Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

VIII SA/Wa 6/17

Wyrok WSA w Warszawie z 31 maja 2017 r., VIII SA/Wa 6/17

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
31 maja 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...]Spółka Akcyjna na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]października 2016 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] SA z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. znak [...] z [...] października 2016 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Decyzją znak [...] z [...] sierpnia 2013 r. Prezydent Miasta R. (zwany dalej: Prezydent, organ I instancji), nałożył na [...] SA z siedzibą w K. (zwana dalej: skarżąca, spółka) obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko marketu B. Nr [...] zlokalizowanego przy ul. Z. [...] w R., poprzez podjęcie następujących działań, tj. dostawy zaopatrzenia (przyjazd, rozładunek i odjazd samochodu) do marketu B. Nr [...] powinny odbywać się w godzinach: od 800 do 1000 przy rozładunku jednego pojazdu dostawczego i od 800 do 1130 przy rozładunku dwóch pojazdów dostawczych. Pismami z 23 września 2013 r., 7 października 2013 r., 14 października 2013 r., 4 listopada 2013 r., 21 stycznia 2014 r. i 3 lutego 2014 r. (data wpływu do organu) S. N. (zwany także: stroną lub uczestnikiem postępowania) poinformował organ I instancji o naruszeniu przez spółkę w okresie od 8 września 2013 r. do 19 grudnia 2013 r. obowiązków wynikających z ww. decyzji - w 17 przypadkach przyjazd, rozładunek i odjazd samochodów spod marketu [...] odbywał się z przekroczeniem godzin ustalonych decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Wobec nie przestrzegania obowiązku dostaw w określonych godzinach organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie skarżącej 22 lipca 2014 r. wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem nr [...] z 27 sierpnia 2014 r. Prezydent nałożył na spółkę grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko marketu [...] Nr [...]. Na skutek złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (zwane dalej: Kolegium, organ odwoławczy) postanowieniem znak [...] z [...] października 2014 r. orzekło o uchyleniu zażalonego postanowienia i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (z uwagi na konieczność ponownej weryfikacji i analizy materiału dowodowego sprawy). Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2015 r. nałożył na spółkę grzywnę w wysokości [...] zł. Przedmiotowa grzywna odnosiła się do naruszania godzin dostaw towarów do sklepu [...] w okresie od 8 września 2013 r. do 30 listopada 2014 r. Na skutek złożonego zażalenia organ odwoławczy postanowieniem znak [...] z [...] marca 2015 r., orzekł o utrzymaniu ww. rozstrzygnięcia w mocy. Wyrokiem z 16 października 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 439/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę spółki. Postanowieniem znak [...] z [...] sierpnia 2016 r. Prezydent, działając na podstawie art. 1a pkt 12 lit. b, art. 2 § 1 pkt 10, art. 3 § 1, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 1-3, art. 122, art. 123 i art. 124 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., zwana dalej: u.p.e.a.), orzekł: w pkt 1) o nałożeniu na skarżącą grzywny w kwocie [...] zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w decyzji ostatecznej i tytule wykonawczym oraz o nałożeniu obowiązku uiszczenia opłaty egzekucyjnej za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości: [...] zł; w pkt 2) wezwał do przestrzegania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z 14 lipca 2014 r., w pkt 3) wezwał do wpłacenia określonych w pkt 1 – grzywny i opłaty, w terminie 7 dni, pod rygorem ich ściągnięcia w trybie egzekucji pieniężnej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że pierwsza grzywna nałożona na spółkę (postanowieniem z 30 