztuk, koń, uprawiane były zboża, warzywa i owoce. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkiwali rodzice skarżącego, funkcjonariusz, dwie siostry, które nie pomagały w pracach w gospodarstwie rolnym z uwagi na zły stan zdrowia. We wspólnym podwórku zamieszkiwali dziadkowie skarżącego. Rodzice pracowali wyłącznie w gospodarstwie rolnym, nie byli nigdzie zatrudnieni poza gospodarstwem. Skarżący w spornym okresie (2001-2005) uczęszczał do szkoły ponadpodstawowej w miejscowości S.B. (oddalonej około 7 km od miejsca zamieszkania), a następnie studiował w S., od [...] października 2005 r. do [...] kwietnia 2010 r. Po ukończeniu studiów w formie niestacjonarnej wrócił do domu rodzinnego. Według zeznań świadków skarżący wyjechał na studia do S. (k- 72, k-74). Z materiału dowodowego zebranego w sprawie (zeznania świadków, przesłuchanie funkcjonariusza w charakterze strony) wynika, ze skarżący wykonywał prace w obejściu przy inwentarzu i prace w polu, takie jak orka, zasiewy, sadzenie ziemniaków, żniwa, wykopki. W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że praca skarżącego w gospodarstwie miała charakter stały i że była niezbędna do funkcjonowania gospodarstwa. Świadkowie zeznali, że skarżący wracał ze szkoły średniej po godzinie 15 i przez 4-5 godzin pracował w gospodarstwie. W przekonaniu Sądu są to po części zeznania niewiarygodne. Po pierwsze skarżący po przyjeździe niewątpliwie spożywał posiłek, a ponadto będąc uczniem szkoły średniej miał obowiązki związane z odrabianiem lekcji. Prowadzi to do wniosku, że czynności, które wykonywał były jedynie pomocą zwyczajowo przyjętą wymaganą od dzieci rolników. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że inne formy aktywności co do zasady nie wykluczają jeszcze możliwości jednoczesnego wykonywania przez domownika stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Praca w gospodarstwie rolnym nie musi stanowić jedynego zajęcia czy jedynego źródła utrzymania. Nawet codzienne przeznaczanie kilku godzin na naukę i dojazdy do pobliskiej szkoły nie pozbawia domownika możliwości wykonywania stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Łączenie nauki w szkole z pracą w gospodarstwie rolnym nie może stanowić wyłącznej przeszkody do zaliczenia okresu wykonywania takiej pracy do stażu pracowniczego, o ile zostanie wykazane, że stała praca w gospodarstwie faktycznie była wykonywana. Istotne tym samym jest nie tylko to, czy wnioskodawca mógł potencjalnie połączyć naukę z jakąkolwiek pomocą świadczoną na rzecz rolnika, ale czy taką pomoc faktycznie w gospodarstwie rolnym wykonywał i czy pomoc tę można uznać za "stałą pracę" domownika rolnika. Wbrew stanowisku skarżącego, w zaskarżonym rozkazie personalnym organ nie stwierdził, że nauka i praca uniemożliwia co do zasady stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Zdaniem Sądu niewątpliwie nauka w szkole średniej stanowiła dla funkcjonariusza "zasadniczą część dnia strony", ponadto należy uwzględnić wypoczynek po lekcjach, czas związany z podróżą czy przygotowaniem się do zajęć. Wyjaśnienia wymaga nadto, że po ukończeniu studiów (nawet w trakcie ich trwania) do [...] sierpnia 2011 r. skarżący był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w [...], co wynika ze świadectwa pracy w aktach osobowych. Nie są więc wiarygodne zeznania świadków twierdzących, że skarżący po studiach utrzymywał się wyłącznie z pracy w gospodarstwie rolnym, Następnie skarżący podejmował pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy. Podejmowanie pracy zawodowej przez skarżącego świadczy o tym, że poszukiwał on zajęcia i zarobku poza gospodarstwem rolnym, a po drugie jego praca w tym gospodarstwie w pełnym wymiarze nie była niezbędna. Zatem analizując zebrany materiał dowodowy Sąd uznał, że zasadnie organy policji stwierdziły, że nie ma podstaw do zaliczenia wskazanych w raporcie okresów do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego. Zeznania świadków, mające potwierdzać okresy i charakter pracy zainteresowanego w gospodarstwie rolnym, budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Zeznania te są tendencyjne, świadkowie powtórzyli utrwalone tezy znane z życia chcąc pomóc skarżącemu. Sąd jest świadomy sytuacji dzieci zamieszkałych z rodzicami w gospodarstwie rolnym i obowiązków narzucanych w zakresie wykonywania prac sezonowych przy żniwach, wykopkach czy sadzeniu ziemniaków. Są to typowe obowiązki, zwyczajowo wymagane od dzieci - rodziny rolnika. Pracy tej nie można jednak porównać ze stałą pracą w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Domownik wykonujący tylko prace w gospodarstwie rolnym powinien być zgłoszony do ubezpieczenia rolniczego. W ocenie Sądu stanowisko organów policji należy uznać za zasadne. Organy dokonały trafnej oceny zeznań świadków, które były nieprecyzyjne, ogólne, ukierunkowane na chęć przysłużenia się skarżącemu. Przeprowadzone przez organy postępowanie uwzględniało poszanowanie zasad ogólnych k.p.a., w tym art. 8 i 9 k.p.a. Zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego są niezasadne. Z tych wszystkich względów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.