stycznia 2015 r.) dotyczyła naruszania godzin dostaw towarów do sklepu [...] w okresie od 8 września 2013 r. do 30 listopada 2014 r. Po tym okresie uczestnik postępowania w dalszym ciągu - pismami z 27 kwietnia 2015 r., 19 października 2015 r., 10 lutego 2016 r. i 10 marca 2016 r., 4 lipca 2016 r. (data wpływu do organu) - informował Prezydenta, że obowiązek dostaw w określonych godzinach nadal nie jest przestrzegany – szczegółowo opisując daty, czas i sposób naruszenia. W dniu 2 marca 2015 r. na terenie nieruchomości przy ul. Z. [...] (teren sklepu [...]) przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, że samochód dostawczy TIR podjechał pod rampę rozładunkową o godz. 9.30 i do godziny 10.10 trwał jego rozładunek. Oględziny ponowiono 9 lutego 2016 r. (na wezwanie uczestnika postępowania) ustalając, że ok. 8.10 samochód dostawczy podjechał pod rampę rozładunkową i rozpoczął się rozładunek towaru. Wskazał, iż w celu weryfikacji wskazywanych przez uczestnika postępowania naruszeń organ I instancji zwracał się do spółki o dostarczenie nagrań z monitoringu sklepu [...] nr [...]. Wywiódł dalej, iż na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalone zostało, iż w okresie od 2 marca 2015 r. do 4 lipca 2016 r. doszło osiem razy do naruszenia obowiązku określonego decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Naruszenie godzin dostaw (przyjazd - rozładunek - odjazd) miało miejsce w następujących dniach: 1. 2 marca 2015 r. o godz. 10:10 - rozładunek samochodu; 2. 16 października 2015 r. - od 6:23 do 6:29 - dostawa pieczywa, od 7:55 - manewrowanie pod rampą rozładunkową; 3. 27 stycznia 2016 r. o godz. 7:37 - podjazd pod rampę i oczekiwanie na rozładunek; 4. 9 lutego 2016 r. o godz. 7:28 - podjazd pod rampę i o godz. 7:39 odjazd bez rozładunku; 5. 10 marca 2016 r. o godz. 7:36 - podjazd pod rampę i oczekiwanie na rozładunek; 6. 2 lipca 2016 r. o godz. 10:36 - odjazd z rampy rozładunkowej; 7. 4 lipca 2016 r. o godz. 7:50 - przyjazd pod rampę i oczekiwanie na rozładunek. Prezydent podał, że grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub większej kwocie. Z uwagi na znacząco mniejszą ilość naruszeń w porównaniu z okresem wcześniejszym, niniejszym postanowieniem została nałożona druga grzywna w tej samej kwocie [...] zł w celu przymuszenia do stałego przestrzegania godzin dostaw określonych decyzją. Ocenił także, że podejmowane przez skarżącą działania upominające dostawców towarów do sklepu [...], nie są w pełni skuteczne, bowiem nadal dochodzi do naruszania obowiązku określonego decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Celem niniejszego środka egzekucyjnego jest podjęcie takich działań, które spowodują stałe przestrzeganie obowiązku. W zażaleniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie nałożonej grzywny ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżąca wskazała, że nałożenie grzywny w wysokości [...] zł, jak również opłaty egzekucyjnej w wysokości [...] zł jest bezzasadne, bowiem spółka wypełnia obowiązki określone w tytule wykonawczym z 14 lipca 2014 r. oraz obowiązki wynikające z decyzji Prezydenta z [...] sierpnia 2013 r. Odnosząc się do naruszenia godzin dostaw z 16 października 2015 r., wskazała, iż w piśmie z 7 grudnia 2015 r. wykazała, że nie doszło do naruszenia dostaw, gdyż dostawa się nie odbyła. Samochód dostawczy podjechał w tym dniu poza ramami godzinowymi wskazanymi w decyzji pod miejsce dostaw, ale był to błąd kierowcy, dostawa się nie odbyła, a ponadto, spółka nie zlecała żadnej usługi w tym dniu poza wytyczonymi godzinami, zatem nie może ponosić za to odpowiedzialności. Za niezrozumiałe uznała wskazanie dat 2 i 4 lipca 2016 r. jako naruszenie godzin dostaw, gdyż w odpowiedzi na wezwanie o dostarczenie nagrania z monitoringu z ww. dni wskazała, iż w sklepie w miesiącu lipcu 2016 r. był wymieniany system CCTV i kamery rejestrowały dopiero od 19 lipca 2016 r. Tym samym nagrania z kamer z tych dni w ogóle nie istnieją i nie można w tych dniach stwierdzić naruszeń. . Zdaniem skarżącej grzywna w celu przymuszenia, nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Nie ma więc znaczenia czy spółka w przeszłości nie wykonywała obowiązku, skoro obecnie obowiązek ten jest wykonywany zgodnie z decyzją, ostatnie uchybienie było 10 marca 2016 r., a od ponad pół roku nie doszło do żadnego uchybienia. Ponadto zastosowana grzywna jest rażąco wygórowana i nie mieści się w granicach uznania administracyjnego. Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie postanowieniem znak [...] z [...] października 2016 r. Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej: k.p.a.), orzekło o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. W uzasadnieniu postanowienia, Kolegium podało, że sprawa uciążliwości funkcjonowania marketu B. położonego w R. przy ul. Z. [...], została zainicjowana przez uczestnika postępowania, współwłaściciela nieruchomości przy ul. W. [...] w R. i załatwiona wydaniem przez Prezydenta decyzji znak [...] z [...] sierpnia 2013 r. o nałożeniu na skarżącą obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko marketu B. Nr [...], poprzez podjęcie działań polegających na tym, że dostawy zaopatrzenia (przyjazd, rozładunek i odjazd samochodu) do tego marketu powinny odbywać się w godzinach: od 8.00 do 10.00 przy rozładunku jednego pojazdu dostawczego, od 8.00 do 11.30 przy rozładunku dwóch pojazdów dostawczych. Decyzja powyższa nie była kwestionowana w administracyjnym toku instancji, zatem po upływie 14 dni od daty jej wydania stała się ostateczna. Kolegium wskazało, iż podnoszony w zażaleniu zarzut niewykonalności obowiązku wynikającego z decyzji z [...] sierpnia 2013 r. nie może być rozpoznawany w niniejszym postępowaniu, celem którego jest egzekwowanie obowiązku wynikającego z tej decyzji. Podało dalej, iż niewątpliwie obowiązek wynikający z ww. decyzji jest obowiązkiem o charakterze niepieniężnym. Obowiązek ten w okresie od 8 września 2013 r. do 30 listopada 2014 r. nie był wykonywany, co skutkowało nałożeniem grzywny w wysokości [...] zł w celu przymuszenia. Pomimo tego podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych 2 marca 2015 r. stwierdzono, że samochód dostawczy TIR podjechał pod rampę rozładunkową o godz. 9.30 i do godz.10.10 trwał jego rozładunek. Także uczestnik postępowania kilkakrotnie zgłaszał naruszanie godzin dostaw do sklepu [...]. Nieprawidłowości te były przekazane skarżącej do zweryfikowania. I tak: pismem z 19 października 2016 r. uczestnik postępowania poinformował organ I instancji, że 16 października 2015 r. o godz. 23.42 całą rodzinę obudził głośny hałas pracującego silnika i agregatu samochodu TIR zaparkowanego przy podjeździe do rampy rozładunkowej, tuż obok jego domu. Z zapisu kamery CCTV z tego dnia wynika, że w godz. od 6.23 do 6.29 odbywała się dostawa pieczywa. Od godz. 7.55 - manewrowanie pod rampą rozładunkową samochodu TIR, a w godz. od 23.18 -23.37 podjazd pod rampę rozładunkową, a następnie odjazd bez rozładunku. Skarżąca wyjaśniła, że podjazd samochodu o godz. 23.18 był wynikiem błędu kierowcy firmy, której nie zlecono żadnej dostawy w tym dniu. Pismem z 10 lutego 2016 r. uczestnik postępowania poinformował organ I instancji, że 9 lutego 2016 r. o godz. 7.30 do wnętrza jego domu dotarł głośny hałas silnika i agregatu samochodu TIR [...] - nr boczny naczepy [...]. Kierowca rozpoczął głośne rozkładanie platformy rozładunkowej samochodu, a następnie czynność tą zaniechał i odjechał na sąsiedni parking. W dniu 27 stycznia 2016 r. o godz. 7.45 TIR [...] zaparkował pod rampą rozładunkową przygotowany na rozładunek towaru. Z wyjaśnień spółki wynika, że 9 lutego 2016 r. w godz. od 7.28 do 7.39 miał miejsce podjazd pod rampę i odjazd bez rozładunku, a w dniu 27 stycznia 2016 r. o godz. 7.37 miał miejsce podjazd pod rampę i oczekiwanie na rozładunek. W piśmie z 10 marca 2016 r. strona wskazała, że 10 marca 2016 r. o godz. 7.35 TIR [...] nr boczny naczepy [...] zaparkował pod rampą rozładunkową przy włączonym silniku i agregacie. Skarżąca nie zakwestionowała ww. okoliczności. W piśmie z 4 lipca 2016 r. strona wskazała, iż 2 lipca 2016 r. TIR nr boczny naczepy [...] podjechał pod rampę rozładunkową o godz.9.48, a odjechał o godz. 10.36. Natomiast 4 lipca 2016 r. TIR [...] podjechał pod rampę i oczekiwał na rozładunek przy wyłączonym silniku i agregacie o godz. 7.50. W odniesieniu do tych naruszeń spółka oświadczyła, że nie może przekazać nagrań z kamer z uwagi na fakt, że w lipcu 2016 r. był wymieniany system CCTV i kamery nie rejestrowały dostaw towarów. Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium ustaliło, że naruszenie godzin dostaw (przyjazd, rozładunek, odjazd) miało miejsce w następujących dniach: 1) 2 marca 2015 r. do godz. 10.10 rozładunek samochodu; 2) 16 października 2015 r. od godz. 6.23 do godz.6.29 - dostawa pieczywa i od godz. 7.55 manewrowanie pod rampą rozładunkową; 3) 27 stycznia 2016 r. o godz.7.37 - podjazd pod rampę i oczekiwanie na rozładunek; 4) 9 lutego 2016 r. o godz. 7.28 - podjazd pod rampę i o godz.7.39 odjazd bez jest rozładunku, 5) 10 marca 2016 r. o godz. 7.36 - podjazd pod rampę i oczekiwanie na rozładunek; 6) 2 lipca 2016 r. o godz. 10.36 - odjazd z rampy rozładunkowej; 7) 4 lipca 2016 r. o godz.7.50 - przyjazd pod rampę o oczekiwanie na rozładunek. Przy czym Kolegium za wiarygodne przyjęło dane dotyczące zdarzeń z 2 i 4 lipca 2016 r., wobec niemożności ich zweryfikowania przez skarżącą. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe dowodzi, że przestrzeganie warunków z decyzji z [...] sierpnia 2013 r. uległo poprawie. Przekroczenia godzin dostaw są niewielkie i występują rzadziej niż w poprzednim okresie. Niemniej zrealizowanie obowiązku częściowo, czy nawet w znacznej części, nie może stanowić przeszkody dla nałożenia grzywny. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, którego stosowanie ustaje z chwilą osiągnięcia celu, tj. wykonania obowiązku. Może być nakładana kilkakrotnie w tej samej sprawie, aż do momentu całkowitego wykonania obowiązku. Dopiero w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Odnosząc się do zarzutu wykonania przez skarżącą wynikającego z decyzji obowiązku (bo ostatnie uchybienie miało miejsce 10 marca 2016 r., a od ponad pół roku nie doszło do żadnego uchybienia), organ odwoławczy w ślad za wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem podał, iż uznanie braku podstaw do zastosowania środka egzekucyjnego w przypadku wyeliminowania naruszeń w okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia prowadziłoby w istocie do braku dysponowania przez organ środkiem przymusu w przypadku ponownego pogorszenia tego stanu i powrotu występowania naruszeń nałożonych obowiązków. Oceniło także, że została zachowana proporcja pomiędzy istotą naruszonych obowiązków, a wysokością grzywny. Organ nałożył grzywnę w takiej samej wysokości jak poprzednio, a nie w większej wysokości. Mieści się ona w zakresie wyznaczonym przez art. 121 § 2 i 3 u.p.e.a. Stwierdził dalej, iż zażalone postanowienie odpowiada wymogom ustawowym zawartym w art. 122 § 2 u.p.e.a. Zaś obowiązek określony decyzją z [...] sierpnia 2013 r. nie jest obowiązkiem jednorazowym, lecz należy wykonywać go w sposób ciągły. Okoliczność, iż w ostatnim okresie jest on wykonywany powoduje, że nie są na spółkę nakładane kolejne grzywny. Natomiast dalsze naruszenia mogą skutkować kolejnym nałożeniem grzywny w wysokości dotychczasowej lub większej. Skargę do sądu administracyjnego na powołane postanowienie złożyła skarżąca, wnioskując o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego je postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mogące mieć wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 125 § 1 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię; 2. art. 7 § 3 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię; 3. art. 7 k.p.a., poprzez ustalenie grzywny w sposób rażąco wygórowany; 4. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego i niewyjaśnienie, że godziny dostaw zaopatrzenia do marketu B. nr [...] zostały w pełni zachowane od marca 2016 r.; 5. art. 80 i art. 124 § 2 k.p.a., poprzez niedokonanie właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i brak właściwego wyjaśnienia w uzasadnieniu postanowienia podjętego przez organ rozstrzygnięcia, a w szczególności nieodniesienie się do zarzutu wykonania obowiązku dostaw w wyznaczonych decyzją Prezydenta z [...] sierpnia 2013 r. godzinach przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji z [...] stycznia 2015 r. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżąca podała, że niewłaściwe jest stanowisko organu odwoławczego, iż informacje o zdarzeniach z 2 i 4 lipca 2016 r. wobec niemożności ich zweryfikowania przez skarżącą należy uznać za wiarygodne. Wskazała, iż Kolegium samo przyznało, że przestrzeganie warunków z decyzji z [...] sierpnia 2013 r. uległo poprawie. Przekroczenia godzin dostaw są niewielkie i występują rzadziej niż w poprzednim okresie. Za nietrafione spółka uznała także stanowisko Kolegium, że wysokość grzywny jest uzasadniona, ponieważ spełniła swoje zadanie. Kolegium zdaje się nie zauważać, że od marca 2016 r. skarżąca wykonuje obowiązki zgodnie z ww. decyzją, bez żadnych naruszeń. Ponadto, nawet gdyby uznać, że Kolegium ma rację twierdząc, że nałożona grzywna w wysokości [...] zł mobilizuje skarżącą, to sam ten fakt, nie może stanowić uzasadnienia dla jej wysokości. Taki tok rozumowania prowadziłby bowiem do wniosku, że również każda wyższa grzywna byłaby odpowiednia. Fakt, że grzywna w wysokości [...] zł (lub wyższa) mobilizuje skarżącą nie oznacza, że grzywna w niższej wysokości nie odniosłaby takiego samego skutku. W ocenie spółki nałożona na nią grzywna jest rażąco wygórowana, bowiem uchybienia w zakresie przekraczania godzin dostaw wyznaczonych ww. decyzją Prezydenta nie były znaczne, a ich ilość zważywszy na uwzględniany okres (ponad rok czasu), wcale nie jest znaczna. Ponadto, przekroczenia z 2 i 4 lipca 2016 r. nie zostały w żaden sposób skarżącej udowodnione. Dodatkowo skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności za przypisane jej naruszenie z 16 października 2015 r., gdyż nie zlecała takiej usługi przewoźnikowi. Wskazała dalej, iż organ odwoławczy nie odniósł się również do podniesionego przez skarżącą zarzutu, że stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. W niniejszej sprawie nie można mówić o jednorazowym "wykonaniu" obowiązku, bowiem obowiązek dostaw jest wykonywany przez skarżącą. Skarżąca wykazała, że obowiązek został wykonany, a zatem stosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jest niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, określonej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a.- następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż kontrolowane postępowanie dotyczyło zgodności z prawem postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, a zatem tego, czy organ miał podstawy do stwierdzenia niewykonania przez skarżącą pierwotnego obowiązku (wynikającego z decyzji Prezydenta z [...] sierpnia 2013 r. nakazującej obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko marketu [...] Nr [...] zlokalizowanego przy ul. Z. [...] w R., poprzez podjęcie następujących działań, tj. dostawy zaopatrzenia (przyjazd, rozładunek i odjazd samochodu) do marketu [...] Nr [...] powinny odbywać się w godzinach: od 8.00 do 10.00 przy rozładunku jednego pojazdu dostawczego i od 8.00 do 11.30 przy rozładunku dwóch pojazdów dostawczych), oraz czy nałożona grzywna jest prawem dopuszczalna. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Według art. 26 § 4 u.p.e.a., jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (tak jak w kontrolowanej sprawie), przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego, natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie (art. 7 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, którego zadaniem jest doprowadzenie do realizacji tychże obowiązków, wynikających z decyzji administracyjnej. Grzywna ta nie ma zatem charakteru sankcji za niewykonanie nałożonych obowiązków, a jedynie ma odpowiednio zmotywować osobę zobowiązaną do ich realizacji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 759/11, LEX nr 1082805). Każdy środek egzekucyjny, w tym grzywna w celu przymuszenia, może być nakładany aż do momentu całkowitego wykonania obowiązku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1199/09, LEX nr 649830). Dopiero w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Przepis art. 119 u.p.e.a. określa, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 u.p.e.a.). Wedle art. 121 § 1 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty [...] zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty [...] zł (por. art. 121 § 2 u.p.e.a.). Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty [...] zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty [...] zł (art. 121 § 3 u.p.e.a.). Z kolei art. 122 § 1 u.p.e.a. statuuje, iż grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 (organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony), 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. W myśl art. 122 § 2 u.p.e.a., postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Analiza materiału dowodowego niniejszej sprawy wskazuje, że przepisy powyższe nie zostały naruszone. Prezydent upomnieniem wezwał skarżącą do wykonania obowiązku polegającego na ograniczeniu oddziaływania na środowisko marketu [...] Nr [...] zlokalizowanego przy ul. Z. [...] w R., poprzez podjęcie następujących działań, tj. dostawy zaopatrzenia (przyjazd, rozładunek i odjazd samochodu) do marketu [...] Nr [...] powinny odbywać się w godzinach: od 8.00 do 10.00 przy rozładunku jednego pojazdu dostawczego i od 8.00 do 11.30 przy rozładunku dwóch pojazdów dostawczych, a ze względu na niewywiązanie się z nałożonego obowiązku, wszczął postępowanie egzekucyjne, doręczając tytuł wykonawczy. Pierwsze postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia obowiązku za naruszenia stwierdzone w okresie od 8 września do 30 listopada 2013 r. wydane zostało 30 stycznia 205 r. Rozstrzygnięcie to uznane zostało za prawidłowe zarówno w postępowaniu odwoławczym jak i sądowoadministracyjnym. Z uwagi na stwierdzenie, że skarżąca w dalszym ciągu dopuszczała się naruszenia obowiązku określonego w ww. decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2013 r. oraz w tytule wykonawczym, organ I instancji postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. nałożył nań drugą grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. Kluczowe jest, że przed wymierzeniem spornej grzywny Prezydent w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy przeprowadził czynności kontrolne (oględziny z 2 marca 2015 r.) oraz weryfikował podnoszone przez uczestnika postępowania naruszenia, w efekcie czego ustalił, iż w dalszym ciągu dochodzi do naruszeń w zakresie obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko. Na podstawie analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego orzekające w sprawie organy ustaliły, że naruszenie godzin dostaw (przyjazd, rozładunek, odjazd) miało miejsce w następujących dniach: 1) 2 marca 2015 r. do godz. 10.10 rozładunek samochodu; 2) 16 października 2015 r. od godz. 6.23 do godz. 6.29 - dostawa pieczywa i od godz. 7.55 manewrowanie pod rampą rozładunkową; 3) 27 stycznia 2016 r. o godz.7.37 - podjazd pod rampę i oczekiwanie na rozładunek; 4) 9 lutego 2016 r. o godz. 7.28 - podjazd pod rampę i o godz.7.39 odjazd bez jest rozładunku, 5) 10 marca 2016 r. o godz. 7.36 - podjazd pod rampę i oczekiwanie na rozładunek; 6) 2 lipca 2016 r. o godz. 10.36 - odjazd z rampy rozładunkowej; 7) 4 lipca 2016 r. o godz.7.50 - przyjazd pod rampę o oczekiwanie na rozładunek. Realizacja powyższych dostaw we wskazany sposób znajduje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych. Zdaniem Sądu wbrew wywodom skarżącej organy właściwie uznały, że naruszenie wynikających z decyzji obowiązków nastąpiło także 2 i 4 lipca 2016 r., okoliczność, że skarżąca nie potwierdza tych zdarzeń z uwagi na brak zapisu monitoringu z tych dni, nie jest istotna, wobec ich wykazania i udowodnienia przez uczestnika postępowania. Brak monitoringu obciąża skarżącą, która mogła się uwolnić wykazaniem za jego pośrednictwem wadliwego zgłoszenia przez uczestnika postępowania. Także wysokość grzywny nie może być uznana za nadmierną, przeciwnie jest ona adekwatna do ustalonych okoliczności sprawy, zwłaszcza, że jest to powtórne naruszenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 125 § 1 u.p.e.a., pozwalającego na umorzenie grzywien nałożonych w celu przymuszenia, które nie zostały uiszczone lub nieściągnięte, Sąd wskazuje, że przepis ten nie był podstawą wydanych w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięć, w związku z tym nie mógł zostać naruszony. Przedmiotem postanowień nie było bowiem umorzenie grzywny w celu przymuszenia w związku z wystąpieniem okoliczności w tym przepisie wskazanych, ale jej nałożenie celem przymuszenia do wykonania obowiązku ustalonego decyzją z 14 sierpnia 2013 r. Wbrew stanowisku skarżącego nie zostały też naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 124 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekające w sprawie organy dokonały niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia ustaleń i prawidłowej ich oceny. Odnosząc się do podnoszonych zarówno w zażaleniu jak i skardze okoliczności Sąd wskazuje, iż w postępowaniu o nałożeniu grzywny, organy egzekucyjne nie są uprawnione do badania zasadności nałożonego obowiązku. Ponadto nałożenie grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...] zł odpowiada treści art. 121 § 2 u.p.e.a. i nie stanowi naruszenia prawa. Postanowienie to odpowiada wymogom art. 122 § 2 u.p.e.a. Wysokość grzywny nie jest uzależniona od sytuacji majątkowej zobowiązanego i z art. 121 u.p.e.a. nie wynika obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny możliwościami finansowymi zobowiązanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1523/11, LEX Nr 1367313). Z treści uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika, iż organ ten ustalając wysokość grzywny kierował się zasadą celowości i skuteczności zastosowanego środka. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości fakt, iż celem orzeczonego środka przymusu jest wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Prezydenta z [...] sierpnia 2013 r. Jednocześnie grzywna w wysokości [...] zł, mieści się w granicach zakreślonych treścią art. 121 § 2 u.p.e.a. Biorąc pod uwagę to, iż nałożone na skarżącą obowiązki nie mają charakteru jednorazowego, ale stały i powtarzalny, brak jest podstaw do przyjęcia, iż obowiązek został wykonany i brak jest podstaw do stosowania środka egzekucyjnego, o czym mowa w art. 7 § 3 u.p.e.a. Co istotne w tej mierze, stwierdzone naruszenia nie miały charakteru jednorazowego, ale były wielokrotne. Uzasadnienie organów dostatecznie wyjaśnia motywy tego działania. W rezultacie zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 stycznia 2017
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda Renata Nawrot /sprawozdawca/ Sławomir Fularski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny